Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 6.61

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

6.61.1

इ॒यम॑ददाद्रभ॒समृ॑ण॒च्युतं॒ दिवो॑दासं वध्र्य॒श्वाय॑ दा॒शुषे॑ ।
या शश्व॑न्तमाच॒खादा॑व॒सं प॒णिं ता ते॑ दा॒त्राणि॑ तवि॒षा स॑रस्वति ॥

ही वेगवान व ऋण फेडणाऱ्या दिवोदासाला दाता वध्र्यश्वाला देती झाली. सदा अन्न गिळणाऱ्या पणीला (तू नष्ट केलेस); हे सरस्वती, ती दाने तुझ्या बलानेच.

6.61.2

इ॒यं शुष्मे॑भिर्बिस॒खा इ॑वारुज॒त्सानु॑ गिरी॒णां त॑वि॒षेभि॑रू॒र्मिभिः॑ ।
पा॒रा॒व॒त॒घ्नीमव॑से सुवृ॒क्तिभिः॒ सर॑स्वती॒मा वि॑वासेम धी॒तिभिः॑ ॥

ही आपल्या शक्तीने, मित्रासारखी, पर्वतशिखरे आपल्या प्रबल लाटांनी फोडते. संरक्षणासाठी सुंदर स्तुतींसह आम्ही प्रार्थनांनी सरस्वतीजवळ जावो.

6.61.3

सर॑स्वति देव॒निदो॒ नि ब॑र्हय प्र॒जां विश्व॑स्य॒ बृस॑यस्य मा॒यिनः॑ ।
उ॒त क्षि॒तिभ्यो॒ऽवनी॑रविन्दो वि॒षमे॑भ्यो अस्रवो वाजिनीवति ॥

हे सरस्वती, देवद्वेष्ट्यांना खाली पाड; मायावी बृसयाच्या सर्व संततीलाही. हे अन्नवती, तू लोकांसाठी पाणी शोधलेस; त्यांच्यासाठी विष सोडलेस.

6.61.4

प्र णो॑ दे॒वी सर॑स्वती॒ वाजे॑भिर्वा॒जिनी॑वती ।
धी॒नाम॑वि॒त्र्य॑वतु ॥

देवी सरस्वती, बक्षिसांनी परिपूर्ण होऊन, स्तुतींची रक्षक होऊन, आम्हाला पुढे नेऊन रक्षण करो.

6.61.5

यस्त्वा॑ देवि सरस्वति उपब्रू॒ते धने॑ हि॒ते ।
इन्द्रं॒ न वृ॑त्र॒तूर्ये॑ ॥

हे देवी सरस्वती, धनदानात व प्रिय यज्ञात तुला आवाहन करणारा, वृत्राच्या युद्धात इंद्राप्रमाणे (जिंकतो).

6.61.6

त्वं दे॑वि सरस्वति॒ अवा॒ वाजे॑षु वाजिनि ।
रदा॑ पू॒षेव॑ नः स॒निम् ॥

तू, हे देवी सरस्वती, अन्नस्पर्धांमध्ये आमचे रक्षण कर, हे बलवती. पूषाप्रमाणे आम्हाला (धनाचे) दान दे.

6.61.7

उ॒त स्या नः॒ सर॑स्वती घो॒रा हिर॑ण्यवर्तनिः ।
वृ॒त्र॒घ्नी व॑ष्टि सुष्टु॒तिम् ॥

आणि ती घोर, सोनेरी चाकांची सरस्वती, वृत्राचा वध करणारी, आमच्या सुंदर स्तुतीची इच्छा करते.

6.61.8

यस्या॑ अन॒न्तो अह्रु॑तस्त्वे॒षश्च॑रि॒ष्णुर॑र्ण॒वः ।
अम॒श्चर॑ति॒ रोरु॑वत् ॥

जिचा अनंत, अडथळ्याविना, तेजस्वी, संचार करणारा, प्रवाहरूप ओघ गर्जत वाहतो.

6.61.9

सा नो॒ विश्वा॒ अति॒ द्विषः॒ स्वसॄ॑र॒न्या ऋ॒ताव॑री ।
अत॒न्नहे॑व॒ सूर्यः॑ ॥

ती आमच्या सर्व शत्रूंच्या पलीकडे नेवो; ऋताचे रक्षण करणारी ती इतर भगिनींसह सूर्याप्रमाणे दिवस विस्तारते.

6.61.10

उ॒त नः॑ प्रि॒या प्रि॒यासु॑ स॒प्तस्व॑सा॒ सुजु॑ष्टा ।
सर॑स्वती॒ स्तोम्या॑ भूत् ॥

आणि आमची प्रिय, प्रियांमधील प्रिय, सात भगिनी असलेली, सुप्रसन्न सरस्वती स्तुतीस योग्य होवो.

6.61.11

आ॒प॒प्रुषी॒ पार्थि॑वानि उ॒रु रजो॑ अ॒न्तरि॑क्षम् ।
सर॑स्वती नि॒दस्पा॑तु ॥

पृथ्वीचे लोक, विशाल आकाश आणि अंतरिक्ष भरून टाकणारी सरस्वती आम्हाला नाशापासून वाचवो.

6.61.12

त्रि॒ष॒धस्था॑ स॒प्तधा॑तुः॒ पञ्च॑ जा॒ता व॒र्धय॑न्ती ।
वाजे॑वाजे॒ हव्या॑ भूत् ॥

तीन आसनांवर स्थित असलेली, सात धातू असलेली, पाच जनांना जन्म देऊन वाढवणारी सरस्वती प्रत्येक स्पर्धेत आवाहनीय होवो.

6.61.13

प्र या म॑हि॒म्ना म॒हिना॑सु॒ चेकि॑ते द्यु॒म्नेभि॑र॒न्या अ॒पसा॑म॒पस्त॑मा ।
रथ॑ इव बृह॒ती वि॒भ्वने॑ कृ॒तोप॒स्तुत्या॑ चिकि॒तुषा॒ सर॑स्वती ॥

आपल्या महिम्याने महान नद्यांमध्ये प्रकट होणारी; आपल्या तेजाने इतरांहून अधिक कर्मठ. रथासारखी विशाल आणि विस्तीर्ण, स्तुतीस योग्य केलेली, ज्ञानवती सरस्वती.

6.61.14

सर॑स्वत्य॒भि नो॑ नेषि॒ वस्यो॒ माप॑ स्फरीः॒ पय॑सा॒ मा न॒ आ ध॑क् ।
जु॒षस्व॑ नः स॒ख्या वे॒श्या॑ च॒ मा त्वत्क्षेत्रा॒ण्यर॑णानि गन्म ॥

हे सरस्वती, आम्हांला संपत्तीकडे ने; दूध आणि पोषणापासून आम्हांला वंचित करू नकोस, दूर लोटू नकोस. मैत्रीने आणि प्रेमळ मिलनाने आमच्यावर प्रसन्न हो; तुझ्यामुळे आम्ही सुपीक शेतांपर्यंत पोहोचावे.