ઋગ્વેદ · સૂક્ત 4.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.3.1
आ वो॒ राजा॑नमध्व॒रस्य॑ रु॒द्रं होता॑रं सत्य॒यजं॒ रोद॑स्योः ।
अ॒ग्निं पु॒रा त॑नयि॒त्नोर॒चित्ता॒द्हिर॑ण्यरूप॒मव॑से कृणुध्वम् ॥
યજ્ઞના રાજા, રુદ્ર, હોતા, સત્યયજન કરનાર, દ્યાવાપૃથિવીના અગ્નિને અહીં આમંત્રો. ગર્જના અને અચેત શક્તિ પહેલાં, સુવર્ણરૂપ અગ્નિને તમારા રક્ષણ માટે સ્થાપો.
4.3.2
अ॒यं योनि॑श्चकृ॒मा यं व॒यं ते॑ जा॒येव॒ पत्य॑ उश॒ती सु॒वासाः॑ ।
अ॒र्वा॒ची॒नः परि॑वीतो॒ नि षी॑दे॒मा उ॑ ते स्वपाक प्रती॒चीः ॥
આ સ્થાન અમે તારા માટે તૈયાર કર્યું છે. પત્ની સુંદર વસ્ત્ર પહેરીને પતિ પાસે આવે તેમ, હે સુપાક, આ (જ્વાળાઓ) તારી સામે આવીને બેસે.
4.3.3
आ॒शृ॒ण्व॒ते अदृ॑पिताय॒ मन्म॑ नृ॒चक्ष॑से सुमृळी॒काय॑ वेधः ।
दे॒वाय॑ श॒स्तिम॒मृता॑य शंस॒ ग्रावे॑व॒ सोता॑ मधु॒षुद्यमी॒ळे ॥
સાંભળનાર, અહંકારરહિત, મનુષ્યોનું રક્ષણ કરનાર અને સહેલાઈથી પ્રસન્ન થનાર તે દેવ માટે, હે જ્ઞાની, તારું સ્તોત્ર ઉચ્ચાર. અમર દેવની સ્તુતિ ગાઓ; પથ્થરથી સોમ નિચોવનાર જેમ, મધુરતા લાવનાર સોમનું હું ગુણગાન કરું છું.
4.3.4
त्वं चि॑न्नः॒ शम्या॑ अग्ने अ॒स्या ऋ॒तस्य॑ बोध्यृतचित्स्वा॒धीः ।
क॒दा त॑ उ॒क्था स॑ध॒माद्या॑नि क॒दा भ॑वन्ति स॒ख्या गृ॒हे ते॑ ॥
તું પણ અમારા માટે, હે અગ્નિ, આ શમ્યાના ઋતને જાણનાર થા; હે ઋતજ્ઞ, સુબુદ્ધિવાળા. તારા ઉક્થો અને સહભોજનો ક્યારે થશે? તારા ઘરમાં મૈત્રીઓ ક્યારે થશે?
4.3.5
क॒था ह॒ तद्वरु॑णाय॒ त्वम॑ग्ने क॒था दि॒वे ग॑र्हसे॒ कन्न॒ आगः॑ ।
क॒था मि॒त्राय॑ मी॒ळ्हुषे॑ पृथि॒व्यै ब्रवः॒ कद॑र्य॒म्णे कद्भगा॑य ॥
હે અગ્નિ, તે વાત તું વરુણને કેવી રીતે કહે છે? આકાશની તું કેવી રીતે નિંદા કરે છે? અમારો કયો દોષ છે એમ કહે છે? મિત્ર અને દાનશીલ પૃથ્વી સાથે તું કેવી રીતે બોલે છે? અર્યમા અને ભગને શું કહે છે?
4.3.6
कद्धिष्ण्या॑सु वृधसा॒नो अ॑ग्ने॒ कद्वाता॑य॒ प्रत॑वसे शुभं॒ये ।
परि॑ज्मने॒ नास॑त्याय॒ क्षे ब्रवः॒ कद॑ग्ने रु॒द्राय॑ नृ॒घ्ने ॥
હે અગ્નિ, ધિષ્ણ્ય સ્થાનોમાં વધતો તું ક્યારે વાયુ સાથે, વેગવાન સાથે, તેજસ્વી સાથે, ફરતા નાસત્યો સાથે બોલશે? ઘર માટે તું ક્યારે બોલશે? હે અગ્નિ, તું ક્યારે રુદ્ર સાથે, મનુષ્યોને મારનાર સાથે બોલશે?
4.3.7
क॒था म॒हे पु॑ष्टिम्भ॒राय॑ पू॒ष्णे कद्रु॒द्राय॒ सुम॑खाय हवि॒र्दे ।
कद्विष्ण॑व उरुगा॒याय॒ रेतो॒ ब्रवः॒ कद॑ग्ने॒ शर॑वे बृह॒त्यै ॥
મહાન પોષક પૂષણ માટે ક્યારે, ઉત્તમ યજ્ઞવાળા રુદ્ર માટે ક્યારે, હવિ આપનાર માટે ક્યારે? વિશાળ ડગ ભરનાર વિષ્ણુ માટે, વીર્ય માટે ક્યારે તું બોલશે, હે અગ્નિ, શારુ અને બૃહતી માટે ક્યારે?
4.3.8
क॒था शर्धा॑य म॒रुता॑मृ॒ताय॑ क॒था सू॒रे बृ॑ह॒ते पृ॒च्छ्यमा॑नः ।
प्रति॑ ब्र॒वोऽदि॑तये तु॒राय॒ साधा॑ दि॒वो जा॑तवेदश्चिकि॒त्वान् ॥
મરુતોના બળ માટે કેવી રીતે, ઋત માટે કેવી રીતે, મહાન સૂર્ય વિશે પૂછાતા કેવી રીતે? અદિતિ માટે, વેગવાન માટે તું બોલ. હે જાતવેદ, જાણકાર બનીને દિવના માર્ગો સીધા કર.
4.3.9
ऋ॒तेन॑ ऋ॒तं निय॑तमीळ॒ आ गोरा॒मा सचा॒ मधु॑मत्प॒क्वम॑ग्ने ।
कृ॒ष्णा स॒ती रुश॑ता धा॒सिनै॒षा जाम॑र्येण॒ पय॑सा पीपाय ॥
ઋતથી નિયમિત ઋતને હું આહ્વાન કરું છું, હે અગ્નિ; ગાયના કાચા દૂધ સાથે અને મધુર પાકા ઘી સાથે. કાળી હોવા છતાં તે ચમકે છે, પોતાના આધારબળથી, સમાન જન્મના દૂધથી ભરેલી.
4.3.10
ऋ॒तेन॒ हि ष्मा॑ वृष॒भश्चि॑द॒क्तः पुमाँ॑ अ॒ग्निः पय॑सा पृ॒ष्ठ्ये॑न ।
अस्प॑न्दमानो अचरद्वयो॒धा वृषा॑ शु॒क्रं दु॑दुहे॒ पृश्नि॒रूधः॑ ॥
ઋતથી જ, તે વૃષભ ખરેખર ભીંજાયેલો છે; પુરુષ અગ્નિ પૃશ્નિના દૂધથી (ભરેલો છે). ધ્રૂજતો તે વિચર્યો, શક્તિ ધારણ કરનાર; બળવાન ચમકતું દૂધ દોહ્યું, ટપકાંવાળી ગાયના આંચળમાંથી.
4.3.11
ऋ॒तेनाद्रिं॒ व्य॑सन्भि॒दन्तः॒ समङ्गि॑रसो नवन्त॒ गोभिः॑ ।
शु॒नं नरः॒ परि॑ षदन्नु॒षास॑मा॒विः स्व॑रभवज्जा॒ते अ॒ग्नौ ॥
ઋતથી પર્વત તોડીને તેઓએ તેને અલગ કર્યો; અંગિરસ ગાયો સાથે મળીને ગર્જ્યા. મનુષ્યો ઉષાની ચારેબાજુ આનંદથી (ગાયું); અગ્નિનો જન્મ થતાં સૂર્ય પ્રગટ્યો.
4.3.12
ऋ॒तेन॑ दे॒वीर॒मृता॒ अमृ॑क्ता॒ अर्णो॑भि॒रापो॒ मधु॑मद्भिरग्ने ।
वा॒जी न सर्गे॑षु प्रस्तुभा॒नः प्र सद॒मित्स्रवि॑तवे दधन्युः ॥
ઋતથી દેવી, અમર, નિર્મળ જળ, હે અગ્નિ, મધુર પ્રવાહો સાથે (વહે છે). દોડમાં ઘોડો દોડે તેમ, તેઓ સદા વહેવા માટે આગળ ઊછળ્યા છે.
4.3.13
मा कस्य॑ य॒क्षं सद॒मिद्धु॒रो गा॒ मा वे॒शस्य॑ प्रमिन॒तो मापेः ।
मा भ्रातु॑रग्ने॒ अनृ॑जोर्ऋ॒णं वे॒र्मा सख्यु॒र्दक्षं॑ रि॒पोर्भु॑जेम ॥
હે અગ્નિ, કોઈનો પણ યજ્ઞ આપણે ક્યારેય છોડવો ન જોઈએ; ગૃહસ્થના ધૂંસરીના ભારથી પણ આપણે ચૂકવું ન જોઈએ. હાનિ કરનારના, પરદેશીના, ભાઈના ઋણને, હે અગ્નિ, તું અમારાથી છોડાવીશ નહીં; મિત્રના બળને અને શત્રુના બળને અમે ભોગવીએ નહીં.
4.3.14
रक्षा॑ णो अग्ने॒ तव॒ रक्ष॑णेभिः रारक्षा॒णः सु॑मख प्रीणा॒नः ।
प्रति॑ ष्फुर॒ वि रु॑ज वी॒ड्वंहो॑ ज॒हि रक्षो॒ महि॑ चिद्वावृधा॒नम् ॥
હે અગ્નિ, તારાં રક્ષણ-સાધનોથી અમારી રક્ષા કર; હે ઉત્તમ યજ્ઞકર્તા, પ્રસન્ન કરનાર, રક્ષણ કરતો તું ઝળહળ. આગળ પ્રકાશીને પાપને ચૂરી નાખ, દુઃખને તોડી નાખ; વધતા મોટા રાક્ષસને પણ હણ.
4.3.15
ए॒भिर्भ॑व सु॒मना॑ अग्ने अ॒र्कैरि॒मान्त्स्पृ॑श॒ मन्म॑भिः शूर॒ वाजा॑न् ।
उ॒त ब्रह्मा॑ण्यङ्गिरो जुषस्व॒ सं ते॑ श॒स्तिर्दे॒ववा॑ता जरेत ॥
આ (સ્તુતિઓ) વડે પ્રસન્નચિત્ત થા, હે અગ્નિ; સ્તોત્રોથી આમને સ્પર્શ કર, હે વીર, ધનો આપ. અને હે અંગિરા, અમારી પ્રાર્થનાઓ સ્વીકાર; દેવોથી આહૂત તારી સ્તુતિ તારી સાથે વૃદ્ધિ પામો.
4.3.16
ए॒ता विश्वा॑ वि॒दुषे॒ तुभ्यं॑ वेधो नी॒थान्य॑ग्ने नि॒ण्या वचां॑सि ।
नि॒वच॑ना क॒वये॒ काव्या॑नि॒ अशं॑सिषं म॒तिभि॒र्विप्र॑ उ॒क्थैः ॥
આ બધું જાણનાર તને જ, હે વેધા; અગ્નિ, તને દોરતા માર્ગો અને પ્રતિઉત્તરના શબ્દો મેં કહ્યા. કવિ માટે પ્રતિવચનો સહિત કાવ્યરચના મેં કરી; મતિઓ અને સ્તોત્રોથી વિપ્રે તને સ્તુતિ કરી.