Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ଉପନିଷଦ · Śvetāśvatara 5

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

Śvetāśvatara 5.1

द्वे अक्षरे ब्रह्मपरे त्वनन्ते विद्याविद्ये निहिते यत्र गूढे ।
क्षरं त्वविद्यां ह्यमृतं तु विद्या विद्याविद्ये ईशते यस्तु सोऽन्यः ॥ ५.१ ॥

ବ୍ରହ୍ମ ଯାହାଙ୍କର ପରମ, ଏହିପରି ଦୁଇ ଅକ୍ଷର ଅଛି; ସେମାନେ ଅନନ୍ତ। ସେଠାରେ ବିଦ୍ୟା ଓ ଅବିଦ୍ୟା ଗୁପ୍ତଭାବେ ନିହିତ। କ୍ଷର ଅବିଦ୍ୟା, ଅମୃତ ବିଦ୍ୟା। କିନ୍ତୁ ଯିଏ ବିଦ୍ୟା ଓ ଅବିଦ୍ୟା ଉପରେ ଶାସନ କରେ, ସେ ଏ ଦୁଇଠାରୁ ଅନ୍ୟ।

Śvetāśvatara 5.2

यो योनिं योनिमधितिष्ठत्येको विश्वानि रूपाणि योनीश्च सर्वाः ।
ऋषिं प्रसूतं कपिलं यस्तमग्रे ज्ञानैर्बिभर्ति जायमानं च पश्येत् ॥ ५.२ ॥

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋନି ଓ ସମସ୍ତ ରୂପ ଉପରେ ଏକାକୀ ଯିଏ ଅଧିଷ୍ଠିତ, ଆଦିରେ କପିଳ ଋଷିଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ ଜ୍ଞାନରେ ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରେ, ଜନ୍ମୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଯେପରି ଦେଖେ।

Śvetāśvatara 5.3

एकैकं जालं बहुधा विकुर्वन्नस्मिन्क्षेत्रे संहरत्येष देवः ।
भूयः सृष्ट्वा पतयस्तथेशः सर्वाधिपत्यं कुरुते महात्मा ॥ ५.३ ॥

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜାଲକୁ ବହୁ ପ୍ରକାରେ ସୃଷ୍ଟି କରି, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ଦେବତା ତାହାକୁ ସଂହାର କରନ୍ତି। ପୁନର୍ବାର ସୃଷ୍ଟି କରି, ସେହି ଈଶ, ମହାତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଅଧିପତିଙ୍କ ଉପରେ ଆଧିପତ୍ୟ କରନ୍ତି।

Śvetāśvatara 5.4

सर्वा दिश ऊर्ध्वमधश्च तिर्यक्प्रकाशयन्भ्राजते यद्वनड्वान् ।
एवं स देवो भगवान्वरेण्यो योनिस्वभावानधितिष्ठत्येकः ॥ ५.४ ॥

ସମସ୍ତ ଦିଗ ଉପରେ, ତଳେ ଓ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଆଲୋକିତ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଝଲସେ, ସେହିପରି ସେହି ଦେବତା, ଭଗବାନ, ବରେଣ୍ୟ, ଏକାକୀ ଯୋନିମାନଙ୍କ ସ୍ୱଭାବ ଉପରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ।

Śvetāśvatara 5.5

यच्च स्वभावं पचति विश्वयोनिः पाच्यांश्च सर्वान् परिणामयेद्यः ।
सर्वमेतद्विश्वमधितिष्ठत्येको गुणांश्च सर्वान्विनियोजयेद्यः ॥ ५.५ ॥

ଯିଏ ସ୍ୱଭାବକୁ ପକାଏ, ଯିଏ ବିଶ୍ୱର ଯୋନି, ଏବଂ ପକ୍ୱ ହେବାକୁ ଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯିଏ ପରିଣତ କରେ — ଏହି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ଜଣେ ଏକାକୀ ଅଧିଷ୍ଠିତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗୁଣକୁ ଯିଏ ନିଯୋଜିତ କରନ୍ତି।

Śvetāśvatara 5.6

तद्वेदगुह्योपनिषत्सु गूढं तद्ब्रह्मा वेदते ब्रह्मयोनिम् ।
ये पूर्वं देवा ऋषयश्च तद्विदुस्ते तन्मया अमृता वै बभूवुः ॥ ५.६ ॥

ତାହା ବେଦର ଗୁହ୍ୟ ଉପନିଷଦରେ ଲୁଚିଛି। ବ୍ରହ୍ମଯୋନିକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଜାଣନ୍ତି। ପୂର୍ବକାଳରେ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ଯେଉଁମାନେ ତାହା ଜାଣିଥିଲେ, ସେମାନେ ତନ୍ମୟ ହୋଇ ପ୍ରକୃତରେ ଅମର ହେଲେ।

Śvetāśvatara 5.7

गुणान्वयो यः फलकर्मकर्ता कृतस्य तस्यैव स चोपभोक्ता ।
स विश्वरूपस्त्रिगुणस्त्रिवर्त्मा प्राणाधिपः सञ्चरति स्वकर्मभिः ॥ ५.७ ॥

ଯିଏ ଗୁଣଯୁକ୍ତ, ଫଳସହିତ କର୍ମର କର୍ତ୍ତା, କୃତ କର୍ମର ଭୋକ୍ତା ମଧ୍ୟ ସେ। ସେ ବିଶ୍ୱରୂପ, ତ୍ରିଗୁଣ, ତ୍ରିପଥଗାମୀ, ପ୍ରାଣର ଅଧିପତି; ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସଞ୍ଚରଣ କରେ।

Śvetāśvatara 5.8

अङ्गुष्ठमात्रो रवितुल्यरूपः सङ्कल्पाहङ्कारसमन्वितो यः ।
बुद्धेर्गुणेनात्मगुणेन चैव आराग्रमात्रोऽप्यपरोऽपि दृष्टः ॥ ५.८ ॥

ଯିଏ ଅଙ୍ଗୁଠା ପରିମାଣ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ରୂପ, ସଂକଳ୍ପ ଓ ଅହଂକାରଯୁକ୍ତ; ବୁଦ୍ଧିଗୁଣ ଓ ଆତ୍ମଗୁଣ ଦ୍ୱାରା; ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ, ଆରାଗ୍ର ପରିମାଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।

Śvetāśvatara 5.9

बालाग्रशतभागस्य शतधा कल्पितस्य च ।
भागो जीवः स विज्ञेयः स चानन्त्याय कल्पते ॥ ५.९ ॥

ବାଳର ଅଗ୍ରଭାଗର ଶହେ ଭାଗର ଏକ ଭାଗକୁ ଶହେ ଭାଗ କଲେ, ତାହାର ଏକ ଭାଗକୁ ଜୀବ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ୍; ତାହା ଅନନ୍ତତା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।

Śvetāśvatara 5.10

नैव स्त्री न पुमानेष न चैवायं नपुंसकः ।
यद्यच्छरीरमादत्ते तेने तेने स युज्यते ॥ ५.१० ॥

ଏ ସ୍ତ୍ରୀ ନୁହେଁ, ପୁରୁଷ ନୁହେଁ, ନପୁଂସକ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଶରୀର ସେ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେହି ସହିତ ସେ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ।

Śvetāśvatara 5.11

सङ्कल्पनस्पर्शनदृष्टिमोहैर्ग्रासांबुवृष्ट्यात्मविवृद्धिजन्म ।
कर्मानुगान्यनुक्रमेण देही स्थानेषु रूपाण्यभिसम्प्रपद्यते ॥ ५.११ ॥

ସଂକଳ୍ପ, ସ୍ପର୍ଶ, ଦୃଷ୍ଟି, ମୋହ, ଅନ୍ନ, ଜଳ ଓ ବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଆତ୍ମାର ବୃଦ୍ଧିରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ; କର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରି କ୍ରମାନୁସାରେ ଦେହୀ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ପାଏ।

Śvetāśvatara 5.12

स्थूलानि सूक्ष्माणि बहूनि चैव रूपाणि देही स्वगुणैर्वृणोति ।
क्रियागुणैरात्मगुणैश्च तेषां संयोगहेतुरपरोऽपि दृष्टः ॥ ५.१२ ॥

ଦେହୀ ନିଜ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥୂଳ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ବହୁ ରୂପ ବାଛେ; କ୍ରିୟାଗୁଣ ଓ ଆତ୍ମଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ସଂଯୋଗର ଆଉ ଏକ କାରଣ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ।

Śvetāśvatara 5.13

अनाद्यनन्तं कलिलस्य मध्ये विश्वस्य स्रष्टारमनेकरूपम् ।
विश्वस्यैकं परिवेष्टितारं ज्ञात्वा देवं मुच्यते सर्वपाशैः ॥ ५.१३ ॥

ଯିଏ ଆଦି ଓ ଅନ୍ତହୀନ, ଏହି ଜଟିଳ ଜଗତର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅଛନ୍ତି, ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଅନେକ ରୂପଧାରୀ, ଏବଂ ବିଶ୍ୱକୁ ଏକାକୀ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି — ସେହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଜାଣି ମଣିଷ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Śvetāśvatara 5.14

भावग्राह्यमनीडाख्यं भावाभावकरं शिवम् ।
कलासर्गकरं देवं ये विदुस्ते जहुस्तनुम् ॥ ५.१४ ॥

ଭାବରେ ଗ୍ରହଣୀୟ, 'ଅନୀଡ' ନାମରେ ଖ୍ୟାତ, ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ଅନସ୍ତିତ୍ୱ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ, ଶିବ, କଳା ଓ ସୃଷ୍ଟିର ରଚୟିତା — ସେହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଯେଉଁମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି।