Upaniṣads · Chāndogya 5.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 5.1.1
यो ह वै ज्येष्ठं च श्रेष्ठं च वेद ज्येष्ठश्च ह वै श्रेष्ठश्च भवति प्राणो वाव ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च ॥ ५.१.१ ॥
Quien conoce lo más antiguo y lo mejor, en verdad se vuelve lo más antiguo y lo mejor. El prāṇa (aliento) es en verdad lo más antiguo y lo mejor.
Chāndogya 5.1.2
यो ह वै वसिष्ठं वेद वसिष्ठो ह स्वानां भवति वाग्वाव वसिष्ठः ॥ ५.१.२ ॥
Quien conoce lo más excelente se vuelve en verdad lo más excelente entre los suyos. El habla (vāc) es en verdad lo más excelente.
Chāndogya 5.1.3
यो ह वै प्रतिष्ठां वेद प्रति ह तिष्ठत्यस्मिँश्च लोकेऽमुष्मिँश्च चक्षुर्वाव प्रतिष्ठा ॥ ५.१.३ ॥
Quien conoce el fundamento se mantiene firme en este mundo y en aquel mundo. El ojo (cakṣus) es en verdad el fundamento.
Chāndogya 5.1.4
यो ह वै सम्पदं वेद सँहास्मै कामाः पद्यन्ते दैवाश्च मानुषाश्च श्रोत्रं वाव सम्पत् ॥ ५.१.४ ॥
A quien conoce la prosperidad, le llegan juntos todos los deseos, divinos y humanos. El oído (śrotra) es en verdad la prosperidad.
Chāndogya 5.1.5
यो ह वा आयतनं वेदायतनँ ह स्वानां भवति मनो ह वा आयतनम् ॥ ५.१.५ ॥
Quien conoce el āyatana se convierte en apoyo para los suyos. En verdad, la mente es el āyatana.
Chāndogya 5.1.6
अथ ह प्राणा अहँश्रेयसि व्यूदिरेऽहँश्रेयानस्म्यहँ श्रेयानस्मीति ॥ ५.१.६ ॥
Entonces los prāṇas disputaron por la superioridad, diciendo: 'Yo soy superior, yo soy superior'.
Chāndogya 5.1.7
ते ह प्राणाः प्रजापतिं पितरमेत्योचुर्भगवन्को नः श्रेष्ठ इति तान्होवाच यस्मिन्व उत्क्रान्ते शरीरं पापिष्ठतरमिव दृश्येत स वः श्रेष्ठ इति ॥ ५.१.७ ॥
Los prāṇas se acercaron a su padre Prajāpati y dijeron: 'Venerable señor, ¿quién de nosotros es el mejor?' Él les respondió: 'Aquel de vosotros cuya partida haría que el cuerpo pareciera más miserable, ese es el mejor entre vosotros.'
Chāndogya 5.1.8
सा ह वागुच्चक्राम सा संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा कला अवदन्तः प्राणन्तः प्राणेन पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण ध्यायन्तो मनसैवमिति प्रविवेश ह वाक् ॥ ५.१.८ ॥
El habla se elevó y partió. Tras un año fuera, regresó y dijo: '¿Cómo pudisteis vivir sin mí?' Como los mudos que no hablan, pero respiran con el prāṇa, ven con el ojo, oyen con el oído y piensan con la mente, así dicho, el habla volvió a entrar.
Chāndogya 5.1.9
चक्षुर्होच्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथान्धा अपश्यन्तः प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा शृण्वन्तः श्रोत्रेण ध्यायन्तो मनसैवमिति प्रविवेश ह चक्षुः ॥ ५.१.९ ॥
El ojo se marchó hacia arriba. Tras estar fuera un año y dar la vuelta, dijo: «¿Cómo pudisteis vivir sin mí?» Como los ciegos, que viven sin ver, respirando con prāṇa, hablando con la palabra, oyendo con el oído y pensando solo con la mente, diciendo esto, el ojo volvió a entrar.
Chāndogya 5.1.10
श्रोत्रँ होच्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा बधिरा अशृण्वन्तः प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा ध्यायन्तो मनसैवमिति प्रविवेश ह श्रोत्रम् ॥ ५.१.१० ॥
El oído se marchó hacia arriba. Tras estar fuera un año y dar la vuelta, dijo: «¿Cómo pudisteis vivir sin mí?» Como los sordos, que viven sin oír, respirando con prāṇa, hablando con la palabra, viendo con el ojo y pensando solo con la mente, diciendo esto, el oído volvió a entrar.
Chāndogya 5.1.11
मनो होच्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा बाला अमनसः प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेणैवमिति प्रविवेश ह मनः ॥ ५.१.११ ॥
La mente se marchó hacia arriba. Tras estar fuera un año y dar la vuelta, dijo: «¿Cómo pudisteis vivir sin mí?» Como los niños sin mente, que viven respirando con prāṇa, hablando con la palabra, viendo con el ojo y oyendo con el oído, diciendo esto, la mente volvió a entrar.
Chāndogya 5.1.12
अथ ह प्राण उच्चिक्रमिषन्स यथा सुहयः पड्वीशशङ्कून्संखिदेदेवमितरान्प्राणान्समखिदत्तँहाभिसमेत्योचुर्भगवन्नेधि त्वं नः श्रेष्ठोऽसि मोत्क्रमीरिति ॥ ५.१.१२ ॥
Entonces el prāṇa quiso salir hacia arriba. Como un buen caballo arranca las estacas a las que está atado, así arrancó a los otros alientos. Entonces todos se reunieron y dijeron: «Venerable, quédate. Tú eres el mejor entre nosotros; no te marches hacia arriba.»
Chāndogya 5.1.13
अथ हैनं वागुवाच यदहं वसिष्ठोऽस्मि त्वं तद्वसिष्ठोऽसीत्यथ हैनं चक्षुरुवाच यदहं प्रतिष्ठास्मि त्वं तत्प्रतिष्ठासीति ॥ ५.१.१३ ॥
Entonces el habla le dijo: 'Lo que yo soy, el mejor (Vasiṣṭha), eso eres tú, el mejor.' Luego el ojo le dijo: 'Lo que yo soy, el sustento (pratiṣṭhā), eso eres tú, el sustento.'
Chāndogya 5.1.14
अथ हैनँश्रोत्रमुवाच यदहं सम्पदस्मि त्वं तत्सम्पदसीत्यथ हैनं मन उवाच यदहमायतनमस्मि त्वं तदायतनमसीति ॥ ५.१.१४ ॥
Entonces el oído le dijo: 'Lo que yo soy, la riqueza (sampad), eso eres tú, la riqueza.' Luego la mente le dijo: 'Lo que yo soy, la morada (āyatana), eso eres tú, la morada.'
Chāndogya 5.1.15
न वै वाचो न चक्षूँषि न श्रोत्राणि न मनाँसीत्याचक्षते प्राणा इत्येवाचक्षते प्राणो ह्येवैतानि सर्वाणि भवति ॥ ५.१.१५ ॥
No son el habla, ni los ojos, ni los oídos, ni las mentes; solo se los llama 'alientos' (prāṇa). Pues el prāṇa solo se convierte en todos ellos.