ഉപനിഷത്തുകൾ · Kaṭha 1.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Kaṭha 1.2.1
अन्यच्छ्रेयोऽन्यदुतैव प्रेय-
स्ते उभे नानार्थे पुरुषँ सिनीतः ।
तयोः श्रेय आददानस्य साधु
भवति हीयतेऽर्थाद्य उ प्रेयो वृणीते ॥ १.२.१ ॥
ശ്രേയസ്സ് വേറെ, പ്രേയസ്സ് വേറെ; ഇവ രണ്ടും വ്യത്യസ്ത ലക്ഷ്യങ്ങളുള്ളവയും മനുഷ്യനെ ബന്ധിക്കുന്നവയുമാണ്. അവയിൽ ശ്രേയസ്സിനെ സ്വീകരിക്കുന്നവന് നന്മ വരുന്നു; പ്രേയസ്സിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നവൻ തന്റെ ലക്ഷ്യത്തിൽ നിന്ന് വീഴുന്നു.
Kaṭha 1.2.2
श्रेयश्च प्रेयश्च मनुष्यमेतः
तौ सम्परीत्य विविनक्ति धीरः ।
श्रेयो हि धीरोऽभि प्रेयसो वृणीते
प्रेयो मन्दो योगक्षेमाद्वृणीते ॥ १.२.२ ॥
ശ്രേയസ്സും പ്രേയസ്സും മനുഷ്യനെ സമീപിക്കുന്നു. ധീരൻ അവ രണ്ടും നന്നായി വിചാരിച്ച് വേർതിരിക്കുന്നു. ധീരൻ പ്രേയസ്സിനേക്കാൾ ശ്രേയസ്സിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു; മന്ദബുദ്ധി യോഗക്ഷേമത്തിനായി പ്രേയസ്സിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.
Kaṭha 1.2.3
स त्वं प्रियान्प्रियरूपांश्च कामान्
अभिध्यायन्नचिकेतोऽत्यस्राक्षीः ।
नैतां सृङ्कां वित्तमयीमवाप्तो
यस्यां मज्जन्ति बहवो मनुष्याः ॥ १.२.३ ॥
ഓ നചികേതസ്, പ്രിയമായവയെയും പ്രിയരൂപമുള്ള ആഗ്രഹങ്ങളെയും ധ്യാനിച്ചിട്ടും നീ അവയെ ഉപേക്ഷിച്ചു. അനേകർ മുങ്ങിത്താഴുന്ന ഈ ധനമയമായ ചങ്ങല നീ നേടിയില്ല.
Kaṭha 1.2.4
दूरमेते विपरीते विषूची
अविद्या या च विद्येति ज्ञाता ।
विद्याभीप्सिनं नचिकेतसं मन्ये
न त्वा कामा बहवोऽलोलुपन्त ॥ १.२.४ ॥
അവിദ്യയും വിദ്യയും എന്ന ഈ രണ്ടും വളരെ അകലെയാണ്; സ്വഭാവത്തിൽ വിപരീതമായവയും വ്യത്യസ്ത ദിശകളിലേക്ക് നയിക്കുന്നവയുമാണ്. നചികേതസേ, നീ വിദ്യയെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; അനേകം കാമനകൾ നിന്നെ മോഹിപ്പിച്ചില്ല.
Kaṭha 1.2.5
अविद्यायामन्तरे वर्तमानाः
स्वयं धीराः पण्डितंमन्यमानाः ।
दन्द्रम्यमाणाः परियन्ति मूढा
अन्धेनैव नीयमाना यथान्धाः ॥ १.२.५ ॥
അവിദ്യയിൽ കഴിഞ്ഞുകൊണ്ട്, തങ്ങൾ തന്നെ ധീരരും പണ്ഡിതരുമെന്ന് കരുതുന്ന മൂഢർ തപ്പിത്തടഞ്ഞ് അലയുന്നു; അന്ധനാൽ നയിക്കപ്പെടുന്ന അന്ധരെപ്പോലെ.
Kaṭha 1.2.6
न साम्परायः प्रतिभाति बालं
प्रमाद्यन्तं वित्तमोहेन मूढम् ।
अयं लोको नास्ति पर इति मानी
पुनः पुनर्वशमापद्यते मे ॥ १.२.६ ॥
ബാലബുദ്ധിയുള്ളവനും, അശ്രദ്ധനും, ധനമോഹത്താൽ മൂഢനുമായവന് പരലോകം തെളിഞ്ഞുകാണില്ല. 'ഇതുമാത്രമാണ് ലോകം, മറ്റൊന്നില്ല' എന്ന് കരുതുന്ന അഹങ്കാരി വീണ്ടും വീണ്ടും എന്റെ വശത്തിലാകുന്നു.
Kaṭha 1.2.7
श्रवणायापि बहुभिर्यो न लभ्यः
शृण्वन्तोऽपि बहवो यं न विद्युः ।
आश्चर्यो वक्ता कुशलोऽस्य लब्धा
आश्चर्यो ज्ञाता कुशलानुशिष्टः ॥ १.२.७ ॥
പലർക്കും കേൾക്കാൻപോലും ലഭിക്കാത്തതും, കേട്ടുകൊണ്ടിരുന്നാലും പലരും അറിയാത്തതുമായ അതിനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നവൻ അത്ഭുതകരനും കുശലനുമാണ്; അത് നേടുന്നവനും അത്ഭുതകരൻ; കുശലനായ ഗുരുവാൽ ഉപദേശിക്കപ്പെട്ട് അറിയുന്നവനും അത്ഭുതകരൻ.
Kaṭha 1.2.8
न नरेणावरेण प्रोक्त एष
सुविज्ञेयो बहुधा चिन्त्यमानः ।
अनन्यप्रोक्ते गतिरत्र नास्ति
अणीयान् ह्यतर्क्यमणुप्रमाणात् ॥ १.२.८ ॥
സാധാരണ മനുഷ്യൻ പറഞ്ഞാൽ ഇത് എളുപ്പത്തിൽ അറിയാനാവില്ല; പല വിധത്തിൽ ചിന്തിച്ചാലും അങ്ങനെതന്നെ. മറ്റൊരാൾ (ശ്രേഷ്ഠനായ ആചാര്യൻ) പറയാതെ ഇവിടെ വഴിയില്ല, കാരണം അത് അണുവിനേക്കാൾ സൂക്ഷ്മവും തർക്കത്തിന് അതീതവുമാണ്.
Kaṭha 1.2.9
नैषा तर्केण मतिरापनेया
प्रोक्तान्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ ।
यां त्वमापः सत्यधृतिर्बतासि
त्वादृङ्नो भूयान्नचिकेतः प्रष्टा ॥ १.२.९ ॥
പ്രിയനേ, ഈ ബുദ്ധി തർക്കത്താൽ നേടാവുന്നതല്ല; മറ്റൊരാൾ പറഞ്ഞാൽ മാത്രമേ നന്നായി അറിയാനാകൂ. നീ സത്യത്തിൽ ഉറച്ചവനാണ്; നിന്നെപ്പോലെ ചോദിക്കുന്നവൻ നമുക്ക് എന്നും ഉണ്ടാകട്ടെ, ഓ നചികേതസ്.
Kaṭha 1.2.10
जानाम्यहं शेवधिरित्यनित्यं
न ह्यध्रुवैः प्राप्यते हि ध्रुवं तत् ।
ततो मया नाचिकेतश्चितोऽग्निः
अनित्यैर्द्रव्यैः प्राप्तवानस्मि नित्यम् ॥ १.२.१० ॥
ഈ നിധി അനിത്യമാണെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു; അസ്ഥിരമായവയാൽ സ്ഥിരമായത് ലഭിക്കുന്നില്ല. അതിനാൽ ഞാൻ നചികേത അഗ്നി ചിതയിൽ ഉയർത്തി; അനിത്യദ്രവ്യങ്ങളാൽ നിത്യത്തെ ഞാൻ നേടിയിരിക്കുന്നു.
Kaṭha 1.2.11
कामस्याप्तिं जगतः प्रतिष्ठां
क्रतोरानन्त्यमभयस्य पारम् ।
स्तोममहदुरुगायं प्रतिष्ठां दृष्ट्वा
धृत्या धीरो नचिकेतोऽत्यस्राक्षीः ॥ १.२.११ ॥
ആഗ്രഹങ്ങളുടെ പ്രാപ്തി, ലോകത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം, യജ്ഞത്തിന്റെ അനന്തത, അഭയത്തിന്റെ പരതീരം; വലിയ സ്തുതി, വിസ്തരിച്ചു പാടുന്ന ഗാനം, സ്ഥിതി—ഇവയെല്ലാം കണ്ടിട്ടും, ഓ ധീരനായ നചികേതസ്, ധൈര്യത്തോടെ നീ അവയെ ഉപേക്ഷിച്ചു.
Kaṭha 1.2.12
तं दुर्दर्शं गूढमनुप्रविष्टं
गुहाहितं गह्वरेष्ठं पुराणम् ।
अध्यात्मयोगाधिगमेन देवं
मत्वा धीरो हर्षशोकौ जहाति ॥ १.२.१२ ॥
കാണാൻ പ്രയാസമുള്ളവനും, ഗൂഢനും, ഗുഹയിൽ പ്രവേശിച്ചവനും, ആഴത്തിൽ വസിക്കുന്നവനും, പുരാതനനുമായ ആ ദേവനെ അധ്യാത്മയോഗത്തിലൂടെ പ്രാപിച്ച് അറിഞ്ഞ്, ധീരൻ സന്തോഷവും ദുഃഖവും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.
Kaṭha 1.2.13
एतच्छ्रुत्वा सम्परिगृह्य मर्त्यः
प्रवृह्य धर्म्यमणुमेतमाप्य ।
स मोदते मोदनीयँ हि लब्ध्वा
विवृतँ सद्म नचिकेतसं मन्ये ॥ १.२.१३ ॥
ഇത് കേട്ട് പൂർണ്ണമായി ഗ്രഹിച്ച്, മർത്യനായ മനുഷ്യൻ ധർമ്മാനുസൃതവും സൂക്ഷ്മവുമായ തത്ത്വത്തെ വിവേചിച്ചെടുത്ത് ഇതിനെ പ്രാപിക്കുന്നു. ആനന്ദിപ്പിക്കേണ്ടതിനെ നേടി അവൻ ആനന്ദിക്കുന്നു; നചികേതസ്സിന് ഈ വാസസ്ഥലം തുറന്നുകിട്ടിയിരിക്കുന്നു എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
Kaṭha 1.2.14
अन्यत्र धर्मादन्यत्राधर्मा-
दन्यत्रास्मात्कृताकृतात् ।
अन्यत्र भूताच्च भव्याच्च
यत्तत्पश्यसि तद्वद ॥ १.२.१४ ॥
ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വേറെയായത്, അധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വേറെയായത്, ചെയ്തതും ചെയ്യാത്തതുമായ ഇതിൽ നിന്ന് വേറെയായത്, ഭൂതത്തിൽ നിന്നും ഭാവിയിൽ നിന്നും വേറെയായത് — നീ എന്തു കാണുന്നുവോ അത് പറയുക.
Kaṭha 1.2.15
सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति
तपाँसि सर्वाणि च यद्वदन्ति ।
यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति
तत्ते पदँ संग्रहेण ब्रवीम्योमित्येतत् ॥ १.२.१५ ॥
ഏതു പദത്തെ എല്ലാ വേദങ്ങളും പ്രഖ്യാപിക്കുന്നുവോ, എല്ലാ തപസ്സുകളും ഏതിനെ പറയുന്നുവോ, ഏതിനെ ആഗ്രഹിച്ച് ബ്രഹ്മചര്യം ആചരിക്കുന്നുവോ — ആ പദം ഞാൻ നിനക്ക് സംക്ഷേപത്തിൽ പറയാം: അത് ഓം എന്നതാണ്.
Kaṭha 1.2.16
एतद्ध्येवाक्षरं ब्रह्म एतद्ध्येवाक्षरं परम् ।
एतद्ध्येवाक्षरं ज्ञात्वा यो यदिच्छति तस्य तत् ॥ १.२.१६ ॥
ഈ അക്ഷരമാണ് ബ്രഹ്മം, ഈ അക്ഷരമാണ് പരമം. ഈ അക്ഷരത്തെ അറിഞ്ഞ്, ആരെന്ത് ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ, അത് അവന് ലഭിക്കുന്നു.
Kaṭha 1.2.17
एतदालम्बनँ श्रेष्ठमेतदालम्बनं परम् ।
एतदालम्बनं ज्ञात्वा ब्रह्मलोके महीयते ॥ १.२.१७ ॥
ഇതാണ് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ ആശ്രയം, ഇതാണ് പരമമായ ആശ്രയം. ഈ ആശ്രയത്തെ അറിഞ്ഞവൻ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ മഹിമ നേടുന്നു.
Kaṭha 1.2.18
न जायते म्रियते वा विपश्चिन्
नायं कुतश्चिन्न बभूव कश्चित् ।
अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो
न हन्यते हन्यमाने शरीरे ॥ १.२.१८ ॥
ഈ വിപശ്ചിത് (ജ്ഞാനിയായ ആത്മാവ്) ജനിക്കുന്നില്ല, മരിക്കുന്നുമില്ല. ഇത് എവിടെനിന്നും വന്നതല്ല, ഇത് ഒന്നായിത്തീർന്നതുമല്ല. ഇത് അജനും നിത്യനും ശാശ്വതനും പുരാതനനുമാണ്; ശരീരം കൊല്ലപ്പെട്ടാലും ഇത് കൊല്ലപ്പെടുന്നില്ല.
Kaṭha 1.2.19
हन्ता चेन्मन्यते हन्तुँ हतश्चेन्मन्यते हतम् ।
उभौ तौ न विजानीतो नायँ हन्ति न हन्यते ॥ १.२.१९ ॥
കൊല്ലുന്നവൻ താൻ കൊല്ലുന്നുവെന്നും, കൊല്ലപ്പെട്ടവൻ താൻ കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്നും കരുതിയാൽ, ഇരുവരും അറിയുന്നില്ല; ഇത് കൊല്ലുന്നില്ല, കൊല്ലപ്പെടുന്നുമില്ല.
Kaṭha 1.2.20
अणोरणीयान्महतो महीया-
नात्माऽस्य जन्तोर्निहितो गुहायाम् ।
तमक्रतुः पश्यति वीतशोको
धातुप्रसादान्महिमानमात्मनः ॥ १.२.२० ॥
അണുവിനെക്കാൾ സൂക്ഷ്മവും മഹത്തിനെക്കാൾ മഹത്തരവുമായ ആത്മാവ് ഈ ജീവിയുടെ ഹൃദയഗുഹയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ആഗ്രഹരഹിതനും ശോകരഹിതനുമായവൻ മാത്രമേ സ്രഷ്ടാവിന്റെ കൃപയാൽ ആ ആത്മാവിന്റെ മഹിമ കാണുന്നു.
Kaṭha 1.2.21
आसीनो दूरं व्रजति शयानो याति सर्वतः ।
कस्तं मदामदं देवं मदन्यो ज्ञातुमर्हति ॥ १.२.२१ ॥
ഇരിക്കുന്നവൻ ദൂരത്തേക്ക് പോകുന്നു, കിടക്കുന്നവൻ എല്ലായിടത്തും സഞ്ചരിക്കുന്നു. ആനന്ദവും ആനന്ദരാഹിത്യവും ഉള്ള ആ ദേവനെ എന്നെയല്ലാതെ മറ്റാർക്കാണ് അറിയാൻ കഴിയുക?
Kaṭha 1.2.22
अशरीरँ शरीरेष्वनवस्थेष्ववस्थितम् ।
महान्तं विभुमात्मानं मत्वा धीरो न शोचति ॥ १.२.२२ ॥
ശരീരങ്ങളിൽ ഇരുന്നാലും അശരീരനായി, നശ്വരമായ ശരീരങ്ങൾക്കിടയിൽ സ്ഥിരനായി നിൽക്കുന്ന, മഹാനും സർവവ്യാപിയുമായ ആത്മാവിനെ അറിഞ്ഞ ധീരൻ ശോകിക്കുന്നില്ല.
Kaṭha 1.2.23
नायमात्मा प्रवचनेन लभ्यो
न मेधया न बहुना श्रुतेन ।
यमेवैष वृणुते तेन लभ्यः
तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूँ स्वाम् ॥ १.२.२३ ॥
ഈ ആത്മാവ് പ്രഭാഷണം കൊണ്ടോ ബുദ്ധികൊണ്ടോ ഏറെ കേട്ടതുകൊണ്ടോ ലഭിക്കുന്നില്ല. ഇത് തന്നെ ആരെ വരിക്കുന്നുവോ അവനാൽ മാത്രം അത് ലഭിക്കുന്നു; അവനു മാത്രം ഈ ആത്മാവ് തന്റെ സ്വരൂപം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
Kaṭha 1.2.24
नाविरतो दुश्चरितान्नाशान्तो नासमाहितः ।
नाशान्तमानसो वाऽपि प्रज्ञानेनैनमाप्नुयात् ॥ १.२.२४ ॥
ദുശ്ചരിതത്തിൽ നിന്ന് വിരമിക്കാത്തവനും ശാന്തനാകാത്തവനും ഏകാഗ്രതയില്ലാത്തവനും അശാന്തമനസ്സുള്ളവനും പ്രജ്ഞാനത്താൽ ഇവനെ പ്രാപിക്കാനാവില്ല.
Kaṭha 1.2.25
यस्य ब्रह्म च क्षत्रं च उभे भवत ओदनः ।
मृत्युर्यस्योपसेचनं क इत्था वेद यत्र सः ॥ १.२.२५ ॥
ആർക്ക് ബ്രാഹ്മണ്യവും ക്ഷാത്രവും ഇരുവുമാണ് ഓദനമോ, മൃത്യുവാണ് ആരുടെ ഉപസേചനമോ, അവൻ എവിടെയുണ്ടെന്ന് ഇങ്ങനെ ആർക്കറിയാം?