Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ଉପନିଷଦ · Chāndogya 5.1

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

Chāndogya 5.1.1

यो ह वै ज्येष्ठं च श्रेष्ठं च वेद ज्येष्ठश्च ह वै श्रेष्ठश्च भवति प्राणो वाव ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च ॥ ५.१.१ ॥

ଯିଏ ନିଶ୍ଚୟ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠକୁ ଜାଣେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ। ପ୍ରାଣ ହିଁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

Chāndogya 5.1.2

यो ह वै वसिष्ठं वेद वसिष्ठो ह स्वानां भवति वाग्वाव वसिष्ठः ॥ ५.१.२ ॥

ଯିଏ ନିଶ୍ଚୟ ବସିଷ୍ଠକୁ ଜାଣେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ନିଜ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଷ୍ଠ ହୁଏ। ବାକ୍ ହିଁ ବସିଷ୍ଠ।

Chāndogya 5.1.3

यो ह वै प्रतिष्ठां वेद प्रति ह तिष्ठत्यस्मिँश्च लोकेऽमुष्मिँश्च चक्षुर्वाव प्रतिष्ठा ॥ ५.१.३ ॥

ଯିଏ ନିଶ୍ଚୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଜାଣେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଲୋକ ଓ ସେହି ଲୋକରେ ସ୍ଥିର ରହେ। ଚକ୍ଷୁ ହିଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା।

Chāndogya 5.1.4

यो ह वै सम्पदं वेद सँहास्मै कामाः पद्यन्ते दैवाश्च मानुषाश्च श्रोत्रं वाव सम्पत् ॥ ५.१.४ ॥

ଯିଏ ନିଶ୍ଚୟ ସମ୍ପଦ ଜାଣେ, ତାହାକୁ ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ସମସ୍ତ କାମନା ଏକତ୍ର ମିଳେ। ଶ୍ରୋତ୍ର ହିଁ ସମ୍ପଦ।

Chāndogya 5.1.5

यो ह वा आयतनं वेदायतनँ ह स्वानां भवति मनो ह वा आयतनम् ॥ ५.१.५ ॥

ଯିଏ ଆୟତନକୁ ଜାଣେ, ସେ ନିଜ ଲୋକଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ହୁଏ। ମନ ହିଁ ପ୍ରକୃତରେ ଆୟତନ।

Chāndogya 5.1.6

अथ ह प्राणा अहँश्रेयसि व्यूदिरेऽहँश्रेयानस्म्यहँ श्रेयानस्मीति ॥ ५.१.६ ॥

ତା'ପରେ ପ୍ରାଣମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପାଇଁ ବିବାଦ କଲେ। 'ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ' ବୋଲି କହି।

Chāndogya 5.1.7

ते ह प्राणाः प्रजापतिं पितरमेत्योचुर्भगवन्को नः श्रेष्ठ इति तान्होवाच यस्मिन्व उत्क्रान्ते शरीरं पापिष्ठतरमिव दृश्येत स वः श्रेष्ठ इति ॥ ५.१.७ ॥

ସେହି ପ୍ରାଣମାନେ ପିତା ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କହିଲେ, 'ହେ ଭଗବାନ, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିଏ?' ସେ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯାହାର ପ୍ରସ୍ଥାନରେ ଶରୀର ଅତ୍ୟନ୍ତ ହୀନ ଦେଖାଯିବ, ସେ ହିଁ ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।'

Chāndogya 5.1.8

सा ह वागुच्चक्राम सा संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा कला अवदन्तः प्राणन्तः प्राणेन पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण ध्यायन्तो मनसैवमिति प्रविवेश ह वाक् ॥ ५.१.८ ॥

ସେହି ବାକ୍ ଉପରକୁ ଚାଲିଗଲା। ଏକ ବର୍ଷ ବାହାରେ ରହି ଫେରି ଆସି ସେ କହିଲା, 'ମୋ ବିନା ତୁମେ କିପରି ବଞ୍ଚି ପାରିଲ?' ମୂକମାନେ ଯେପରି କଥା ନ କହି, ପ୍ରାଣରେ ଶ୍ୱାସ ନିଅନ୍ତି, ଆଖିରେ ଦେଖନ୍ତି, କାନରେ ଶୁଣନ୍ତି, ମନରେ ଭାବନ୍ତି — ଏହା କହି ବାକ୍ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରବେଶ କଲା।

Chāndogya 5.1.9

चक्षुर्होच्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथान्धा अपश्यन्तः प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा शृण्वन्तः श्रोत्रेण ध्यायन्तो मनसैवमिति प्रविवेश ह चक्षुः ॥ ५.१.९ ॥

ଚକ୍ଷୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଚାଲିଗଲା। ଏକ ବର୍ଷ ବାହାରେ ରହି ଘୂରି ଆସି ତାହା କହିଲା, "ମୋ ବିନା ତୁମେମାନେ କିପରି ବଞ୍ଚିପାରିଲ?" ଅନ୍ଧମାନେ ଯେପରି ନ ଦେଖି, ପ୍ରାଣରେ ନିଃଶ୍ୱାସ ନେଇ, ବାଣୀରେ କହି, କାନରେ ଶୁଣି, ମନରେ ହିଁ ଚିନ୍ତା କରି ବଞ୍ଚନ୍ତି, ସେପରି ଏହା କହି ଚକ୍ଷୁ ପୁଣି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Chāndogya 5.1.10

श्रोत्रँ होच्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा बधिरा अशृण्वन्तः प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा ध्यायन्तो मनसैवमिति प्रविवेश ह श्रोत्रम् ॥ ५.१.१० ॥

ଶ୍ରବଣ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଚାଲିଗଲା। ଏକ ବର୍ଷ ବାହାରେ ରହି ଘୂରି ଆସି ତାହା କହିଲା, "ମୋ ବିନା ତୁମେମାନେ କିପରି ବଞ୍ଚିପାରିଲ?" ବଧିରମାନେ ଯେପରି ନ ଶୁଣି, ପ୍ରାଣରେ ନିଃଶ୍ୱାସ ନେଇ, ବାଣୀରେ କହି, ଆଖିରେ ଦେଖି, ମନରେ ହିଁ ଚିନ୍ତା କରି ବଞ୍ଚନ୍ତି, ସେପରି ଏହା କହି କାନ ପୁଣି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Chāndogya 5.1.11

मनो होच्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा बाला अमनसः प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेणैवमिति प्रविवेश ह मनः ॥ ५.१.११ ॥

ମନ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଚାଲିଗଲା। ଏକ ବର୍ଷ ବାହାରେ ରହି ଘୂରି ଆସି ତାହା କହିଲା, "ମୋ ବିନା ତୁମେମାନେ କିପରି ବଞ୍ଚିପାରିଲ?" ମନହୀନ ଶିଶୁମାନେ ଯେପରି ପ୍ରାଣରେ ନିଃଶ୍ୱାସ ନେଇ, ବାଣୀରେ କହି, ଆଖିରେ ଦେଖି, କାନରେ ଶୁଣି ବଞ୍ଚନ୍ତି, ସେପରି ଏହା କହି ମନ ପୁଣି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Chāndogya 5.1.12

अथ ह प्राण उच्चिक्रमिषन्स यथा सुहयः पड्वीशशङ्कून्संखिदेदेवमितरान्प्राणान्समखिदत्तँहाभिसमेत्योचुर्भगवन्नेधि त्वं नः श्रेष्ठोऽसि मोत्क्रमीरिति ॥ ५.१.१२ ॥

ଏବେ ପ୍ରାଣ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା। ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା ଯେପରି ନିଜର ବାନ୍ଧିବା ଖୁଣ୍ଟି ଉପାଡ଼ି ଦିଏ, ସେପରି ସେ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣମାନଙ୍କୁ ଉପାଡ଼ି ଦେଲା। ତା'ପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ କହିଲେ, "ହେ ଭଗବାନ, ରହ! ତୁମେ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଯାଅ ନାହିଁ।"

Chāndogya 5.1.13

अथ हैनं वागुवाच यदहं वसिष्ठोऽस्मि त्वं तद्वसिष्ठोऽसीत्यथ हैनं चक्षुरुवाच यदहं प्रतिष्ठास्मि त्वं तत्प्रतिष्ठासीति ॥ ५.१.१३ ॥

ଏଥର ବାକ୍ ତାହାକୁ କହିଲା: 'ମୁଁ ଯାହା ବସିଷ୍ଠ, ତୁମେ ସେହି ବସିଷ୍ଠ।' ତା'ପରେ ଚକ୍ଷୁ ତାହାକୁ କହିଲା: 'ମୁଁ ଯାହା ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ତୁମେ ସେହି ପ୍ରତିଷ୍ଠା।'

Chāndogya 5.1.14

अथ हैनँश्रोत्रमुवाच यदहं सम्पदस्मि त्वं तत्सम्पदसीत्यथ हैनं मन उवाच यदहमायतनमस्मि त्वं तदायतनमसीति ॥ ५.१.१४ ॥

ଏଥର ଶ୍ରୋତ୍ର ତାହାକୁ କହିଲା: 'ମୁଁ ଯାହା ସମ୍ପଦ, ତୁମେ ସେହି ସମ୍ପଦ।' ତା'ପରେ ମନ ତାହାକୁ କହିଲା: 'ମୁଁ ଯାହା ଆୟତନ, ତୁମେ ସେହି ଆୟତନ।'

Chāndogya 5.1.15

न वै वाचो न चक्षूँषि न श्रोत्राणि न मनाँसीत्याचक्षते प्राणा इत्येवाचक्षते प्राणो ह्येवैतानि सर्वाणि भवति ॥ ५.१.१५ ॥

ବାକ୍ ନୁହେଁ, ଚକ୍ଷୁ ନୁହେଁ, ଶ୍ରୋତ୍ର ନୁହେଁ, ମନ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ — ଏଗୁଡ଼ିକୁ 'ପ୍ରାଣ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ପ୍ରାଣ ହିଁ ଏସବୁ ହୋଇଯାଏ।