ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.113
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.113.1
इ॒दं श्रेष्ठं॒ ज्योति॑षां॒ ज्योति॒रागा॑च्चि॒त्रः प्र॑के॒तो अ॑जनिष्ट॒ विभ्वा॑ ।
यथा॒ प्रसू॑ता सवि॒तुः स॒वायँ॑ ए॒वा रात्र्यु॒षसे॒ योनि॑मारैक् ॥
ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਹ ਰੋਸ਼ਨੀ ਆ ਗਈ ਹੈ; ਵਿਚਿੱਤਰ ਝੰਡੇ ਵਾਂਗ ਇਹ ਫੈਲ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਰਾਤ ਜਿਵੇਂ ਉਸ਼ਾ ਲਈ ਥਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।
1.113.2
रुश॑द्वत्सा॒ रुश॑ती श्वे॒त्यागा॒दारै॑गु कृ॒ष्णा सद॑नान्यस्याः ।
स॒मा॒नब॑न्धू अ॒मृते॑ अनू॒ची द्यावा॒ वर्णं॑ चरत आमिना॒ने ॥
ਲਾਲ ਵੱਛਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਚਮਕਦੀ, ਚਿੱਟੀ ਉਸ਼ਾ ਆ ਗਈ ਹੈ; ਕਾਲੇ ਨਿਵਾਸ ਵੀ ਉਸਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇੱਕੋ ਬੰਧਨ ਵਾਲੇ, ਅਮਰ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਦਿਊ-ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਰੰਗ ਧਾਰ ਕੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ।
1.113.3
स॒मा॒नो अध्वा॒ स्वस्रो॑रन॒न्तस्तम॒न्यान्या॑ चरतो दे॒वशि॑ष्टे ।
न मे॑थेते॒ न त॑स्थतुः सु॒मेके॒ नक्तो॒षासा॒ सम॑नसा॒ विरू॑पे ॥
ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਅਨੰਤ ਰਾਹ ਹੈ; ਉਸ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਮਗਰੋਂ ਇੱਕ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨਾ ਡੋਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਨਾ ਖੜ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੁੰਦਰ ਨਿਵਾਸ ਵਾਲੀਆਂ, ਇੱਕ ਮਨ ਦੀਆਂ, ਵੱਖਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਤ ਅਤੇ ਉਸ਼ਾ ਹਨ।
1.113.4
भास्व॑ती ने॒त्री सू॒नृता॑नां॒ अचे॑ति चि॒त्रा वि दुरो॑ न आवः ।
प्रार्प्या॒ जग॒द्व्यु॑ नो रा॒यो अ॑ख्यदु॒षा अ॑जीग॒र्भुव॑नानि॒ विश्वा॑ ॥
ਚਮਕਦੀ, ਸੱਚਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਸ਼ਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਅਦਭੁਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਚਲਦੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜਗਾ ਕੇ ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਧਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਸ਼ਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
1.113.5
जि॒ह्म॒श्ये॑ चरि॑तवे म॒घोनी॑ आभो॒गय॑ इ॒ष्टये॑ रा॒य उ॑ त्वम् ।
द॒भ्रं पश्य॑द्भ्य उर्वि॒या वि॒चक्ष॑ उ॒षा अ॑जीग॒र्भुव॑नानि॒ विश्वा॑ ॥
ਟੇਢੇ ਰਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਚਲਣ ਲਈ, ਭੋਗ ਲਈ, ਯੱਗ ਲਈ, ਧਨ ਲਈ ਤੂੰ ਹੀ ਦਾਤੀ ਹੈਂ। ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਧੁੰਦਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਫੈਲਾਉਂਦੀ ਹੈਂ; ਉਸ਼ਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
1.113.6
क्ष॒त्राय॑ त्वं॒ श्रव॑से त्वं मही॒यै इ॒ष्टये॑ त्व॒मर्थ॑मिव त्वमि॒त्यै ।
विस॑दृशा जीवि॒ताभि॑प्र॒चक्ष॑ उ॒षा अ॑जीग॒र्भुव॑नानि॒ विश्वा॑ ॥
ਬਲ ਲਈ ਤੂੰ, ਕੀਰਤੀ ਲਈ ਤੂੰ, ਮਹਾਨਤਾ ਲਈ ਤੂੰ, ਯੱਗ ਲਈ ਤੂੰ; ਤੂੰ ਜਿਵੇਂ ਮਨੋਰਥ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਗਤੀ ਹੈਂ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਤੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈਂ; ਉਸ਼ਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
1.113.7
ए॒षा दि॒वो दु॑हि॒ता प्रत्य॑दर्शि व्यु॒च्छन्ती॑ युव॒तिः शु॒क्रवा॑साः ।
विश्व॒स्येशा॑ना॒ पार्थि॑वस्य॒ वस्व॒ उषो॑ अ॒द्येह सु॑भगे॒ व्यु॑च्छ ॥
ਵੇਖੋ, ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਉਸ਼ਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਹੈ, ਚਾਨਣ ਫੈਲਾਉਂਦੀ ਜੁਆਨ ਕੁੜੀ, ਚਿੱਟੇ ਵਸਤਰਾਂ ਵਾਲੀ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਧਨ ਦੀ ਮਾਲਕਣ; ਹੇ ਉਸ਼ਾ, ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਚਮਕ।
1.113.8
प॒रा॒य॒ती॒नामन्वे॑ति॒ पाथ॑ आयती॒नां प्र॑थ॒मा शश्व॑तीनाम् ।
व्यु॒च्छन्ती॑ जी॒वमु॑दी॒रय॑न्ति उ॒षा मृ॒तं कं च॒न बो॒धय॑न्ती ॥
ਜੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਉਹ ਚਲਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਹੈ, ਸਦੀਵੀ ਕਾਲ ਦੀ। ਚਾਨਣ ਫੈਲਾਉਂਦੀ ਉਸ਼ਾ ਜੀਵ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਮੁਰਦੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।
1.113.9
उषो॒ यद॒ग्निं स॒मिधे॑ च॒कर्थ॒ वि यदाव॒श्चक्ष॑सा॒ सूर्य॑स्य ।
यन्मानु॑षान्य॒क्ष्यमा॑णाँ॒ अजी॑ग॒स्तद्दे॒वेषु॑ चकृषे भ॒द्रमप्नः॑ ॥
ਹੇ ਉਸ਼ਾ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਅੱਗ ਬਾਲਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਜਗਾਇਆ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਤੂੰ ਚਮਕੀ, ਜਦੋਂ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ, ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਭਲਾਈ ਸਥਾਪੀ।
1.113.10
किया॒त्या यत्स॒मया॒ भवा॑ति॒ या व्यू॒षुर्याश्च॑ नू॒नं व्यु॒च्छान् ।
अनु॒ पूर्वाः॑ कृपते वावशा॒ना प्र॒दीध्या॑ना॒ जोष॑म॒न्याभि॑रेति ॥
ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਚਮਕ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਚਮਕਣਗੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਪਹਿਲੀਆਂ ਲਈ ਉਹ ਕੰਬਦੀ ਹੈ, ਚਮਕਦੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਜਗਾਉਂਦੀ, ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ।
1.113.11
ई॒युष्टे ये पूर्व॑तरा॒मप॑श्यन्व्यु॒च्छन्ती॑मु॒षसं॒ मर्त्या॑सः ।
अ॒स्माभि॑रू॒ नु प्र॑ति॒चक्ष्या॑भू॒दो ते य॑न्ति॒ ये अ॑प॒रीषु॒ पश्या॑न् ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਚਮਕਦੀ ਉਸ਼ਾ ਵੇਖੀ, ਉਹ ਚਲੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਉਹ ਵੇਖੀ ਗਈ ਹੈ; ਜੋ ਅਗਲੀਆਂ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣਗੇ, ਉਹ ਵੀ ਉਸੇ ਰਾਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
1.113.12
या॒व॒यद्द्वे॑षा ऋत॒पा ऋ॑ते॒जाः सु॑म्ना॒वरी॑ सू॒नृता॑ ई॒रय॑न्ती ।
सु॒म॒ङ्ग॒लीर्बिभ्र॑ती दे॒ववी॑तिमि॒हाद्योषः॒ श्रेष्ठ॑तमा॒ व्यु॑च्छ ॥
ਵੈਰ ਦੂਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ, ਰਿਤ ਦੀ ਰੱਖਿਅਕ, ਰਿਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ, ਧਨਵਾਨ, ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸ਼ੁਭ ਮੰਗਲ ਵਾਲੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰਨ ਵਾਲੀ — ਹੇ ਉਸ਼ਾ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਚਮਕ।
1.113.13
शश्व॑त्पु॒रोषा व्यु॑वास दे॒वी अथो॑ अ॒द्येदं व्या॑वो म॒घोनी॑ ।
अथो॒ व्यु॑च्छा॒दुत्त॑राँ॒ अनु॒ द्यून॒जरा॒मृता॑ चरति स्व॒धाभिः॑ ॥
ਸਦੀਵੀ ਦੇਵੀ ਉਸ਼ਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਆਈ ਹੈ; ਅੱਜ ਵੀ ਉਸ ਦਾਤਾਰ ਨੇ ਇਹ ਹਨੇਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਹ ਚਮਕੇ; ਬੁਢਾਪੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਮਰ ਦੇਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਚਰਦੀ ਹੈ।
1.113.14
व्य॑ञ्जिभि॑र्दि॒व आता॑स्वद्यौ॒दप॑ कृ॒ष्णां नि॒र्णिजं॑ दे॒व्या॑वः ।
प्र॒बो॒धय॑न्त्यरु॒णेभि॒रश्वै॒रोषा या॑ति सु॒युजा॒ रथे॑न ॥
ਅਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਫੈਲ ਕੇ ਚਮਕੀ; ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਾਲਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਲਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਜੁੜੇ ਰਥ ਨਾਲ ਉਸ਼ਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
1.113.15
आ॒वह॑न्ती॒ पोष्या॒ वार्या॑णि चि॒त्रं के॒तुं कृ॑णुते॒ चेकि॑ताना ।
ई॒युषी॑णामुप॒मा शश्व॑तीनां विभाती॒नां प्र॑थ॒मोषा व्य॑श्वैत् ॥
ਪੋਸ਼ਕ ਧਨ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਵਸਤਾਂ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਝੰਡਾ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੋਈ। ਪਹਿਲਾਂ ਆਈਆਂ, ਸਦੀਵੀ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੀ ਉਸ਼ਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਹੈ।
1.113.16
उदी॑र्ध्वं जी॒वो असु॑र्न॒ आगा॒दप॒ प्रागा॒त्तम॒ आ ज्योति॑रेति ।
आरै॒क्पन्थां॒ यात॑वे॒ सूर्या॒याग॑न्म॒ यत्र॑ प्रति॒रन्त॒ आयुः॑ ॥
ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਂਗ ਉਸ਼ਾ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਆਈ ਹੈ; ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋਇਆ, ਚਾਨਣ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਉਸਨੇ ਰਾਹ ਬਣਾਇਆ; ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਉਮਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
1.113.17
स्यूम॑ना वा॒च उदि॑यर्ति॒ वह्निः॒ स्तवा॑नो रे॒भ उ॒षसो॑ विभा॒तीः ।
अ॒द्या तदु॑च्छ गृण॒ते म॑घोनि अ॒स्मे आयु॒र्नि दि॑दीहि प्र॒जाव॑त् ॥
ਸੁੰਦਰ ਬੋਲ ਨਾਲ ਵਾਹਕ ਅਗਨੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਰੇਭ ਹੈ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ, ਹੇ ਦਾਨੀ, ਸਤੋਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੰਤਾਨ ਸਹਿਤ ਉਮਰ ਨੂੰ ਜਗਾ।
1.113.18
या गोम॑तीरु॒षसः॒ सर्व॑वीरा व्यु॒च्छन्ति॑ दा॒शुषे॒ मर्त्या॑य ।
वा॒योरि॑व सू॒नृता॑नामुद॒र्के ता अ॑श्व॒दा अ॑श्नवत्सोम॒सुत्वा॑ ॥
ਗਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਵੀਰਾਂ ਸਹਿਤ ਚਮਕਦੀਆਂ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾਨੀ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਵਾਯੂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸੰਤਾਨ ਦੇ ਅਨੰਦ ਵਾਂਗ। ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੋਮ ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ।
1.113.19
मा॒ता दे॒वाना॒मदि॑ते॒रनी॑कं य॒ज्ञस्य॑ के॒तुर्बृ॑ह॒ती वि भा॑हि ।
प्र॒श॒स्ति॒कृद्ब्रह्म॑णे नो॒ व्यु॑च्छा नो॒ जने॑ जनय विश्ववारे ॥
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਅਦਿਤੀ ਦਾ ਤੇਜੱਸਵੀ ਰੂਪ, ਯੱਗ ਦੀ ਧੁਜਾ, ਤੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰ। ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਬਣ ਕੇ ਸਾਡੀ ਸਤੁਤੀ ਲਈ ਉਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ; ਹੇ ਸਰਬਧਨ ਵਾਲੀ, ਸਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਿਆਣ ਪੈਦਾ ਕਰ।
1.113.20
यच्चि॒त्रमप्न॑ उ॒षसो॒ वह॑न्तीजा॒नाय॑ शशमा॒नाय॑ भ॒द्रम् ।
तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑तिः॒ सिन्धुः॑ पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥
ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਜੋ ਅਦਭੁਤ ਧਨ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਜੋ ਕਲਿਆਣ ਹੈ — ਉਹ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਸਾਨੂੰ ਦੇਣ; ਅਦਿਤੀ, ਸਿੰਧੂ, ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਅਤੇ ਦਿਓਲੋਕ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਣ।