ऋग्वेद · सूक्त 3.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.32.1
इन्द्र॒ सोमं॑ सोमपते॒ पिबे॒मं माध्यं॑दिनं॒ सव॑नं॒ चारु॒ यत्ते॑ ।
प्र॒प्रुथ्या॒ शिप्रे॑ मघवन्नृजीषिन्वि॒मुच्या॒ हरी॑ इ॒ह मा॑दयस्व ॥
हे इंद्रा, सोमाच्या स्वामी, मध्याह्न सवनातील जो सुंदर सोम आहे तो प्राशन कर. हे दात्या, हे सत्यप्रिया, जबडे उघडून, आपल्या दोन हरि अश्वांना मोकळे करून येथे आनंदित हो.
3.32.2
गवा॑शिरं म॒न्थिन॑मिन्द्र शु॒क्रं पिबा॒ सोमं॑ ररि॒मा ते॒ मदा॑य ।
ब्र॒ह्म॒कृता॒ मारु॑तेना ग॒णेन॑ स॒जोषा॑ रु॒द्रैस्तृ॒पदा वृ॑षस्व ॥
हे इंद्रा, गाईंचा स्वामी, मंथन करणारा तेजस्वी सोम प्राशन कर; तुझ्या आनंदासाठी आम्ही तो अर्पण केला आहे. ब्रह्म करणाऱ्यासह, मरुतांच्या गणासह, रुद्रांसह एकत्र होऊन तृप्त होऊन आपले वीर्य दाखव.
3.32.3
ये ते॒ शुष्मं॒ ये तवि॑षी॒मव॑र्ध॒न्नर्च॑न्त इन्द्र म॒रुत॑स्त॒ ओजः॑ ।
माध्यं॑दिने॒ सव॑ने वज्रहस्त॒ पिबा॑ रु॒द्रेभिः॒ सग॑णः सुशिप्र ॥
ज्यांनी तुझे बल वाढवले, ज्यांनी तुझे महान पराक्रम वाढवले, हे इंद्रा, ज्या मरुतांनी तुझ्या ओजाची स्तुती केली — हे वज्रहस्ता, मध्याह्न सवनात, हे सुंदर गालांच्या, रुद्रांसह, आपल्या गणासह प्राशन कर.
3.32.4
त इन्न्व॑स्य॒ मधु॑मद्विविप्र॒ इन्द्र॑स्य॒ शर्धो॑ म॒रुतो॒ य आस॑न् ।
येभि॑र्वृ॒त्रस्ये॑षि॒तो वि॒वेदा॑म॒र्मणो॒ मन्य॑मानस्य॒ मर्म॑ ॥
तेच, निश्चितच, आता या मधुर (सोमासाठी) गायले आहेत — इंद्राचे बळ, त्याचे सहाय्यक मरुत; ज्यांच्याद्वारे वृत्राने प्रेरित होऊन त्याने अकवच्याचे मर्म, विचार करणाऱ्याचे मर्मस्थान जाणले.
3.32.5
म॒नु॒ष्वदि॑न्द्र॒ सव॑नं जुषा॒णः पिबा॒ सोमं॒ शश्व॑ते वी॒र्या॑य ।
स आ व॑वृत्स्व हर्यश्व य॒ज्ञैः स॑र॒ण्युभि॑र॒पो अर्णा॑ सिसर्षि ॥
मनूप्रमाणे, हे इंद्रा, सवनाचा आनंद घेत सोम प्राशन कर — चिरंतन तारुण्यासाठी आणि पौरुषासाठी. तसेच, हे हरि-अश्वा, यज्ञांनी परत ये; पाण्याचे मार्गदर्शन करणाऱ्यांसह तू पाणी आणि नद्या वाहवतोस.
3.32.6
त्वम॒पो यद्ध॑ वृ॒त्रं ज॑घ॒न्वाँ अत्याँ॑ इव॒ प्रासृ॑जः॒ सर्त॒वाजौ ।
शया॑नमिन्द्र॒ चर॑ता व॒धेन॑ वव्रि॒वांसं॒ परि॑ दे॒वीरदे॑वम् ॥
तू पाण्यांना मुक्त केलेस, जेव्हा तू वृत्राला खरोखर ठार केलेस; गायींप्रमाणे धावण्यासाठी त्यांना सोडलेस. हे इंद्रा, प्रहाराने, वधाने, निजलेल्या (झोपलेल्या) त्या अदेवाला, ज्याने देवी (जलां) ना वेढले होते, तू वेढलेस.
3.32.7
यजा॑म॒ इन्नम॑सा वृ॒द्धमिन्द्रं॑ बृ॒हन्त॑मृ॒ष्वम॒जरं॒ युवा॑नम् ।
यस्य॑ प्रि॒ये म॒मतु॑र्य॒ज्ञिय॑स्य॒ न रोद॑सी महि॒मानं॑ म॒माते॑ ॥
नम्रतेने आपण इंद्राची उपासना करतो; तो वृद्ध, महान, बलवान, अजर आणि तरुण आहे. यज्ञार्ह अशा त्याच्या प्रिय महिमेचा द्यावापृथिवींनी गौरव केला.
3.32.8
इन्द्र॑स्य॒ कर्म॒ सुकृ॑ता पु॒रूणि॑ व्र॒तानि॑ दे॒वा न मि॑नन्ति॒ विश्वे॑ ।
दा॒धार॒ यः पृ॑थि॒वीं द्यामु॒तेमां ज॒जान॒ सूर्य॑मु॒षसं॑ सु॒दंसाः॑ ॥
इंद्राची कर्मे उत्तम आणि अनेक आहेत; देव त्याच्या व्रतांचे उल्लंघन करीत नाहीत. पृथ्वी आणि आकाश धारण करणारा, या सूर्याला आणि उषेला निर्माण करणारा तो उदार दाता आहे.
3.32.9
अद्रो॑घ स॒त्यं तव॒ तन्म॑हि॒त्वं स॒द्यो यज्जा॒तो अपि॑बो ह॒ सोम॑म् ।
न द्याव॑ इन्द्र त॒वस॑स्त॒ ओजो॒ नाहा॒ न मासाः॑ श॒रदो॑ वरन्त ॥
हे अद्रोही, तुझी ती महिमा सत्य आहे: जन्मताच तू सोम प्राशन केलास. हे इंद्रा, आकाशही नाही, तुझे बलही नाही; दिवस, महिने वा वर्षे तुला मागे टाकू शकली नाहीत.
3.32.10
त्वं स॒द्यो अ॑पिबो जा॒त इ॑न्द्र॒ मदा॑य॒ सोमं॑ पर॒मे व्यो॑मन् ।
यद्ध॒ द्यावा॑पृथि॒वी आवि॑वेशी॒रथा॑भवः पू॒र्व्यः का॒रुधा॑याः ॥
तू जन्मताच आनंदासाठी परम लोकात सोम प्राशन केलास. हे इंद्रा, तू द्यावापृथिवीत प्रवेश केलास तेव्हा कारुधायांचा पहिला रक्षक झालास.
3.32.11
अह॒न्नहिं॑ परि॒शया॑न॒मर्ण॑ ओजा॒यमा॑नं तुविजात॒ तव्या॑न् ।
न ते॑ महि॒त्वमनु॑ भू॒दध॒ द्यौर्यद॒न्यया॑ स्फि॒ग्या॑ क्षामव॑स्थाः ॥
पाण्यात पडून असलेल्या अहिला, बल निर्माण करणाऱ्याला, तू ठार केलेस; हे बहुजाता, तू अधिक बलवान आहेस. तुझ्या महिमेनंतर काही राहिले नाही; तेव्हा आकाशही दुसऱ्या (सवतीने) पृथ्वी धरली तेव्हा तुझ्यामुळे भयभीत झाले.
3.32.12
य॒ज्ञो हि त॑ इन्द्र॒ वर्ध॑नो॒ भूदु॒त प्रि॒यः सु॒तसो॑मो मि॒येधः॑ ।
य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञम॑व य॒ज्ञियः॒ सन्य॒ज्ञस्ते॒ वज्र॑महि॒हत्य॑ आवत् ॥
हे इंद्रा, यज्ञच तुला वाढवणारा झाला; सोम पिळणारा मियेध तुला प्रिय आहे. यज्ञाने यज्ञावर कृपा कर; यज्ञार्ह होऊन तुझ्या यज्ञाने अहिवधात तुझ्या वज्राचे रक्षण केले.
3.32.13
य॒ज्ञेनेन्द्र॒मव॒सा च॑क्रे अ॒र्वागैनं॑ सु॒म्नाय॒ नव्य॑से ववृत्याम् ।
य स्तोमे॑भिर्वावृ॒धे पू॒र्व्येभि॒र्यो म॑ध्य॒मेभि॑रु॒त नूत॑नेभिः ॥
यज्ञाने इंद्राला आमच्या रक्षणासाठी इथे आणू; नव्या कृपेसाठी त्याला आमच्याकडे वळवू. प्राचीन, मध्यम आणि नूतन स्तोत्रांनी स्तुती होऊन तो वाढतो.
3.32.14
वि॒वेष॒ यन्मा॑ धि॒षणा॑ ज॒जान॒ स्तवै॑ पु॒रा पार्या॒दिन्द्र॒मह्नः॑ ।
अंह॑सो॒ यत्र॑ पी॒पर॒द्यथा॑ नो ना॒वेव॒ यान्त॑मु॒भये॑ हवन्ते ॥
धिषणेने मला जन्म दिला तेव्हा, मी आधीच इंद्राची स्तुती करेन; दिवसाच्या संकटातून व पापातून तो आम्हाला पार नेवो. नावेतून प्रवास करणाऱ्यांप्रमाणे जिथे तो आम्हाला पार नेतो, तिथे दोन्ही पक्ष त्याला हाक मारतात.
3.32.15
आपू॑र्णो अस्य क॒लशः॒ स्वाहा॒ सेक्ते॑व॒ कोशं॑ सिसिचे॒ पिब॑ध्यै ।
समु॑ प्रि॒या आव॑वृत्र॒न्मदा॑य प्रदक्षि॒णिद॒भि सोमा॑स॒ इन्द्र॑म् ॥
याचा कलश भरला आहे, स्वाहा! गाळणारा जसा पात्र भरतो, तसे पिण्यासाठी त्याने पात्र भरले. प्रिय सोमरस आनंदासाठी उजवीकडे वळून इंद्राकडे एकत्र झाले.
3.32.16
न त्वा॑ गभी॒रः पु॑रुहूत॒ सिन्धु॒र्नाद्र॑यः॒ परि॒ षन्तो॑ वरन्त ।
इ॒त्था सखि॑भ्य इषि॒तो यदि॒न्द्रा दृ॒ळ्हं चि॒दरु॑जो॒ गव्य॑मू॒र्वम् ॥
हे अनेकांनी आवाहन केलेल्या इंद्रा! खोल नदी तुला अडवू शकली नाही; दगडही तुला वेढू शकले नाहीत. अशा प्रकारे मित्रांसाठी प्रेरित होऊन, हे इंद्रा, तू भक्कम किल्ले फोडलेस आणि गायींनी भरलेला गोठाही उघडलास.
3.32.17
शु॒नं हु॑वेम म॒घवा॑न॒मिन्द्र॑म॒स्मिन्भरे॒ नृत॑मं॒ वाज॑सातौ ।
शृ॒ण्वन्त॑मु॒ग्रमू॒तये॑ स॒मत्सु॒ घ्नन्तं॑ वृ॒त्राणि॑ सं॒जितं॒ धना॑नाम् ॥
या संग्रामात आणि संपत्तीच्या स्पर्धेत सर्वात पराक्रमी, दानशूर इंद्राला सुखाने आवाहन करू. ऐकणारा उग्र इंद्र सभांमध्ये आमच्या रक्षणासाठी, शत्रूंचा संहार करून धने जिंकतो.