ऋग्वेद · सूक्त 6.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.75.1
जी॒मूत॑स्येव भवति॒ प्रती॑कं॒ यद्व॒र्मी याति॑ स॒मदा॑मु॒पस्थे॑ ।
अना॑विद्धया त॒न्वा॑ जय॒ त्वं स त्वा॒ वर्म॑णो महि॒मा पि॑पर्तु ॥
युद्धांच्या मांडीवर कवचधारी जातो तेव्हा मेघाच्या चिन्हासारखे ते दिसते. अभेद्य देहाने तू जिंक; कवचाचे माहात्म्य तुझे रक्षण करो.
6.75.2
धन्व॑ना॒ गा धन्व॑ना॒जिं ज॑येम॒ धन्व॑ना ती॒व्राः स॒मदो॑ जयेम ।
धनुः॒ शत्रो॑रपका॒मं कृ॑णोति॒ धन्व॑ना॒ सर्वाः॑ प्र॒दिशो॑ जयेम ॥
धनुष्याने गायी जिंकू; धनुष्याने युद्ध जिंकू; धनुष्याने तीव्र स्पर्धा जिंकू. धनुष्य शत्रूला मागे हटवते; धनुष्याने सर्व दिशा जिंकू.
6.75.3
व॒क्ष्यन्ती॒वेदा ग॑नीगन्ति॒ कर्णं॑ प्रि॒यं सखा॑यं परिषस्वजा॒ना ।
योषे॑व शिङ्क्ते॒ वित॒ताधि॒ धन्व॒ञ्ज्या इ॒यं सम॑ने पा॒रय॑न्ती ॥
बोलण्यास सिद्ध झालेल्या स्त्रीप्रमाणे ती कानापर्यंत येते; प्रिय सख्याला वेढून आलिंगन देत. स्त्री मिठी मारते तशी, धनुष्यावर ताणलेली ही प्रत्यंचा युद्धात पार नेत पसरते.
6.75.4
ते आ॒चर॑न्ती॒ सम॑नेव॒ योषा॑ मा॒तेव॑ पु॒त्रं बि॑भृतामु॒पस्थे॑ ।
अप॒ शत्रू॑न्विध्यतां संविदा॒ने आर्त्नी॑ इ॒मे वि॑ष्फु॒रन्ती॑ अ॒मित्रा॑न् ॥
ती दोन्ही एकत्र चालणारी, एकमनाची स्त्री जशी, आई मुलाला मांडीवर धरते तसे धारण करोत. एकमताने ती शत्रूंना दुरून भेदोत; थरथरणारे हे दोन्ही बाहू शत्रूंना.
6.75.5
ब॒ह्वी॒नां पि॒ता ब॒हुर॑स्य पु॒त्रश्चि॒श्चा कृ॑णोति॒ सम॑नाव॒गत्य॑ ।
इ॒षु॒धिः सङ्काः॒ पृत॑नाश्च॒ सर्वाः॑ पृ॒ष्ठे निन॑द्धो जयति॒ प्रसू॑तः ॥
अनेकांचा पिता, याला अनेक पुत्र; तो त्वरित युद्धस्पर्धा करतो, जाऊन. भाता, सर्व बाण आणि सर्व युद्धे, पाठीवर बांधलेला, पुढे प्रेरित होऊन जिंकतो.
6.75.6
रथे॒ तिष्ठ॑न्नयति वा॒जिनः॑ पु॒रो यत्र॑यत्र का॒मय॑ते सुषार॒थिः ।
अ॒भीशू॑नां महि॒मानं॑ पनायत॒ मनः॑ प॒श्चादनु॑ यच्छन्ति र॒श्मयः॑ ॥
रथावर उभा राहून उत्तम सारथी घोड्यांना पुढे नेतो, तो जिथे इच्छितो तिथे; लगामाच्या माहात्म्याचा पाठलाग करा, मन मागे लगामाकडे ओढले जाते.
6.75.7
ती॒व्रान्घोषा॑न्कृण्वते॒ वृष॑पाण॒योऽश्वा॒ रथे॑भिः स॒ह वा॒जय॑न्तः ।
अ॒व॒क्राम॑न्तः॒ प्रप॑दैर॒मित्रा॑न्क्षि॒णन्ति॒ शत्रूँ॒रन॑पव्ययन्तः ॥
ते तीव्र गर्जना करतात; कवचधारी घोडे आणि रथांसह, विजयाची इच्छा धरून. पुढे धावत जाऊन पुढे फेकलेल्या भाल्यांनी ते शत्रूंना नष्ट करतात, पाठ न फिरवता.
6.75.8
र॒थ॒वाह॑नं ह॒विर॑स्य॒ नाम॒ यत्रायु॑धं॒ निहि॑तमस्य॒ वर्म॑ ।
तत्रा॒ रथ॒मुप॑ श॒ग्मं स॑देम वि॒श्वाहा॑ व॒यं सु॑मन॒स्यमा॑नाः ॥
रथ वाहून नेणारी ही आहुती हेच याचे नाव; याचे आयुध ठेवलेल्या ठिकाणी, याचे कवच ठेवलेल्या ठिकाणी, तिथे शुभ रथाजवळ आम्ही सदैव प्रसन्न मनाने बसू.
6.75.9
स्वा॒दु॒षं॒सदः॑ पि॒तरो॑ वयो॒धाः कृ॑च्छ्रे॒श्रितः॒ शक्ती॑वन्तो गभी॒राः ।
चि॒त्रसे॑ना॒ इषु॑बला॒ अमृ॑ध्राः स॒तोवी॑रा उ॒रवो॑ व्रातसा॒हाः ॥
मधुर आसनावर बसणारे, बळ देणारे पितर, संकटात प्राप्त होणारे, शक्तिमान, गंभीर; तेजस्वी सेना असलेले, बाण व बळ असलेले, अक्षत, खरे वीर, विशाल, सैन्यांना जिंकणारे.
6.75.10
ब्राह्म॑णासः॒ पित॑रः॒ सोम्या॑सः शि॒वे नो॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॑ने॒हसा॑ ।
पू॒षा नः॑ पातु दुरि॒तादृ॑तावृधो॒ रक्षा॒ माकि॑र्नो अ॒घशं॑स ईशत ॥
हे ब्राह्मणांनो, हे सोमपायी पितरांनो, आमच्या कल्याणासाठी द्यावापृथिवी दोघेही निर्दोष राहोत. पूषा आम्हाला संकटातून राखो; हे ऋताची वृद्धी करणाऱ्यांनो, रक्षण करा; कोणी दुष्टवाचक आमच्यावर सत्ता गाजवू नये.
6.75.11
सु॒प॒र्णं व॑स्ते मृ॒गो अ॑स्या॒ दन्तो॒ गोभिः॒ संन॑द्धा पतति॒ प्रसू॑ता ।
यत्रा॒ नरः॒ सं च॒ वि च॒ द्रव॑न्ति॒ तत्रा॒स्मभ्य॒मिष॑वः॒ शर्म॑ यंसन् ॥
गरुडपंखी याचा बाण हरणाच्या दातांसारखा आहे; गाईच्या चामड्याने बांधलेला, सोडल्यावर उडतो. माणसे एकत्र होऊन किंवा विखुरून पळतात तिथे, तिथे आमच्यासाठी बाण आश्रय देवोत.
6.75.12
ऋजी॑ते॒ परि॑ वृङ्धि॒ नोऽश्मा॑ भवतु नस्त॒नूः ।
सोमो॒ अधि॑ ब्रवीतु॒ नोऽदि॑तिः॒ शर्म॑ यच्छतु ॥
हे ऋजीती, आम्हाला सभोवती वेढा घाला; दगड आमचे शरीर होवो. सोम आमच्याबद्दल बोलो; अदिती आश्रय देवो.
6.75.13
आ ज॑ङ्घन्ति॒ सान्वे॑षां ज॒घनाँ॒ उप॑ जिघ्नते ।
अश्वा॑जनि॒ प्रचे॑त॒सोऽश्वा॑न्त्स॒मत्सु॑ चोदय ॥
ते यांच्या पाठींवर प्रहार करतात, मांड्यांवर झेप घेऊन आघात करतात. हे अश्वांना चालवणारी, हे तीक्ष्णबुद्धी, युद्धांत घोडे पुढे चालव.
6.75.14
अहि॑रिव भो॒गैः पर्ये॑ति बा॒हुं ज्याया॑ हे॒तिं प॑रि॒बाध॑मानः ।
ह॒स्त॒घ्नो विश्वा॑ व॒युना॑नि वि॒द्वान्पुमा॒न्पुमां॑सं॒ परि॑ पातु वि॒श्वतः॑ ॥
साप आपल्या वेटोळ्यांनी वेढतो तसे, धनुष्याची दोरी बाहूला वेढून, प्रक्षेपक मागे ढकलत तो चालतो. हाताने प्रहार करणारा, सर्व कौशल्ये जाणणारा, पुरुष पुरुषाचे सर्व बाजूंनी रक्षण करो.
6.75.15
आला॑क्ता॒ या रुरु॑शीर्ष्णी॒ अथो॒ यस्या॒ अयो॒ मुख॑म् ।
इ॒दं प॒र्जन्य॑रेतस॒ इष्वै॑ दे॒व्यै बृ॒हन्नमः॑ ॥
जो बाण लेपलेला, लाल शिखेचा, आणि ज्याचे तोंड लोखंडाचे आहे—मेघापासून जन्मलेल्या त्या इषू-देवीला हा मोठा नमस्कार.
6.75.16
अव॑सृष्टा॒ परा॑ पत॒ शर॑व्ये॒ ब्रह्म॑संशिते ।
गच्छा॒मित्रा॒न्प्र प॑द्यस्व॒ मामीषां॒ कं च॒नोच्छि॑षः ॥
सोडलेली तू दूर उड, हे शरव्ये, ब्रह्ममंत्राने धारदार केलेली! शत्रूंकडे जा, पुढे चाल; त्यांपैकी कोणालाही जिवंत ठेवू नकोस.
6.75.17
यत्र॑ बा॒णाः स॒म्पत॑न्ति कुमा॒रा वि॑शि॒खा इ॑व॒ तत्रा॑ नो॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॑र् ।
अदि॑तिः॒ शर्म॑ यच्छतु वि॒श्वाहा॒ शर्म॑ यच्छतु ॥
जिथे बाण तीक्ष्ण बाण धरणाऱ्या तरुण योद्ध्यांसारखे एकत्र कोसळतात, तिथे ब्रह्माचा पती आम्हाला आश्रय देवो; अदिती आश्रय देवो, सदैव आश्रय देवो.
6.75.18
मर्मा॑णि ते॒ वर्म॑णा छादयामि॒ सोम॑स्त्वा॒ राजा॒मृते॒नानु॑ वस्ताम् ।
उ॒रोर्वरी॑यो॒ वरु॑णस्ते कृणोतु॒ जय॑न्तं॒ त्वानु॑ दे॒वा म॑दन्तु ॥
तुझे अवयव मी कवचाने झाकतो. राजा सोम अमृताने तुला सर्वत्र झाको; वरुण तुझ्यासाठी विस्तारापेक्षाही विशाल स्थान करो. जिंकणाऱ्या तुझ्यामागे देव आनंदित होवोत.
6.75.19
यो नः॒ स्वो अर॑णो॒ यश्च॒ निष्ट्यो॒ जिघां॑सति ।
दे॒वास्तं सर्वे॑ धूर्वन्तु॒ ब्रह्म॒ वर्म॒ ममान्त॑रम् ॥
जो आमचा स्वकीय असो वा परका, जो शत्रू आम्हाला मारू इच्छितो, त्याला सर्व देवांनी नष्ट करावे; ब्रह्म (मंत्र) माझे कवच होवो आणि माझ्या मध्यभागी रक्षण करो.