ఋగ్వేదం · సూక్తం 10.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.91.1
सं जा॑गृ॒वद्भि॒र्जर॑माण इध्यते॒ दमे॒ दमू॑ना इ॒षय॑न्नि॒ळस्प॒दे ।
विश्व॑स्य॒ होता॑ ह॒विषो॒ वरे॑ण्यो वि॒भुर्वि॒भावा॑ सु॒षखा॑ सखीय॒ते ॥
మేల్కొన్నవారితో కలిసి స్తుతించబడుతూ ఆయన ఇంటింటా గృహపతిగా ప్రజ్వలిస్తాడు; ఇళా స్థానంలో హవిస్సును పంపుతూ మండుతాడు. సర్వహవిస్సులకు హోత, ఎన్నదగినవాడు, సర్వవ్యాపి, ప్రకాశించేవాడు; స్నేహం కోరేవానికి ఉత్తమ మిత్రుడు.
10.91.2
स द॑र्शत॒श्रीरति॑थिर्गृ॒हेगृ॑हे॒ वने॑वने शिश्रिये तक्व॒वीरि॑व ।
जनं॑जनं॒ जन्यो॒ नाति॑ मन्यते॒ विश॒ आ क्षे॑ति वि॒श्यो॑ विशं॑विशम् ॥
ఆ దర్శనీయ తేజోవంతుడు ఇంటింటా, అడవి అడవిలో కూర్చున్నాడు, మెరిసే అరణి కర్రల వలె; పుట్టిన ప్రతి జనుని ఆయన పరాయివాడిగా భావించడు; ప్రతి ప్రజలో ప్రవేశించి ఆయన నివసిస్తాడు.
10.91.3
सु॒दक्षो॒ दक्षैः॒ क्रतु॑नासि सु॒क्रतु॒रग्ने॑ क॒विः काव्ये॑नासि विश्व॒वित् ।
वसु॒र्वसू॑नां क्षयसि॒ त्वमेक॒ इद्द्यावा॑ च॒ यानि॑ पृथि॒वी च॒ पुष्य॑तः ॥
నీవు నైపుణ్యాలతో నిపుణుడవు, జ్ఞానంతో సుక్రతువు; ఓ అగ్నీ, నీవు కవివి, కావ్యశక్తితో విశ్వజ్ఞుడవు. నీవు సంపదలకు సంపద; ద్యులోకం, పృథివి పోషించే వాటిపై నీవొక్కడే పరిపాలిస్తావు.
10.91.4
प्र॒जा॒नन्न॑ग्ने॒ तव॒ योनि॑मृ॒त्विय॒मिळा॑यास्प॒दे घृ॒तव॑न्त॒मास॑दः ।
आ ते॑ चिकित्र उ॒षसा॑मि॒वेत॑यो अरे॒पसः॒ सूर्य॑स्येव र॒श्मयः॑ ॥
ఓ అగ్నీ, నీ ఋతుకాలపు జన్మస్థానాన్ని తెలిసినవాడవై నీవు ఇళా స్థానంలో ఘృతసమృద్ధమైన చోట కూర్చున్నావు. ఉషస్సుల గమనాల వలె, సూర్యుని కిరణాల వలె నీ కిరణాలు నిర్మలంగా, మలినం లేకుండా గుర్తించబడ్డాయి.
10.91.5
तव॒ श्रियो॑ व॒र्ष्य॑स्येव वि॒द्युत॑श्चि॒त्राश्चि॑कित्र उ॒षसां॒ न के॒तवः॑ ।
यदोष॑धीर॒भिसृ॑ष्टो॒ वना॑नि च॒ परि॑ स्व॒यं चि॑नु॒षे अन्न॑मा॒स्ये॑ ॥
నీ శోభలు వర్షఋతువు మెరుపుల వలె; ఉషస్సుల కాంతుల వలె నీ ప్రకాశవంతమైన జ్వాలలు ప్రకటమయ్యాయి. నీవు ఓషధులపైనా, అడవులపైనా ప్రసరించినప్పుడు, స్వయంగా ఆహారాన్ని సేకరించి నీ ముఖంలో తింటావు.
10.91.6
तमोष॑धीर्दधिरे॒ गर्भ॑मृ॒त्वियं॒ तमापो॑ अ॒ग्निं ज॑नयन्त मा॒तरः॑ ।
तमित्स॑मा॒नं व॒निन॑श्च वी॒रुधो॑ अ॒न्तर्व॑तीश्च॒ सुव॑ते च वि॒श्वहा॑ ॥
ఓషధులు అతడిని ఋతుకాలానికి తగిన గర్భంగా ధరించాయి; ఆపోలు, తల్లులు అగ్నిని జన్మింపజేయడానికి అతడిని పుట్టించారు. ఆ ఒక్క సమాన అగ్నినే వనవృక్షాలు, తీగలు గర్భవతులై ఎల్లప్పుడూ ప్రసవిస్తాయి.
10.91.7
वातो॑पधूत इषि॒तो वशाँ॒ अनु॑ तृ॒षु यदन्ना॒ वेवि॑षद्वि॒तिष्ठ॑से ।
आ ते॑ यतन्ते र॒थ्यो॑ यथा॒ पृथ॒क्च्छर्धां॑स्यग्ने अ॒जरा॑णि॒ धक्ष॑तः ॥
గాలిచే ఊగించబడి, ప్రేరితుడవై, నీవు వేగంగా నివాసాల వైపు వెళ్తావు, నీవు ఆహారాలలో ప్రవేశించి స్థిరంగా నిలిచినప్పుడు. రథసారథులు వేర్వేరుగా ప్రయత్నించినట్లు, వారు నీ కోసం ప్రయత్నిస్తారు; ఓ అగ్ని, వారు నీ అజర శక్తులను మండింపజేస్తారు.
10.91.8
मे॒धा॒का॒रं वि॒दथ॑स्य प्र॒साध॑नम॒ग्निं होता॑रं परि॒भूत॑मं म॒तिम् ।
तमिदर्भे॑ ह॒विष्या स॑मा॒नमित्तमिन्म॒हे वृ॑णते॒ नान्यं त्वत् ॥
మేధను సృష్టించువాడు, యజ్ఞ పోటీలను ముందుకు నడిపేవాడు, అన్నింటినీ రక్షించేవాడు అయిన అగ్నిని హోతగా, ఆ స్తోత్రాన్ని వారు ఎంచుకుంటారు. అతడినే చిన్న బలిలోనూ పెద్ద బలిలోనూ వారు ఎంచుకుంటారు; నిన్ను తప్ప మరొకరిని కాదు.
10.91.9
त्वामिदत्र॑ वृणते त्वा॒यवो॒ होता॑रमग्ने वि॒दथे॑षु वे॒धसः॑ ।
यद्दे॑व॒यन्तो॒ दध॑ति॒ प्रयां॑सि ते ह॒विष्म॑न्तो॒ मन॑वो वृ॒क्तब॑र्हिषः ॥
నిన్నే ఇక్కడ వారు ఎంచుకుంటారు, నిన్ను కోరే జ్ఞానులు; ఓ అగ్ని, యజ్ఞాలలో హోతగా. దేవతలను కోరుతూ వారు అర్పణలు ఉంచినప్పుడు, నీకోసం హవిస్సులు తెచ్చి, దర్భలు పరచిన మానవులు.
10.91.10
तवा॑ग्ने हो॒त्रं तव॑ पो॒त्रमृ॒त्वियं॒ तव॑ ने॒ष्ट्रं त्वम॒ग्निदृ॑ताय॒तः ।
तव॑ प्रशा॒स्त्रं त्वम॑ध्वरीयसि ब्र॒ह्मा चासि॑ गृ॒हप॑तिश्च नो॒ दमे॑ ॥
ఓ అగ్ని, నీదే హోతృ కర్మ; నీదే పోతృ కర్మ, ఋతువుకు తగినట్లు; నీదే నేష్టృ కర్మ; ఋతాన్ని కోరే అగ్నీధ్రుడవు నీవే. నీదే ప్రశాస్తృ కర్మ; అధ్వర్యుని పని నీవే నడిపిస్తావు, నీవే బ్రహ్మవు కూడా, మా ఇంటిలో గృహపతివి కూడా.
10.91.11
यस्तुभ्य॑मग्ने अ॒मृता॑य॒ मर्त्यः॑ स॒मिधा॒ दाश॑दु॒त वा॑ ह॒विष्कृ॑ति ।
तस्य॒ होता॑ भवसि॒ यासि॑ दू॒त्य॑मुप॑ ब्रूषे॒ यज॑स्यध्वरी॒यसि॑ ॥
ఎవరు నీకోసం, ఓ అగ్ని, అమరులకోసం, సమిధలతో సేవిస్తాడో, లేదా హవిష్కృతితో అర్పిస్తాడో, అతనికి నీవు హోతవు అవుతావు; దూత కార్యానికి వెళ్తావు, వారితో మాట్లాడతావు, యజ్ఞం చేస్తావు, అధ్వర్యుని పని నడిపిస్తావు.
10.91.12
इ॒मा अ॑स्मै म॒तयो॒ वाचो॑ अ॒स्मदाँ ऋचो॒ गिरः॑ सुष्टु॒तयः॒ सम॑ग्मत ।
व॒सू॒यवो॒ वस॑वे जा॒तवे॑दसे वृ॒द्धासु॑ चि॒द्वर्ध॑नो॒ यासु॑ चा॒कन॑त् ॥
ఈ ఆలోచనలు, ఈ వాక్కులు — మా నుండి వచ్చే అన్ని ఋక్కులు, పాటలు, చక్కగా స్తుతించిన స్తోత్రాలు అతని వద్దకు కలిసి చేరాలి. ధనాన్ని కోరే ఈ స్తోత్రాలు ధనమిచ్చే జాతవేదునికే; వృద్ధులలో కూడా ఎవరి స్తోత్రాలలో వృద్ధి చేయువాడు సంతోషిస్తాడో.
10.91.13
इ॒मां प्र॒त्नाय॑ सुष्टु॒तिं नवी॑यसीं वो॒चेय॑मस्मा उश॒ते शृ॒णोतु॑ नः ।
भू॒या अन्त॑रा हृ॒द्य॑स्य नि॒स्पृशे॑ जा॒येव॒ पत्य॑ उश॒ती सु॒वासाः॑ ॥
ఈ నూతన స్తోత్రాన్ని పురాతనుడికి నేను పలుకుదును; కామించే ఇతనికి ఆయన మనలను వినుగాక. ఆయన ఇతని హృదయంలో లోపల ఉండుగాక, ప్రేమతో ఆతురపడే సుందర వస్త్రాలు ధరించిన భార్య భర్తను చేరినట్లు.
10.91.14
यस्मि॒न्नश्वा॑स ऋष॒भास॑ उ॒क्षणो॑ व॒शा मे॒षा अ॑वसृ॒ष्टास॒ आहु॑ताः ।
की॒ला॒ल॒पे सोम॑पृष्ठाय वे॒धसे॑ हृ॒दा म॒तिं ज॑नये॒ चारु॑म॒ग्नये॑ ॥
ఎందులో గుర్రాలు, ఎద్దులు, ఆవులు, గొఱ్ఱెలు విడువబడి ఆహుతులయ్యాయో, ఆ జ్వాలాజిహ్వుడు, సోమప్రధానుడు, విధాత అగ్నికి హృదయంతో అందమైన భక్తిని నేను కలిగిస్తాను.
10.91.15
अहा॑व्यग्ने ह॒विरा॒स्ये॑ ते स्रु॒ची॑व घृ॒तं च॒म्वी॑व॒ सोमः॑ ।
वा॒ज॒सनिं॑ र॒यिम॒स्मे सु॒वीरं॑ प्रश॒स्तं धे॑हि य॒शसं॑ बृ॒हन्त॑म् ॥
ఓ అగ్నీ, నీ ముఖంలో హవిస్సు ఆహుతి చేయబడింది—స్రుచ్‌లో నెయ్యి వలె, చమ్పూలో సోమం వలె. విజయ సంపదను, మంచి సంతానంతో కూడిన ప్రశంసార్హ ధనాన్ని మాకు ఇవ్వు; గొప్ప కీర్తినీ ఇవ్వు.