ऋग्वेद · सूक्त 1.46

1.46.1

ए॒षो उ॒षा अपू॑र्व्या॒ व्यु॑च्छति प्रि॒या दि॒वः ।
स्तु॒षे वा॑मश्विना बृ॒हत् ॥

ही उषा, जी पूर्वी कधी नव्हती, आकाशाची प्रिय होऊन तेजाने उजळते. हे अश्विनीकुमारांनो, मी तुम्हा दोघांची महान स्तुती करतो.

या द॒स्रा सिन्धु॑मातरा मनो॒तरा॑ रयी॒णाम् ।
धि॒या दे॒वा व॑सु॒विदा॑ ॥

ते दोघे, अद्भुत, नद्यांना माता मानणारे, मन आणणारे, संपत्ती शोधणारे — हे देवांनो, तुम्ही दोघे बुद्धीने धन मिळवणारे आहात.

व॒च्यन्ते॑ वां ककु॒हासो॑ जू॒र्णाया॒मधि॑ वि॒ष्टपि॑ ।
यद्वां॒ रथो॒ विभि॒ष्पता॑त् ॥

हे अश्विनींनो, प्राचीन उंच स्थानी तुम्हा दोघांची स्तुती केली जाते; तुमचा रथ वार्‍यांसह उडतो तेव्हा.

ह॒विषा॑ जा॒रो अ॒पां पिप॑र्ति॒ पपु॑रिर्नरा ।
पि॒ता कुट॑स्य चर्ष॒णिः ॥

हविर्द्रव्यासह पाण्याचा प्रिय, अनेकांचा रक्षक; हे नरांनो, घड्याचा पिता, चपळ.

आ॒दा॒रो वां॑ मती॒नां नास॑त्या मतवचसा ।
पा॒तं सोम॑स्य धृष्णु॒या ॥

हे नासत्यांनो, विचारपूर्ण वाणी बोलणारे, तुमची विचारांचे भक्त स्तुती करतात; हे पराक्रमी, सोम प्या.

या नः॒ पीप॑रदश्विना॒ ज्योति॑ष्मती॒ तम॑स्ति॒रः ।
ताम॒स्मे रा॑साथा॒मिष॑म् ॥

हे अश्विनींनो, जे प्रकाशमय आहे आणि अंधारातून पार नेते, ते अन्न आम्हाला द्या.

आ नो॑ ना॒वा म॑ती॒नां या॒तं पा॒राय॒ गन्त॑वे ।
यु॒ञ्जाथा॑मश्विना॒ रथ॑म् ॥

हे अश्विनौ, आमच्याकडे स्तुतींच्या नावेने या, पलीकडे जाण्यासाठी; तुमचा रथ जुंपा.

अ॒रित्रं॑ वां दि॒वस्पृ॒थु ती॒र्थे सिन्धू॑नां॒ रथः॑ ।
धि॒या यु॑युज्र॒ इन्द॑वः ॥

आकाशाचा विस्तीर्ण अद्भुत रथ नद्यांच्या तीर्थावर आहे; विचाराने सोमबिंदूंनी त्याला जुंपले.

दि॒वस्क॑ण्वास॒ इन्द॑वो॒ वसु॒ सिन्धू॑नां प॒दे ।
स्वं व॒व्रिं कुह॑ धित्सथः ॥

हे कण्वांनो, हे सोमबिंदूंनो, नद्यांच्या स्थानात धन आहे; आपल्या भटकणाऱ्या प्रकाशाला कुठे शोधता?

अभू॑दु॒ भा उ॑ अं॒शवे॒ हिर॑ण्यं॒ प्रति॒ सूर्यः॑ ।
व्य॑ख्यज्जि॒ह्वयासि॑तः ॥

सूर्य किरणासाठी सोनेरी प्रकाश झाला; जिभेसारख्या किरणाने बांधलेला तो प्रकट झाला.

अभू॑दु पा॒रमेत॑वे॒ पन्था॑ ऋ॒तस्य॑ साधु॒या ।
अद॑र्शि॒ वि स्रु॒तिर्दि॒वः ॥

ऋताचा मार्ग पलीकडे जाण्यासाठीही झाला, चांगला; आकाशाचा ध्वनी स्पष्ट दिसला.

तत्त॒दिद॒श्विनो॒रवो॑ जरि॒ता प्रति॑ भूषति ।
मदे॒ सोम॑स्य॒ पिप्र॑तोः ॥

ती मदतच अश्विनांची आहे; स्तोता सोमाच्या आनंदात, ओतलेल्या सोमात ती मिळवण्यासाठी सजवतो.

वा॒व॒सा॒ना वि॒वस्व॑ति॒ सोम॑स्य पी॒त्या गि॒रा ।
म॒नु॒ष्वच्छ॑म्भू॒ आ ग॑तम् ॥

विवस्वानाच्या घरी राहणाऱ्या तुम्ही दोघे, सोमपानासाठी आमच्या स्तुतिवाणीसह, मनूप्रमाणे, हे कल्याणकारी अश्विनींनो, येथे या.

यु॒वोरु॒षा अनु॒ श्रियं॒ परि॑ज्मनोरु॒पाच॑रत् ।
ऋ॒ता व॑नथो अ॒क्तुभिः॑ ॥

तुम्हा दोघांच्या तेजाच्या मागोमाग उषा, फिरणाऱ्या तुम्हा दोघांच्या शोभेची सेवा करीत आली; ऋताच्या नियमाने तुम्ही रात्रींनाही जिंकता.

उ॒भा पि॑बतमश्विनो॒भा नः॒ शर्म॑ यच्छतम् ।
अ॒वि॒द्रि॒याभि॑रू॒तिभिः॑ ॥

तुम्ही दोघे प्या, हे अश्विनींनो; तुम्ही दोघे आम्हाला आश्रय द्या, अविचल साहाय्यांसह.