ਉਪਨਿਸ਼ਦ · Kaṭha 1.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Kaṭha 1.2.1
अन्यच्छ्रेयोऽन्यदुतैव प्रेय-
स्ते उभे नानार्थे पुरुषँ सिनीतः ।
तयोः श्रेय आददानस्य साधु
भवति हीयतेऽर्थाद्य उ प्रेयो वृणीते ॥ १.२.१ ॥
ਸ਼੍ਰੇਯ ਹੋਰ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰੇਯ ਹੋਰ ਹੈ; ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਕਸਦਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਸ਼੍ਰੇਯ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਭਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਪ੍ਰੇਯ ਚੁਣਦਾ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।
Kaṭha 1.2.2
श्रेयश्च प्रेयश्च मनुष्यमेतः
तौ सम्परीत्य विविनक्ति धीरः ।
श्रेयो हि धीरोऽभि प्रेयसो वृणीते
प्रेयो मन्दो योगक्षेमाद्वृणीते ॥ १.२.२ ॥
ਸ਼੍ਰੇਯ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਯ ਦੋਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਧੀਰ ਪੁਰਸ਼ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਧੀਰ ਪ੍ਰੇਯ ਨਾਲੋਂ ਸ਼੍ਰੇਯ ਨੂੰ ਚੁਣਦਾ ਹੈ; ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਯੋਗਖੇਮ ਲਈ ਪ੍ਰੇਯ ਨੂੰ ਚੁਣਦਾ ਹੈ।
Kaṭha 1.2.3
स त्वं प्रियान्प्रियरूपांश्च कामान्
अभिध्यायन्नचिकेतोऽत्यस्राक्षीः ।
नैतां सृङ्कां वित्तमयीमवाप्तो
यस्यां मज्जन्ति बहवो मनुष्याः ॥ १.२.३ ॥
ਹੇ ਨਚਿਕੇਤਾ, ਪਿਆਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਕੇ ਵੀ ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ। ਧਨ ਦੀ ਇਹ ਜ਼ੰਜੀਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਡੁੱਬਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
Kaṭha 1.2.4
दूरमेते विपरीते विषूची
अविद्या या च विद्येति ज्ञाता ।
विद्याभीप्सिनं नचिकेतसं मन्ये
न त्वा कामा बहवोऽलोलुपन्त ॥ १.२.४ ॥
ਅਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਹਨ; ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਉਲਟ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਨਚੀਕੇਤਾ, ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਇੱਛੁਕ ਹੈਂ; ਬਹੁਤੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਤੈਨੂੰ ਲੁਭਾ ਨਹੀਂ ਸਕੀਆਂ।
Kaṭha 1.2.5
अविद्यायामन्तरे वर्तमानाः
स्वयं धीराः पण्डितंमन्यमानाः ।
दन्द्रम्यमाणाः परियन्ति मूढा
अन्धेनैव नीयमाना यथान्धाः ॥ १.२.५ ॥
ਅਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧੀਰ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਮੂਰਖ ਠੋਕਰਾਂ ਖਾਂਦੇ ਭਟਕਦੇ ਹਨ; ਅੰਨ੍ਹੇ ਦੁਆਰਾ ਲਿਜਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ ਵਾਂਗ।
Kaṭha 1.2.6
न साम्परायः प्रतिभाति बालं
प्रमाद्यन्तं वित्तमोहेन मूढम् ।
अयं लोको नास्ति पर इति मानी
पुनः पुनर्वशमापद्यते मे ॥ १.२.६ ॥
ਬਾਲ-ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਲਾਪਰਵਾਹ ਅਤੇ ਧਨ ਦੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਮੂਰਖ ਬਣੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਪਰਲੋਕ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। 'ਇਹੀ ਲੋਕ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ' ਐਸਾ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਹੰਕਾਰੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
Kaṭha 1.2.7
श्रवणायापि बहुभिर्यो न लभ्यः
शृण्वन्तोऽपि बहवो यं न विद्युः ।
आश्चर्यो वक्ता कुशलोऽस्य लब्धा
आश्चर्यो ज्ञाता कुशलानुशिष्टः ॥ १.२.७ ॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤਿਆਂ ਲਈ ਸੁਣਨਾ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਬਹੁਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ — ਉਸ ਬਾਰੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਅਚੰਭਾ ਅਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਅਚੰਭਾ ਹੈ; ਨਿਪੁੰਨ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਪਾ ਕੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਅਚੰਭਾ ਹੈ।
Kaṭha 1.2.8
न नरेणावरेण प्रोक्त एष
सुविज्ञेयो बहुधा चिन्त्यमानः ।
अनन्यप्रोक्ते गतिरत्र नास्ति
अणीयान् ह्यतर्क्यमणुप्रमाणात् ॥ १.२.८ ॥
ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਇਹ ਸੌਖਿਆਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ; ਕਿਵੇਂ ਵੀ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਹੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ (ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਚਾਰਿਆ) ਦੇ ਕਹੇ ਬਿਨਾਂ ਇੱਥੇ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਣੂ ਤੋਂ ਵੀ ਸੂਖਮ ਅਤੇ ਤਰਕ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।
Kaṭha 1.2.9
नैषा तर्केण मतिरापनेया
प्रोक्तान्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ ।
यां त्वमापः सत्यधृतिर्बतासि
त्वादृङ्नो भूयान्नचिकेतः प्रष्टा ॥ १.२.९ ॥
ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਬੁੱਧੀ ਤਰਕ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਾ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਸਦਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਨਚਿਕੇਤਾ।
Kaṭha 1.2.10
जानाम्यहं शेवधिरित्यनित्यं
न ह्यध्रुवैः प्राप्यते हि ध्रुवं तत् ।
ततो मया नाचिकेतश्चितोऽग्निः
अनित्यैर्द्रव्यैः प्राप्तवानस्मि नित्यम् ॥ १.२.१० ॥
ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਅਨਿੱਤ ਹੈ; ਅਸਥਿਰ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਧਰੁਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਨਚਿਕੇਤ ਅਗਨੀ ਚਿਣੀ, ਅਤੇ ਅਨਿੱਤ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਨਿੱਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ।
Kaṭha 1.2.11
कामस्याप्तिं जगतः प्रतिष्ठां
क्रतोरानन्त्यमभयस्य पारम् ।
स्तोममहदुरुगायं प्रतिष्ठां दृष्ट्वा
धृत्या धीरो नचिकेतोऽत्यस्राक्षीः ॥ १.२.११ ॥
ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਯੱਗ ਦੀ ਅਨੰਤਤਾ, ਨਿਰਭੈਤਾ ਦਾ ਪਰਲਾ ਕੰਢਾ; ਮਹਾਨ ਉਸਤਤ, ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਗੀਤ, ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ—ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਧੀਰ ਨਚਿਕੇਤਾ, ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।
Kaṭha 1.2.12
तं दुर्दर्शं गूढमनुप्रविष्टं
गुहाहितं गह्वरेष्ठं पुराणम् ।
अध्यात्मयोगाधिगमेन देवं
मत्वा धीरो हर्षशोकौ जहाति ॥ १.२.१२ ॥
ਵੇਖਣ ਔਖੇ, ਗੁਪਤ, ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤੇ, ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ, ਪੁਰਾਤਨ ਉਸ ਦੇਵ ਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮ ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਜਾਣ ਕੇ ਧੀਰ ਪੁਰਖ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Kaṭha 1.2.13
एतच्छ्रुत्वा सम्परिगृह्य मर्त्यः
प्रवृह्य धर्म्यमणुमेतमाप्य ।
स मोदते मोदनीयँ हि लब्ध्वा
विवृतँ सद्म नचिकेतसं मन्ये ॥ १.२.१३ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਭਲੀ-ਭਾਂਤ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ, ਮਰਨਹਾਰ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸੂਖਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ ਕੱਢ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਅਨੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਨਚਿਕੇਤਾ ਲਈ ਇਹ ਘਰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ ਹੈ।
Kaṭha 1.2.14
अन्यत्र धर्मादन्यत्राधर्मा-
दन्यत्रास्मात्कृताकृतात् ।
अन्यत्र भूताच्च भव्याच्च
यत्तत्पश्यसि तद्वद ॥ १.२.१४ ॥
ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ, ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ, ਇਸ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਨਾ ਕੀਤੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ, ਬੀਤੇ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਖਰਾ — ਜੋ ਤੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਦੱਸ।
Kaṭha 1.2.15
सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति
तपाँसि सर्वाणि च यद्वदन्ति ।
यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति
तत्ते पदँ संग्रहेण ब्रवीम्योमित्येतत् ॥ १.२.१५ ॥
ਜਿਸ ਪਦ ਦਾ ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਤਪ ਜਿਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਉਹ ਪਦ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਉਹ ਓਮ ਹੈ।
Kaṭha 1.2.16
एतद्ध्येवाक्षरं ब्रह्म एतद्ध्येवाक्षरं परम् ।
एतद्ध्येवाक्षरं ज्ञात्वा यो यदिच्छति तस्य तत् ॥ १.२.१६ ॥
ਇਹ ਅਕਸ਼ਰ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਇਹ ਅਕਸ਼ਰ ਹੀ ਪਰਮ ਹੈ। ਇਸ ਅਕਸ਼ਰ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਜੋ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Kaṭha 1.2.17
एतदालम्बनँ श्रेष्ठमेतदालम्बनं परम् ।
एतदालम्बनं ज्ञात्वा ब्रह्मलोके महीयते ॥ १.२.१७ ॥
ਇਹੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਪਰਮ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਆਸਰੇ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Kaṭha 1.2.18
न जायते म्रियते वा विपश्चिन्
नायं कुतश्चिन्न बभूव कश्चित् ।
अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो
न हन्यते हन्यमाने शरीरे ॥ १.२.१८ ॥
ਇਹ ਵਿਪਸ਼ਚਿਤ (ਗਿਆਨੀ ਆਤਮਾ) ਨਾ ਜੰਮਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਮਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਇਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ। ਇਹ ਅਜਨਮਾ, ਨਿੱਤ, ਸਦੀਵੀ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਹੈ; ਸਰੀਰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ।
Kaṭha 1.2.19
हन्ता चेन्मन्यते हन्तुँ हतश्चेन्मन्यते हतम् ।
उभौ तौ न विजानीतो नायँ हन्ति न हन्यते ॥ १.२.१९ ॥
ਜੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਸਮਝੇ ਕਿ ਮੈਂ ਮਾਰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸਮਝੇ ਕਿ ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਇਹ ਨਾ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Kaṭha 1.2.20
अणोरणीयान्महतो महीया-
नात्माऽस्य जन्तोर्निहितो गुहायाम् ।
तमक्रतुः पश्यति वीतशोको
धातुप्रसादान्महिमानमात्मनः ॥ १.२.२० ॥
ਅਣੂ ਨਾਲੋਂ ਸੂਖਮ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਇਸ ਜੀਵ ਦੀ ਹਿਰਦੇ-ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੋ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ-ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹੀ ਧਾਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਆਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
Kaṭha 1.2.21
आसीनो दूरं व्रजति शयानो याति सर्वतः ।
कस्तं मदामदं देवं मदन्यो ज्ञातुमर्हति ॥ १.२.२१ ॥
ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਦੂਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸਰਵਤ੍ਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰਸ਼ ਅਤੇ ਅਹਰਸ਼ ਤੋਂ ਪਰੇ ਉਸ ਦੇਵ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਸਿਵਾ ਕੌਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?
Kaṭha 1.2.22
अशरीरँ शरीरेष्वनवस्थेष्ववस्थितम् ।
महान्तं विभुमात्मानं मत्वा धीरो न शोचति ॥ १.२.२२ ॥
ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਜੋ ਅਸ਼ਰੀਰ ਹੈ, ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਧੀਰ ਪੁਰਸ਼ ਸ਼ੋਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
Kaṭha 1.2.23
नायमात्मा प्रवचनेन लभ्यो
न मेधया न बहुना श्रुतेन ।
यमेवैष वृणुते तेन लभ्यः
तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूँ स्वाम् ॥ १.२.२३ ॥
ਇਹ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਵਚਨ ਨਾਲ, ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਿਸਨੂੰ ਇਹ ਆਪ ਚੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਆਤਮਾ ਆਪਣਾ ਸਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Kaṭha 1.2.24
नाविरतो दुश्चरितान्नाशान्तो नासमाहितः ।
नाशान्तमानसो वाऽपि प्रज्ञानेनैनमाप्नुयात् ॥ १.२.२४ ॥
ਜੋ ਦੁਰਾਚਾਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹਟਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਇਕਾਗਰ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਅਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਗਿਆਨ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
Kaṭha 1.2.25
यस्य ब्रह्म च क्षत्रं च उभे भवत ओदनः ।
मृत्युर्यस्योपसेचनं क इत्था वेद यत्र सः ॥ १.२.२५ ॥
ਜਿਸ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਅਤੇ ਖੱਤਰੀਪਣ ਦੋਵੇਂ ਓਦਨ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੌਤ ਜਿਸਦਾ ਉਪਸੇਚਨ ਹੈ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ?