Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.122

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

1.122.1

प्र वः॒ पान्तं॑ रघुमन्य॒वोऽन्धो॑ य॒ज्ञं रु॒द्राय॑ मी॒ळ्हुषे॑ भरध्वम् ।
दि॒वो अ॑स्तो॒ष्यसु॑रस्य वी॒रैरि॑षु॒ध्येव॑ म॒रुतो॒ रोद॑स्योः ॥

ਹੇ ਰਘੁਮਨਯੂ ਮਰੁਤੋ, ਪੀਣ ਯੋਗ ਸੋਮ-ਅੰਨ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੁਦਰ ਲਈ ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਲਿਆਓ। ਦਿਊਲੋਕ ਦੇ ਅਸੁਰ ਦੇ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਤਰਕਸ਼ ਧਾਰੀ ਵਾਂਗ, ਦਿਆਵਾਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਦੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਮੈਂ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

1.122.2

पत्नी॑व पू॒र्वहू॑तिं वावृ॒धध्यै उ॒षासा॒नक्ता॑ पुरु॒धा विदा॑ने ।
स्त॒रीर्नात्कं॒ व्यु॑तं॒ वसा॑ना॒ सूर्य॑स्य श्रि॒या सु॒दृशी॒ हिर॑ण्यैः ॥

ਪਤਨੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ਼ਾ ਅਤੇ ਰਾਤ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਗਿਆਨਵਾਨ। ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਫੈਲਿਆ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ।

1.122.3

म॒मत्तु॑ नः॒ परि॑ज्मा वस॒र्हा म॒मत्तु॒ वातो॑ अ॒पां वृष॑ण्वान् ।
शि॒शी॒तमि॑न्द्रापर्वता यु॒वं न॒स्तन्नो॒ विश्वे॑ वरिवस्यन्तु दे॒वाः ॥

ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਵਸਰਹਾ ਸਾਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰੇ; ਜਲਾਂ ਦਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਵਾਨ ਵਾਯੂ ਸਾਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰੇ। ਹੇ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਪਰਬਤ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਤਿੱਖਾ ਕਰੋ; ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ।

1.122.4

उ॒त त्या मे॑ य॒शसा॑ श्वेत॒नायै॒ व्यन्ता॒ पान्तौ॑शि॒जो हु॒वध्यै॑ ।
प्र वो॒ नपा॑तम॒पां कृ॑णुध्वं॒ प्र मा॒तरा॑ रास्पि॒नस्या॒योः ॥

ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੀ ਕੀਰਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ਵੇਤਨ ਲਈ ਫੈਲਣ, ਔਸ਼ਿਜ ਦੇ ਸੱਦੇ ਲਈ। ਜਲਾਂ ਦੇ ਨਪਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੋ; ਰਾਸਪਿਨ ਅਤੇ ਆਯੂ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੋ।

1.122.5

आ वो॑ रुव॒ण्युमौ॑शि॒जो हु॒वध्यै॒ घोषे॑व॒ शंस॒मर्जु॑नस्य॒ नंशे॑ ।
प्र वः॑ पू॒ष्णे दा॒वन॒ आँ अच्छा॑ वोचेय व॒सुता॑तिम॒ग्नेः ॥

ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ, ਔਸ਼ਿਜ ਦੇ ਸੱਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਉਸਤਤ — ਘੋਸ਼ਾ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੋਤੇ ਲਈ ਉਸਤਤ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤਿਵੇਂ। ਪੂਸ਼ਨ ਦੇ ਦਾਨ ਲਈ ਸਤੋਤਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੋ; ਅਗਨੀ ਦੇ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਵੱਲ ਮੈਂ ਬੋਲਾਂਗਾ।

1.122.6

श्रु॒तं मे॑ मित्रावरुणा॒ हवे॒मोत श्रु॑तं॒ सद॑ने वि॒श्वतः॑ सीम् ।
श्रोतु॑ नः॒ श्रोतु॑रातिः सु॒श्रोतुः॑ सु॒क्षेत्रा॒ सिन्धु॑र॒द्भिः ॥

ਹੇ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣੋ, ਮੇਰੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਪੁਕਾਰਾਂ ਸੁਣੋ; ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਣੋ। ਸੱਦਾ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਸਾਡੀ ਸੁਣੇ; ਚੰਗਾ ਸ੍ਰੋਤਾ, ਸੁੰਦਰ ਖੇਤਾਂ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਜਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਣੇ।

1.122.7

स्तु॒षे सा वां॑ वरुण मित्र रा॒तिर्गवां॑ श॒ता पृ॒क्षया॑मेषु प॒ज्रे ।
श्रु॒तर॑थे प्रि॒यर॑थे॒ दधा॑नाः स॒द्यः पु॒ष्टिं नि॑रुन्धा॒नासो॑ अग्मन् ॥

ਹੇ ਵਰੁਣ, ਹੇ ਮਿਤਰ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਉਸ ਦਾਨ ਦੀ ਮੈਂ ਉਸਤਤਿ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਜੰਗੀ ਸਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਾੜੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੈਂਕੜੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਰਥਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਤੁਰੰਤ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਚੋਰੀ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ।

1.122.8

अ॒स्य स्तु॑षे॒ महि॑मघस्य॒ राधः॒ सचा॑ सनेम॒ नहु॑षः सु॒वीराः॑ ।
जनो॒ यः प॒ज्रेभ्यो॑ वा॒जिनी॑वा॒नश्वा॑वतो र॒थिनो॒ मह्यं॑ सू॒रिः ॥

ਮਹਿਮਾਵਾਨ ਦਾਤੇ ਦੀ ਮੈਂ ਉਸਤਤਿ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਹਿਤ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣੀਏ। ਵਾੜਿਆਂ ਲਈ ਬਲਵਾਨ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥੀਆਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਲਈ ਵੀ ਹੈ।

1.122.9

जनो॒ यो मि॑त्रावरुणावभि॒ध्रुग॒पो न वां॑ सु॒नोत्य॑क्ष्णया॒ध्रुक् ।
स्व॒यं स यक्ष्मं॒ हृद॑ये॒ नि ध॑त्त॒ आप॒ यदी॒ं होत्रा॑भिर्ऋ॒तावा॑ ॥

ਹੇ ਮਿੱਤਰ-ਵਰੁਣੋ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਅੱਖ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਵੈਰੀ ਹੈ। ਰਿਤ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੋਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੋਗ ਰੱਖੇ।

1.122.10

स व्राध॑तो॒ नहु॑षो॒ दंसु॑जूतः॒ शर्ध॑स्तरो न॒रां गू॒र्तश्र॑वाः ।
विसृ॑ष्टरातिर्याति बाळ्ह॒सृत्वा॒ विश्वा॑सु पृ॒त्सु सद॒मिच्छूरः॑ ॥

ਉਹ ਦੰਸੁਜੂਤ ਹੈ, ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਬਲਵਾਨ, ਸੁਣੀ ਹੋਈ ਕੀਰਤੀ ਵਾਲਾ। ਜਿਸਦਾ ਦਾਨ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾੜਿਆਂ ਲਈ ਗਿਆਨ-ਬਲ ਨਾਲ ਦ੍ਰਿੜ ਹੋ ਕੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੂਰਮਾ ਸਭ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੱਗੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

1.122.11

अध॒ ग्मन्ता॒ नहु॑षो॒ हवं॑ सू॒रेः श्रोता॑ राजानो अ॒मृत॑स्य मन्द्राः ।
न॒भो॒जुवो॒ यन्नि॑र॒वस्य॒ राधः॒ प्रश॑स्तये महि॒ना रथ॑वते ॥

ਤਦ ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਕਵੀ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਆ ਕੇ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਰਾਜਿਓ, ਹੇ ਖੁਸ਼ ਲੋਕੋ; ਲੋਭ-ਰਹਿਤ ਦਾ ਦਾਨ, ਉਸਤਤਿ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਰਥੀ ਲਈ (ਲਿਆਓ)।

1.122.12

ए॒तं शर्धं॑ धाम॒ यस्य॑ सू॒रेरित्य॑वोच॒न्दश॑तयस्य॒ नंशे॑ ।
द्यु॒म्नानि॒ येषु॑ व॒सुता॑ती रा॒रन्विश्वे॑ सन्वन्तु प्रभृ॒थेषु॒ वाज॑म् ॥

ਇਹ ਸੰਘਰਸ਼, ਉਹ ਨਿਵਾਸ, ਜਿਸ ਸੂਰੀ ਬਾਰੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਦਸ਼ਤਯ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸੂਆਂ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਨੇ ਤੇਜ ਦਿੱਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਯਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਣ।

1.122.13

मन्दा॑महे॒ दश॑तयस्य धा॒सेर्द्विर्यत्पञ्च॒ बिभ्र॑तो॒ यन्त्यन्ना॑ ।
किमि॒ष्टाश्व॑ इ॒ष्टर॑श्मिरे॒त ई॑शा॒नास॒स्तरु॑ष ऋञ्जते॒ नॄन् ॥

ਦਸ ਗੁਣਾ ਧਾਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਅਸੀਂ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਪੰਜ ਵਾਹਕ ਦੋ ਵਾਰ ਅੰਨ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ ਪਿਆਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲਗਾਮ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਾਸਕ ਤੇਜ਼ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ।

1.122.14

हिर॑ण्यकर्णं मणिग्रीव॒मर्ण॒स्तन्नो॒ विश्वे॑ वरिवस्यन्तु दे॒वाः ।
अ॒र्यो गिरः॑ स॒द्य आ ज॒ग्मुषी॒रोस्राश्चा॑कन्तू॒भये॑ष्व॒स्मे ॥

ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਅਤੇ ਮਣਕਿਆਂ ਵਾਲੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲੀ ਉਸ ਧਾਰਾ ਨੂੰ — ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਚੁਣਨ। ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਈਆਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਉਸਤਤਾਂ ਇੱਥੇ ਆਉਣ; ਚਮਕਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਚਮਕਣ।

1.122.15

च॒त्वारो॑ मा मश॒र्शार॑स्य॒ शिश्व॒स्त्रयो॒ राज्ञ॒ आय॑वसस्य जि॒ष्णोः ।
रथो॑ वां मित्रावरुणा दी॒र्घाप्साः॒ स्यूम॑गभस्तिः॒ सूरो॒ नाद्यौ॑त् ॥

ਚਾਰ ਮੇਰੇ ਹਨ; ਮਸ਼ਰਸ਼ਾਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ। ਤਿੰਨ ਰਾਜੇ ਦੇ ਅਤੇ ਜੇਤੂ ਆਯਵਸ ਦੇ। ਮਿਤਰਾ-ਵਰੁਣ, ਤੁਹਾਡਾ ਰੱਥ ਦੂਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀਆਂ ਲਗਾਮਾਂ ਅਤੇ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ।