ऋग्वेद · सूक्त 10.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.66.1
दे॒वान्हु॑वे बृ॒हच्छ्र॑वसः स्व॒स्तये॑ ज्योति॒ष्कृतो॑ अध्व॒रस्य॒ प्रचे॑तसः ।
ये वा॑वृ॒धुः प्र॑त॒रं वि॒श्ववे॑दस॒ इन्द्र॑ज्येष्ठासो अ॒मृता॑ ऋता॒वृधः॑ ॥
मी महाकीर्ती देवतांना आवाहन करतो; ते कल्याणासाठी, यज्ञाला प्रकाशित करणारे आणि ज्ञानी आहेत. इंद्राला प्रमुख मानणारे, सर्वज्ञ अमर देव अधिकाधिक वाढतात आणि ऋताला बळ देतात.
10.66.2
इन्द्र॑प्रसूता॒ वरु॑णप्रशिष्टा॒ ये सूर्य॑स्य॒ ज्योति॑षो भा॒गमा॑न॒शुः ।
म॒रुद्ग॑णे वृ॒जने॒ मन्म॑ धीमहि॒ माघो॑ने य॒ज्ञं ज॑नयन्त सू॒रयः॑ ॥
इंद्राने पाठवलेले आणि वरुणाने मार्गदर्शन केलेले जे सूर्यप्रकाशाचा वाटा मिळवतात, मरुतांच्या गणात आम्ही आमचे मनन स्थिर करतो. प्रेरित गायकांनी यज्ञ निर्माण केला.
10.66.3
इन्द्रो॒ वसु॑भिः॒ परि॑ पातु नो॒ गय॑मादि॒त्यैर्नो॒ अदि॑तिः॒ शर्म॑ यच्छतु ।
रु॒द्रो रु॒द्रेभि॑र्दे॒वो मृ॑ळयाति न॒स्त्वष्टा॑ नो॒ ग्नाभिः॑ सुवि॒ताय॑ जिन्वतु ॥
वसूंसह इंद्र आमच्या गोधनाचे सर्वत्र रक्षण करो. आदित्यांसह अदिती आम्हाला आश्रय देवो. रुद्रांसह देव रुद्र आमच्यावर कृपा करो. त्वष्टा आपल्या पत्नींसह आम्हाला कल्याणासाठी प्रेरित करो.
10.66.4
अदि॑ति॒र्द्यावा॑पृथि॒वी ऋ॒तं म॒हदिन्द्रा॒विष्णू॑ म॒रुतः॒ स्व॑र्बृ॒हत् ।
दे॒वाँ आ॑दि॒त्याँ अव॑से हवामहे॒ वसू॑न्रु॒द्रान्त्स॑वि॒तारं॑ सु॒दंस॑सम् ॥
अदितीला, द्यावापृथिवीला, महान ऋताला, इंद्र-विष्णूंना, मरुतांना, स्वर्गाच्या प्रकाशाला, विशालाला (आवाहन करतो). साहाय्यासाठी देवांना, आदित्यांना आवाहन करतो; वसूंना, रुद्रांना आणि उदार सवितृलाही आवाहन करतो.
10.66.5
सर॑स्वान्धी॒भिर्वरु॑णो धृ॒तव्र॑तः पू॒षा विष्णु॑र्महि॒मा वा॒युर॒श्विना॑ ।
ब्र॒ह्म॒कृतो॑ अ॒मृता॑ वि॒श्ववे॑दसः॒ शर्म॑ नो यंसन्त्रि॒वरू॑थ॒मंह॑सः ॥
सरस्वान मननाने; व्रताचा रक्षक वरुण; पूषा, विष्णू, महिमावान वायू, अश्विनी — ब्रह्मस्तोत्र करणारे अमर आणि सर्वज्ञ हे संकटापासून आम्हाला तिहेरी आश्रय देवोत.
10.66.6
वृषा॑ य॒ज्ञो वृष॑णः सन्तु य॒ज्ञिया॒ वृष॑णो दे॒वा वृष॑णो हवि॒ष्कृतः॑ ।
वृष॑णा॒ द्यावा॑पृथि॒वी ऋ॒ताव॑री॒ वृषा॑ प॒र्जन्यो॒ वृष॑णो वृष॒स्तुभः॑ ॥
यज्ञ वर्षाव करणारा होवो; यज्ञास पात्र देव वर्षाव करणारे होवोत; हविर्द्रव्य अर्पण करणारे देवही वर्षाव करणारे होवोत. ऋताचे रक्षण करणारी द्यावापृथिवी वर्षाव करणारी होवो; पर्जन्य वर्षाव करणारा होवो; वृषस्तुभ (वृषभाने स्तुत) वर्षाव करणारा होवो.
10.66.7
अ॒ग्नीषोमा॒ वृष॑णा॒ वाज॑सातये पुरुप्रश॒स्ता वृष॑णा॒ उप॑ ब्रुवे ।
यावी॑जि॒रे वृष॑णो देवय॒ज्यया॒ ता नः॒ शर्म॑ त्रि॒वरू॑थं॒ वि यं॑सतः ॥
वाजप्राप्तीसाठी अग्नी आणि सोम, त्या दोन वृषभांना मी आवाहन करतो; अनेकांनी प्रशंसिलेल्या त्या दोघांना. देवयज्ञासाठी वृषभ म्हणून जन्मलेले ते दोघे आम्हाला त्रिगुण संरक्षणाचा आश्रय देवोत.
10.66.8
धृ॒तव्र॑ताः क्ष॒त्रिया॑ यज्ञनि॒ष्कृतो॑ बृहद्दि॒वा अ॑ध्व॒राणा॑मभि॒श्रियः॑ ।
अ॒ग्निहो॑तार ऋत॒सापो॑ अ॒द्रुहो॑ अ॒पो अ॑सृज॒न्ननु॑ वृत्र॒तूर्ये॑ ॥
दृढव्रती, क्षत्रिय, यज्ञाने शुद्ध, विशाल तेजस्वी, अध्वरांची शोभा वाढवणारे, अग्निहोत्री, ऋताचे रक्षक, द्रोहरहित ते; वृत्रयुद्धात त्यांनी पाणी मोकळे केले.
10.66.9
द्यावा॑पृथि॒वी ज॑नयन्न॒भि व्र॒ताप॒ ओष॑धीर्व॒निना॑नि य॒ज्ञिया॑ ।
अ॒न्तरि॑क्षं॒ स्व॑रा प॑प्रुरू॒तये॒ वशं॑ दे॒वास॑स्त॒न्वी॑ नि मा॑मृजुः ॥
नियमांनुसार द्यावापृथिवींना निर्माण करून, पाणी, औषधी आणि यज्ञयोग्य वनस्पती उत्पन्न करून; संरक्षणासाठी अंतरिक्ष आणि स्वर्ग भरले; देवांनी आपल्या शरीरांवर (त्या सृष्टीला) शुद्ध करून अलंकृत केले.
10.66.10
ध॒र्तारो॑ दि॒व ऋ॒भवः॑ सु॒हस्ता॑ वातापर्ज॒न्या म॑हि॒षस्य॑ तन्य॒तोः ।
आप॒ ओष॑धीः॒ प्र ति॑रन्तु नो॒ गिरो॒ भगो॑ रा॒तिर्वा॒जिनो॑ यन्तु मे॒ हव॑म् ॥
स्वर्ग धारण करणारे ऋभू, सुंदर हातांचे, वात आणि पर्जन्य, महिषरूपी मेघाच्या गर्जनेसह; पाणी आणि औषधी आमच्यासाठी पुढे जावोत; आमच्या स्तुती पुढे जावोत; भग आणि वाजवान दाता माझ्या आवाहनाकडे येवोत.
10.66.11
स॒मु॒द्रः सिन्धू॒ रजो॑ अ॒न्तरि॑क्षम॒ज एक॑पात्तनयि॒त्नुर॑र्ण॒वः ।
अहि॑र्बु॒ध्न्यः॑ शृणव॒द्वचां॑सि मे॒ विश्वे॑ दे॒वास॑ उ॒त सू॒रयो॒ मम॑ ॥
समुद्र, नद्या, लोक, अंतरिक्ष; अजन्मा एकपाद, गर्जना करणारा, सागर; बुध्न्य अहि माझी वचने ऐको; सर्व देव आणि सूरी माझे ऐकोत.
10.66.12
स्याम॑ वो॒ मन॑वो दे॒ववी॑तये॒ प्राञ्चं॑ नो य॒ज्ञं प्र ण॑यत साधु॒या ।
आदि॑त्या॒ रुद्रा॒ वस॑वः॒ सुदा॑नव इ॒मा ब्रह्म॑ श॒स्यमा॑नानि जिन्वत ॥
आम्ही देवांच्या कृपेसाठी तुमचे भक्त होऊ दे, हे मानवांनो; आमचा यज्ञ चांगल्या प्रकारे पुढे न्या. हे आदित्यांनो, रुद्रांनो, वसूंनो, दानशील देवांनो, ह्या म्हटल्या जाणाऱ्या ब्रह्मस्तुतींना प्रेरणा द्या.
10.66.13
दैव्या॒ होता॑रा प्रथ॒मा पु॒रोहि॑ता ऋ॒तस्य॒ पन्था॒मन्वे॑मि साधु॒या ।
क्षेत्र॑स्य॒ पतिं॒ प्रति॑वेशमीमहे॒ विश्वा॑न्दे॒वाँ अ॒मृताँ॒ अप्र॑युच्छतः ॥
मी ऋताच्या मार्गाने नीट चालतो, दैवी होत्यांसह आणि प्रथम पुरोहितांसह. क्षेत्राच्या पतीला, शेजारील निवासाच्या पतीला आणि न अडवणाऱ्या सर्व अमर देवतांना आम्ही विनवितो.
10.66.14
वसि॑ष्ठासः पितृ॒वद्वाच॑मक्रत दे॒वाँ ईळा॑ना ऋषि॒वत्स्व॒स्तये॑ ।
प्री॒ता इ॑व ज्ञा॒तयः॒ काम॒मेत्या॒स्मे दे॑वा॒सोऽव॑ धूनुता॒ वसु॑ ॥
वसिष्ठांनी पित्यांप्रमाणे वाणी रचली, देवांची स्तुती करीत, ऋषींप्रमाणे कल्याणासाठी. प्रसन्न नातेवाईक इच्छा पूर्ण करण्यास येतात तसे, हे देवांनो, आमच्यावर धन वर्षवा.
10.66.15
दे॒वान्वसि॑ष्ठो अ॒मृता॑न्ववन्दे॒ ये विश्वा॒ भुव॑ना॒भि प्र॑त॒स्थुः ।
ते नो॑ रासन्तामुरुगा॒यम॒द्य यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥
वसिष्ठांनी त्या अमर देवांना वंदन केले, जे सर्व लोकांत स्थिर उभे आहेत. ते आज आम्हाला बहुप्रशंसित धन देवोत; आणि तुम्ही कल्याणांनी सदैव आमचे रक्षण करा.