อุปนิษัท · Chāndogya 5.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 5.1.1
यो ह वै ज्येष्ठं च श्रेष्ठं च वेद ज्येष्ठश्च ह वै श्रेष्ठश्च भवति प्राणो वाव ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च ॥ ५.१.१ ॥
ผู้ที่รู้สิ่งที่เก่าแก่ที่สุดและประเสริฐที่สุด ย่อมเป็นผู้เก่าแก่ที่สุดและประเสริฐที่สุดจริงๆ ปราณ (ลมหายใจ) เป็นสิ่งที่เก่าแก่ที่สุดและประเสริฐที่สุดจริงๆ
Chāndogya 5.1.2
यो ह वै वसिष्ठं वेद वसिष्ठो ह स्वानां भवति वाग्वाव वसिष्ठः ॥ ५.१.२ ॥
ผู้ที่รู้สิ่งที่ดีเลิศที่สุด ย่อมเป็นผู้ดีเลิศที่สุดในหมู่ญาติของตนจริงๆ วาจา (วาก) เป็นสิ่งที่ดีเลิศที่สุดจริงๆ
Chāndogya 5.1.3
यो ह वै प्रतिष्ठां वेद प्रति ह तिष्ठत्यस्मिँश्च लोकेऽमुष्मिँश्च चक्षुर्वाव प्रतिष्ठा ॥ ५.१.३ ॥
ผู้ที่รู้รากฐาน ย่อมยืนหยัดมั่นคงทั้งในโลกนี้และโลกนั้น ดวงตา (จักษุ) เป็นรากฐานจริงๆ
Chāndogya 5.1.4
यो ह वै सम्पदं वेद सँहास्मै कामाः पद्यन्ते दैवाश्च मानुषाश्च श्रोत्रं वाव सम्पत् ॥ ५.१.४ ॥
ผู้ที่รู้ความรุ่งเรือง กามทั้งปวง ทั้งของเทพและของมนุษย์ ย่อมมารวมกันที่เขา การได้ยิน (โศตระ) เป็นความรุ่งเรืองจริงๆ
Chāndogya 5.1.5
यो ह वा आयतनं वेदायतनँ ह स्वानां भवति मनो ह वा आयतनम् ॥ ५.१.५ ॥
ผู้ที่รู้อายตนะ ย่อมเป็นที่พึ่งของญาติของตนจริงๆ ใจ (มนัส) เป็นอายตนะจริงๆ
Chāndogya 5.1.6
अथ ह प्राणा अहँश्रेयसि व्यूदिरेऽहँश्रेयानस्म्यहँ श्रेयानस्मीति ॥ ५.१.६ ॥
ครั้งนั้น ปราณทั้งหลายได้โต้เถียงกันเรื่องความประเสริฐ ต่างกล่าวว่า "เราประเสริฐ เราประเสริฐ"
Chāndogya 5.1.7
ते ह प्राणाः प्रजापतिं पितरमेत्योचुर्भगवन्को नः श्रेष्ठ इति तान्होवाच यस्मिन्व उत्क्रान्ते शरीरं पापिष्ठतरमिव दृश्येत स वः श्रेष्ठ इति ॥ ५.१.७ ॥
ปราณทั้งหลายเข้าไปหาพระปชาบดีผู้เป็นบิดา แล้วกล่าวว่า "ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ในพวกเรา ใครเป็นผู้ประเสริฐ" พระองค์ตรัสตอบพวกเขาว่า "ผู้ใดในพวกเจ้าที่เมื่อจากไปแล้ว ร่างกายจะดูน่าสังเวชที่สุด ผู้นั้นแหละคือผู้ประเสริฐในหมู่พวกเจ้า"
Chāndogya 5.1.8
सा ह वागुच्चक्राम सा संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा कला अवदन्तः प्राणन्तः प्राणेन पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण ध्यायन्तो मनसैवमिति प्रविवेश ह वाक् ॥ ५.१.८ ॥
วาจาได้จากไปขึ้นสู่เบื้องบน หลังจากไปอยู่หนึ่งปีแล้วกลับมาถามว่า "เจ้าจะมีชีวิตอยู่โดยปราศจากข้าได้อย่างไร" คนใบ้ที่ไม่พูดแต่หายใจด้วยลมหายใจ มองเห็นด้วยดวงตา ได้ยินด้วยหู และคิดด้วยใจ ฉันใด วาจาก็กล่าวดังนี้ แล้วเข้าไปอยู่ในร่างอีกครั้ง
Chāndogya 5.1.9
चक्षुर्होच्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथान्धा अपश्यन्तः प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा शृण्वन्तः श्रोत्रेण ध्यायन्तो मनसैवमिति प्रविवेश ह चक्षुः ॥ ५.१.९ ॥
ดวงตาได้จากไปขึ้นสู่เบื้องบน หลังจากไปอยู่หนึ่งปีแล้วกลับมาถามว่า "เจ้าจะมีชีวิตอยู่โดยปราศจากข้าได้อย่างไร" คนตาบอดที่ไม่เห็นแต่หายใจด้วยปราณ พูดด้วยวาจา ได้ยินด้วยหู และคิดด้วยใจเท่านั้น ฉันใด ดวงตาก็กล่าวดังนี้ แล้วเข้าไปอยู่ในร่างอีกครั้ง
Chāndogya 5.1.10
श्रोत्रँ होच्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा बधिरा अशृण्वन्तः प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा ध्यायन्तो मनसैवमिति प्रविवेश ह श्रोत्रम् ॥ ५.१.१० ॥
การได้ยินได้จากไปขึ้นสู่เบื้องบน หลังจากไปอยู่หนึ่งปีแล้วกลับมาถามว่า "เจ้าจะมีชีวิตอยู่โดยปราศจากข้าได้อย่างไร" คนหูหนวกที่ไม่ได้ยินแต่หายใจด้วยปราณ พูดด้วยวาจา มองเห็นด้วยดวงตา และคิดด้วยใจเท่านั้น ฉันใด การได้ยินก็กล่าวดังนี้ แล้วเข้าไปอยู่ในร่างอีกครั้ง
Chāndogya 5.1.11
मनो होच्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतर्ते मज्जीवितुमिति यथा बाला अमनसः प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेणैवमिति प्रविवेश ह मनः ॥ ५.१.११ ॥
ใจได้จากไปขึ้นสู่เบื้องบน หลังจากไปอยู่หนึ่งปีแล้วกลับมาถามว่า "เจ้าจะมีชีวิตอยู่โดยปราศจากข้าได้อย่างไร" เด็กเล็กที่ไม่มีใจ หายใจด้วยปราณ พูดด้วยวาจา มองเห็นด้วยดวงตา และได้ยินด้วยหู ฉันใด ใจก็กล่าวดังนี้ แล้วเข้าไปอยู่ในร่างอีกครั้ง
Chāndogya 5.1.12
अथ ह प्राण उच्चिक्रमिषन्स यथा सुहयः पड्वीशशङ्कून्संखिदेदेवमितरान्प्राणान्समखिदत्तँहाभिसमेत्योचुर्भगवन्नेधि त्वं नः श्रेष्ठोऽसि मोत्क्रमीरिति ॥ ५.१.१२ ॥
ครั้งนั้น ปราณเมื่อจะจากไปขึ้นสู่เบื้องบน ก็ดึงปราณอื่นๆ ขึ้นไปพร้อมกัน ดุจม้าดีที่ดึงหลักที่ผูกมันไว้ให้หลุดขึ้นมา ปราณทั้งหลายจึงมาประชุมกันแล้วกล่าวว่า "ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ขอท่านจงอยู่ต่อไปเถิด ท่านเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในพวกเรา อย่าได้จากไปขึ้นสู่เบื้องบนเลย"
Chāndogya 5.1.13
अथ हैनं वागुवाच यदहं वसिष्ठोऽस्मि त्वं तद्वसिष्ठोऽसीत्यथ हैनं चक्षुरुवाच यदहं प्रतिष्ठास्मि त्वं तत्प्रतिष्ठासीति ॥ ५.१.१३ ॥
ครั้งนั้น วาจาได้กล่าวกับปราณว่า "สิ่งที่ข้าเป็นคือผู้ดีเลิศ (วสิษฐะ) ท่านก็เป็นสิ่งนั้นคือผู้ดีเลิศ" ครั้งนั้น ดวงตาได้กล่าวกับปราณว่า "สิ่งที่ข้าเป็นคือรากฐาน (ประติษฐา) ท่านก็เป็นสิ่งนั้นคือรากฐาน"
Chāndogya 5.1.14
अथ हैनँश्रोत्रमुवाच यदहं सम्पदस्मि त्वं तत्सम्पदसीत्यथ हैनं मन उवाच यदहमायतनमस्मि त्वं तदायतनमसीति ॥ ५.१.१४ ॥
ครั้งนั้น การได้ยินได้กล่าวกับปราณว่า "สิ่งที่ข้าเป็นคือความรุ่งเรือง (สัมปัท) ท่านก็เป็นสิ่งนั้นคือความรุ่งเรือง" ครั้งนั้น ใจได้กล่าวกับปราณว่า "สิ่งที่ข้าเป็นคืออายตนะ ท่านก็เป็นสิ่งนั้นคืออายตนะ"
Chāndogya 5.1.15
न वै वाचो न चक्षूँषि न श्रोत्राणि न मनाँसीत्याचक्षते प्राणा इत्येवाचक्षते प्राणो ह्येवैतानि सर्वाणि भवति ॥ ५.१.१५ ॥
สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่วาจา ไม่ใช่ดวงตา ไม่ใช่หู ไม่ใช่ใจ แต่ท่านเรียกกันเพียงว่า "ปราณ" เพราะปราณเท่านั้นที่กลายเป็นสิ่งเหล่านี้ทั้งหมด