ऋग्वेद · सूक्त 1.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.61.1
अ॒स्मा इदु॒ प्र त॒वसे॑ तु॒राय॒ प्रयो॒ न ह॑र्मि॒ स्तोमं॒ माहि॑नाय ।
ऋची॑षमा॒याध्रि॑गव॒ ओह॒मिन्द्रा॑य॒ ब्रह्मा॑णि रा॒तत॑मा ॥
त्याच्यासाठीच मी वेगवान इंद्राला स्तोत्र अर्पण करतो; तेजस्वी ज्वाळा असलेल्या अधिगुसाठी, इंद्राला ही प्रार्थना, जी सर्वाधिक धन देणारी आहे.
1.61.2
अ॒स्मा इदु॒ प्रय॑ इव॒ प्र यं॑सि॒ भरा॑म्याङ्गू॒षं बाधे॑ सुवृ॒क्ति ।
इन्द्रा॑य हृ॒दा मन॑सा मनी॒षा प्र॒त्नाय॒ पत्ये॒ धियो॑ मर्जयन्त ॥
त्याच्यासाठीच मी पुढे जाणाऱ्यासारखे स्तोत्र पुढे मांडतो; उत्तम वाणीने अंगूषाला सोमकुटण्याच्या दगडावर ठेवतो; इंद्रासाठी हृदयाने, मनाने, बुद्धीने, प्राचीन प्रभूला आनंदित करण्यासाठी विचार उमटले.
1.61.3
अ॒स्मा इदु॒ त्यमु॑प॒मं स्व॒र्षां भरा॑म्याङ्गू॒षमा॒स्ये॑न ।
मंहि॑ष्ठ॒मच्छो॑क्तिभिर्मती॒नां सु॑वृ॒क्तिभिः॑ सू॒रिं वा॑वृ॒धध्यै॑ ॥
त्याच्यासाठीच मी ते प्रसिद्ध, उपमेस योग्य, स्वर्ग जिंकणारे अंगूष तोंडाने आणतो; अत्यंत बलवान इंद्रासाठी गीतांच्या स्तुतिशब्दांनी आणि उत्तम प्रार्थनांनी, स्तोता वीराला वाढवण्यासाठी.
1.61.4
अ॒स्मा इदु॒ स्तोमं॒ सं हि॑नोमि॒ रथं॒ न तष्टे॑व॒ तत्सि॑नाय ।
गिर॑श्च॒ गिर्वा॑हसे सुवृ॒क्तीन्द्रा॑य विश्वमि॒न्वं मेधि॑राय ॥
त्याच्यासाठीच मी स्तोत्र चांगले जोडतो, जसा सुतार रथ बनवणाऱ्यासाठी बनवतो; गीतांनी स्तविलेल्या इंद्रासाठी, उत्तम स्तुतीने, सर्वांना चैतन्य देणाऱ्या, बुद्धिमान अशा त्याच्यासाठी.
1.61.5
अ॒स्मा इदु॒ सप्ति॑मिव श्रव॒स्येन्द्रा॑या॒र्कं जु॒ह्वा॑ सम॑ञ्जे ।
वी॒रं दा॒नौक॑सं व॒न्दध्यै॑ पु॒रां गू॒र्तश्र॑वसं द॒र्माण॑म् ॥
त्याच्यासाठीच मी स्तोत्रसंपत्तीसह, गायकांच्या गटासारखा, इंद्रासाठीचे गीत जुहूने अलंकृत करतो; घराला दान देणाऱ्या वीराची स्तुती करतो, किल्ले फोडणाऱ्या, बलाने प्रसिद्ध अशा त्याची.
1.61.6
अ॒स्मा इदु॒ त्वष्टा॑ तक्ष॒द्वज्रं॒ स्वप॑स्तमं स्व॒र्यं॑ रणा॑य ।
वृ॒त्रस्य॑ चिद्वि॒दद्येन॒ मर्म॑ तु॒जन्नीशा॑नस्तुज॒ता कि॑ये॒धाः ॥
त्याच्यासाठीच त्वष्ट्याने युद्धासाठी स्वर्ग जिंकणारे, अत्यंत कुशल वज्र घडवले; त्याद्वारे वृत्राचा मर्मही सापडला; स्वामी होऊन प्रहार करीत, मारीत, अनेक शक्ती असलेल्या कियेधासारखा तो हल्ला करतो.
1.61.7
अ॒स्येदु॑ मा॒तुः सव॑नेषु स॒द्यो म॒हः पि॒तुं प॑पि॒वाञ्चार्वन्ना॑ ।
मु॒षा॒यद्विष्णुः॑ पच॒तं सही॑या॒न्विध्य॑द्वरा॒हं ति॒रो अद्रि॒मस्ता॑ ॥
त्यानेच मातेच्या सवनांत तत्काळ पिता (सोम) प्याला आणि गोड अन्न मिळवले. महान आणि अधिक बलवान विष्णूने चोरले; दगड फोडून इंद्राने वराहाला आडवे भोसकले.
1.61.8
अ॒स्मा इदु॒ ग्नाश्चि॑द्दे॒वप॑त्नी॒रिन्द्रा॑या॒र्कम॑हि॒हत्य॑ ऊवुः ।
परि॒ द्यावा॑पृथि॒वी ज॑भ्र उ॒र्वी नास्य॒ ते म॑हि॒मानं॒ परि॑ ष्टः ॥
त्याच्यासाठीच स्त्रिया आणि देवपत्न्यांनी अहिहत्येच्या वेळी इंद्रासाठी स्तुतिगान गायले. विस्तीर्ण द्यावापृथिवी त्याने भरून टाकली; ती दोन्ही त्याच्या महिमेला वेढू शकत नाहीत.
1.61.9
अ॒स्येदे॒व प्र रि॑रिचे महि॒त्वं दि॒वस्पृ॑थि॒व्याः पर्य॒न्तरि॑क्षात् ।
स्व॒राळिन्द्रो॒ दम॒ आ वि॒श्वगू॑र्तः स्व॒रिरम॑त्रो ववक्षे॒ रणा॑य ॥
त्याचीच महिमा द्युलोक, पृथ्वी आणि अंतरिक्षाच्याही पलीकडे वाढली. स्वराट इंद्र आपल्या घरात प्रवेश करतो; विश्वरूप आणि तेजस्वी होऊन युद्धासाठी अमर्याद शक्ती धारण करतो.
1.61.10
अ॒स्येदे॒व शव॑सा शु॒षन्तं॒ वि वृ॑श्च॒द्वज्रे॑ण वृ॒त्रमिन्द्रः॑ ।
गा न व्रा॒णा अ॒वनी॑रमुञ्चद॒भि श्रवो॑ दा॒वने॒ सचे॑ताः ॥
त्याच्याच बळाने इंद्राने तेजस्वी वृत्राला वज्राने फोडले. बंदिस्त गाईंप्रमाणे अडवलेल्या पाण्यांना त्याने मुक्त केले; दानासाठी सावध राहून त्याने कीर्तीकडे धाव घेतली.
1.61.11
अ॒स्येदु॑ त्वे॒षसा॑ रन्त॒ सिन्ध॑वः॒ परि॒ यद्वज्रे॑ण सी॒मय॑च्छत् ।
ई॒शा॒न॒कृद्दा॒शुषे॑ दश॒स्यन्तु॒र्वीत॑ये गा॒धं तु॒र्वणिः॑ कः ॥
त्याच्याच तेजाने नद्या धावल्या; वज्राने त्यांना खरोखर रोखून ठेवले असताना. नियंता इंद्र दानशीलाला देतो; तुर्वीतीसाठी तुर्वणीने खोली निर्माण केली.
1.61.12
अ॒स्मा इदु॒ प्र भ॑रा॒ तूतु॑जानो वृ॒त्राय॒ वज्र॒मीशा॑नः किये॒धाः ।
गोर्न पर्व॒ वि र॑दा तिर॒श्चेष्य॒न्नर्णां॑स्य॒पां च॒रध्यै॑ ॥
त्याच्यासाठी हे वेगाने चालणाऱ्या, वज्र आण; वृत्राविरुद्ध, नियंता आणि बहुशक्तिमान इंद्रासाठी. गाईच्या सांध्याप्रमाणे आडवे फोडले; पाण्याचे प्रवाह वाहण्यासाठी.
1.61.13
अ॒स्येदु॒ प्र ब्रू॑हि पू॒र्व्याणि॑ तु॒रस्य॒ कर्मा॑णि॒ नव्य॑ उ॒क्थैः ।
यु॒धे यदि॑ष्णा॒न आयु॑धानि ऋघा॒यमा॑णो निरि॒णाति॒ शत्रू॑न् ॥
त्याची प्राचीन पराक्रमे नव्या स्तोत्रांनी आत्ताच जाहीर कर; युद्धासाठी आयुधे हाती घेऊन, हर्षाने तो शत्रूंना पळवून लावतो.
1.61.14
अ॒स्येदु॑ भि॒या गि॒रय॑श्च दृ॒ळ्हा द्यावा॑ च॒ भूमा॑ ज॒नुष॑स्तुजेते ।
उपो॑ वे॒नस्य॒ जोगु॑वान ओ॒णिं स॒द्यो भु॑वद्वी॒र्या॑य नो॒धाः ॥
त्याच्या भयाने पर्वत आणि दृढ आकाश व पृथ्वी जन्मापासूनच कंपित होतात. इच्छुक याच्या पात्राजवळ, नोधा पराक्रमासाठी तत्काळ झाला.
1.61.15
अ॒स्मा इदु॒ त्यदनु॑ दाय्येषा॒मेको॒ यद्व॒व्ने भूरे॒रीशा॑नः ।
प्रैत॑शं॒ सूर्ये॑ पस्पृधा॒नं सौव॑श्व्ये॒ सुष्वि॑माव॒दिन्द्रः॑ ॥
त्याच्यासाठीच ते सर्व नंतर दिले गेले; यांपैकी तोच एकटा जिंकला, विशालाचा स्वामी होऊन सूर्यात स्पर्धक एतशावर विजय मिळवला तेव्हा; सौवश्व्य यज्ञात पिळलेल्या सोमाचे इंद्राने रक्षण केले.
1.61.16
ए॒वा ते॑ हारियोजना सुवृ॒क्तीन्द्र॒ ब्रह्मा॑णि॒ गोत॑मासो अक्रन् ।
ऐषु॑ वि॒श्वपे॑शसं॒ धियं॑ धाः प्रा॒तर्म॒क्षू धि॒याव॑सुर्जगम्यात् ॥
अशा प्रकारे, हे हरि-घोड्यांच्या इंद्रा, गोतमांनी तुझ्यासाठी उत्तम स्तुतीने प्रार्थना केल्या. यात सर्वसुंदर विचार ठेव; पहाटे लवकर, बुद्धिधन असलेला येवो.