ऋग्वेद · सूक्त 9.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.101.1
पु॒रोजि॑ती वो॒ अन्ध॑सः सु॒ताय॑ मादयि॒त्नवे॑ ।
अप॒ श्वानं॑ श्नथिष्टन॒ सखा॑यो दीर्घजि॒ह्व्य॑म् ॥
हे मित्रांनो, तुमच्या गोड सोमरसाला पिळून आनंद देण्यासाठी, त्या लांब जिभेच्या कुत्र्याला दूर पळवा.
9.101.2
यो धार॑या पाव॒कया॑ परिप्र॒स्यन्द॑ते सु॒तः ।
इन्दु॒रश्वो॒ न कृत्व्यः॑ ॥
पवित्र धारेने गाळून वाहणारा तो पिळलेला तेजस्वी सोम घोड्यासारखा कार्यतत्पर आहे.
9.101.3
तं दु॒रोष॑म॒भी नरः॒ सोमं॑ वि॒श्वाच्या॑ धि॒या ।
य॒ज्ञं हि॑न्व॒न्त्यद्रि॑भिः ॥
माणसे त्या दुर्धर्ष सोमाला सर्वविवेकी बुद्धीने दगडांनी यज्ञाकडे प्रेरित करतात.
9.101.4
सु॒तासो॒ मधु॑मत्तमाः॒ सोमा॒ इन्द्रा॑य म॒न्दिनः॑ ।
प॒वित्र॑वन्तो अक्षरन्दे॒वान्ग॑च्छन्तु वो॒ मदाः॑ ॥
पिळलेले अत्यंत गोड सोम इंद्रासाठी आनंद देतात; पवित्र गाळणीसह ते वाहिले. तुमचे मद देवांपर्यंत पोहोचोत.
9.101.5
इन्दु॒रिन्द्रा॑य पवत॒ इति॑ दे॒वासो॑ अब्रुवन् ।
वा॒चस्पति॑र्मखस्यते॒ विश्व॒स्येशा॑न॒ ओज॑सा ॥
सोम इंद्रासाठी वाहतो असे देव म्हणाले. वाणीचा स्वामी आनंदित होतो; तो आपल्या बळाने सर्वांचा अधिपती होतो.
9.101.6
स॒हस्र॑धारः पवते समु॒द्रो वा॑चमीङ्ख॒यः ।
सोमः॒ पती॑ रयी॒णां सखेन्द्र॑स्य दि॒वेदि॑वे ॥
हजार धारांनी समुद्रासारखा वाणीला प्रेरणा देणारा सोम वाहतो; तो संपत्तींचा स्वामी व इंद्राचा मित्र आहे—दिवसेंदिवस.
9.101.7
अ॒यं पू॒षा र॒यिर्भगः॒ सोमः॑ पुना॒नो अ॑र्षति ।
पति॒र्विश्व॑स्य॒ भूम॑नो॒ व्य॑ख्य॒द्रोद॑सी उ॒भे ॥
हा पूषा, धन, भाग्य, सोम आहे; गाळला जात असताना वाहतो. सर्व विश्वाचा स्वामी तो द्युलोक आणि पृथ्वी या दोन्ही लोकांना प्रकाशित करतो.
9.101.8
समु॑ प्रि॒या अ॑नूषत॒ गावो॒ मदा॑य॒ घृष्व॑यः ।
सोमा॑सः कृण्वते प॒थः पव॑मानास॒ इन्द॑वः ॥
प्रिय गायी एकत्र गर्जल्या, आनंदासाठी; त्या तेजस्वी आहेत. सोमरस मार्ग निर्माण करतात; शुद्ध होऊन वाहणारे थेंब.
9.101.9
य ओजि॑ष्ठ॒स्तमा भ॑र॒ पव॑मान श्र॒वाय्य॑म् ।
यः पञ्च॑ चर्ष॒णीर॒भि र॒यिं येन॒ वना॑महै ॥
जो सर्वात बलवान आहे, ते प्रसिद्ध धन येथे आण, हे पवमाना. पाच जनांकडे असलेले धन आण, ज्याने आम्ही जिंकू.
9.101.10
सोमाः॑ पवन्त॒ इन्द॑वो अ॒स्मभ्यं॑ गातु॒वित्त॑माः ।
मि॒त्राः सु॑वा॒ना अ॑रे॒पसः॑ स्वा॒ध्यः॑ स्व॒र्विदः॑ ॥
सोमरस, थेंब, आमच्यासाठी, मार्ग दाखवण्यात सर्वोत्तम, वाहतात. मित्र, पिळलेले, निर्दोष, सुशिक्षित, स्वर्गप्रकाश मिळवणारे.
9.101.11
सु॒ष्वा॒णासो॒ व्यद्रि॑भि॒श्चिता॑ना॒ गोरधि॑ त्व॒चि ।
इष॑म॒स्मभ्य॑म॒भितः॒ सम॑स्वरन्वसु॒विदः॑ ॥
दगडांनी पिळलेले, वेगवेगळे हलवलेले, गायीच्या कातडीवर; आमच्यासाठी अन्न चहूकडे एकत्र गर्जले, धन मिळवणारे.
9.101.12
ए॒ते पू॒ता वि॑प॒श्चितः॒ सोमा॑सो॒ दध्या॑शिरः ।
सूर्या॑सो॒ न द॑र्श॒तासो॑ जिग॒त्नवो॑ ध्रु॒वा घृ॒ते ॥
हे पवित्र, ज्ञानी सोमरस, ज्यांची शिखरे दह्याने सजलेली, सूर्यांसारखे तेजस्वी, वेगवान व विजयी, तुपात स्थिर.
9.101.13
प्र सु॑न्वा॒नस्यान्ध॑सो॒ मर्तो॒ न वृ॑त॒ तद्वचः॑ ।
अप॒ श्वान॑मरा॒धसं॑ ह॒ता म॒खं न भृग॑वः ॥
सोमरस पिळणाऱ्या माणसाप्रमाणे ते वचन पुढे आण. अदानी कुत्र्याला दूर हाकलून दे; भृगू यज्ञावर प्रहार करतात तसा प्रहार कर.
9.101.14
आ जा॒मिरत्के॑ अव्यत भु॒जे न पु॒त्र ओ॒ण्योः॑ ।
सर॑ज्जा॒रो न योष॑णां व॒रो न योनि॑मा॒सद॑म् ॥
बंधूप्रमाणे तो कलशात वाहतो; पुत्र जसा बाहूकडे येतो तसा. प्रियकर जसा स्त्रियांकडे जातो, वर जसा वधूच्या घराकडे जातो, तसा तो आपल्या आसनाकडे धावतो.
9.101.15
स वी॒रो द॑क्ष॒साध॑नो॒ वि यस्त॒स्तम्भ॒ रोद॑सी ।
हरिः॑ प॒वित्रे॑ अव्यत वे॒धा न योनि॑मा॒सद॑म् ॥
तो वीर, कौशल्यकर्म सिद्ध करणारा; द्युलोक आणि पृथ्वी वेगळी धरून ठेवणारा. तो हरी (सोम) पवित्र गाळणीत वाहतो; निर्माता आपल्या स्थानी बसतो तसा.
9.101.16
अव्यो॒ वारे॑भिः पवते॒ सोमो॒ गव्ये॒ अधि॑ त्व॒चि ।
कनि॑क्रद॒द्वृषा॒ हरि॒रिन्द्र॑स्या॒भ्ये॑ति निष्कृ॒तम् ॥
मेंढीच्या प्रवाहांसह सोम पवित्र होतो; गाईच्या इच्छेने, कातडीवर. गर्जणारा वृषभ, तो हरी, इंद्राकडे जातो, शुद्ध केलेल्या पेयाकडे.