ऋग्वेद · सूक्त 3.27

3.27.1

प्र वो॒ वाजा॑ अ॒भिद्य॑वो ह॒विष्म॑न्तो घृ॒ताच्या॑ ।
दे॒वाञ्जि॑गाति सुम्न॒युः ॥

तुपाने ओलावलेल्या हविर्द्रव्यासह तेजस्वी तुमची बक्षिसे पुढे जावोत; कृपेची इच्छा करणारा तो देवांकडे जातो.

ईळे॑ अ॒ग्निं वि॑प॒श्चितं॑ गि॒रा य॒ज्ञस्य॒ साध॑नम् ।
श्रु॒ष्टी॒वानं॑ धि॒तावा॑नम् ॥

विचक्षण अग्नीची मी स्तुती करतो; तो स्तोत्राने यज्ञाचे साधन करणारा, ऐकण्यास उत्सुक आणि भक्तीने समृद्ध आहे.

अग्ने॑ श॒केम॑ ते व॒यं यमं॑ दे॒वस्य॑ वा॒जिनः॑ ।
अति॒ द्वेषां॑सि तरेम ॥

हे अग्नी, देवाच्या व बलवानांच्या नियमनाचे आम्ही पालन करू शकावे; द्वेषांना आम्ही पार करावे.

स॒मि॒ध्यमा॑नो अध्व॒रेऽग्निः पा॑व॒क ईड्यः॑ ।
शो॒चिष्के॑श॒स्तमी॑महे ॥

यज्ञात प्रज्वलित, पवित्र करणाऱ्या, स्तुत्य, ज्वालाकेस असलेल्या अग्नीला आम्ही आवाहन करतो.

पृ॒थु॒पाजा॒ अम॑र्त्यो घृ॒तनि॑र्णि॒क्स्वा॑हुतः ।
अ॒ग्निर्य॒ज्ञस्य॑ हव्य॒वाट् ॥

विशाल पावले टाकणारा, अमर, तुपाचा प्रवाह असलेला, उत्तम आवाहन झालेला अग्नी यज्ञाच्या हविर्द्रव्याचा वाहक आहे.

तं स॒बाधो॑ य॒तस्रु॑च इ॒त्था धि॒या य॒ज्ञव॑न्तः ।
आ च॑क्रुर॒ग्निमू॒तये॑ ॥

त्याला, एकत्र येऊन, स्रुवे उंचावून, अशा प्रकारे भक्तीने यज्ञ करणाऱ्यांनी संरक्षणासाठी अग्नीची स्थापना केली.

होता॑ दे॒वो अम॑र्त्यः पु॒रस्ता॑देति मा॒यया॑ ।
वि॒दथा॑नि प्रचो॒दय॑न् ॥

अमर देव होता आपल्या मायेने पुढे येतो, यज्ञकर्मांना प्रेरणा देत.

वा॒जी वाजे॑षु धीयते अध्व॒रेषु॒ प्र णी॑यते ।
विप्रो॑ य॒ज्ञस्य॒ साध॑नः ॥

वेगवान अग्नी स्पर्धांमध्ये स्थापित होतो, यज्ञांमध्ये पुढे नेला जातो; तो यज्ञ सिद्ध करणारा ज्ञानी आहे.

धि॒या च॑क्रे॒ वरे॑ण्यो भू॒तानां॒ गर्भ॒मा द॑धे ।
दक्ष॑स्य पि॒तरं॒ तना॑ ॥

वरणीय अग्नीने बुद्धीने निर्मिले; प्राण्यांचा गर्भ धारण करतो, दक्षाच्या पित्याला आपल्या विस्ताराने.

नि त्वा॑ दधे॒ वरे॑ण्यं॒ दक्ष॑स्ये॒ळा स॑हस्कृत ।
अग्ने॑ सुदी॒तिमु॒शिज॑म् ॥

मी तुला वरणीय दक्षबलासाठी इळेद्वारे स्थापले; हे बलनिर्मित अग्नी, तेजस्वी तू.

अ॒ग्निं य॒न्तुर॑म॒प्तुर॑मृ॒तस्य॒ योगे॑ व॒नुषः॑ ।
विप्रा॒ वाजैः॒ समि॑न्धते ॥

अग्नीला, आणणाऱ्याला व पोहोचवणाऱ्याला, ऋताच्या योगात; भक्त ज्ञानी आहुतींनी त्याला चांगले प्रज्वलित करतात.

ऊ॒र्जो नपा॑तमध्व॒रे दी॑दि॒वांस॒मुप॒ द्यवि॑ ।
अ॒ग्निमी॑ळे क॒विक्र॑तुम् ॥

ऊर्जाचा नातू अग्नीला, यज्ञात व आकाशात तेजस्वी असलेल्याला, मी स्तुती करतो—ज्ञानी संकल्प असलेल्याला.

ई॒ळेन्यो॑ नम॒स्य॑स्ति॒रस्तमां॑सि दर्श॒तः ।
सम॒ग्निरि॑ध्यते॒ वृषा॑ ॥

स्तुत्य आणि नमस्कारयोग्य अग्नी अंधारांना पार करून, दर्शनीय रूपात, वृषभासारखा नीट प्रज्वलित केला जातो.

वृषो॑ अ॒ग्निः समि॑ध्य॒तेऽश्वो॒ न दे॑व॒वाह॑नः ।
तं ह॒विष्म॑न्त ईळते ॥

वृषभ अग्नी निश्चितपणे नीट प्रज्वलित होतो; घोड्यासारखा देवांना वाहून नेणारा. हविष्मान त्याची स्तुती करतात.

वृष॑णं त्वा व॒यं वृ॑ष॒न्वृष॑णः॒ समि॑धीमहि ।
अग्ने॒ दीद्य॑तं बृ॒हत् ॥

हे वृषन्, आम्ही तुला, वृषभ अशा तुला, नीट प्रज्वलित करतो. हे अग्नी, तू महानपणे प्रकाशित हो.