ऋग्वेद · सूक्त 2.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.1.1
त्वम॑ग्ने॒ द्युभि॒स्त्वमा॑शुशु॒क्षणि॒स्त्वम॒द्भ्यस्त्वमश्म॑न॒स्परि॑ ।
त्वं वने॑भ्य॒स्त्वमोष॑धीभ्य॒स्त्वं नृ॒णां नृ॑पते जायसे॒ शुचिः॑ ॥
हे अग्नी, तू दिवसांद्वारे प्रकट होतोस, तेजस्वी होण्याची इच्छा करणारा तूच आहेस; तू पाण्यापासून, तू दगडापासून जन्मतोस. तू वनांतून, तू औषधींतून; हे मनुष्यांच्या स्वामी, तू शुद्ध होऊन मनुष्यांमध्ये जन्मतोस.
2.1.2
तवा॑ग्ने हो॒त्रं तव॑ पो॒त्रमृ॒त्वियं॒ तव॑ ने॒ष्ट्रं त्वम॒ग्निदृ॑ताय॒तः ।
तव॑ प्रशा॒स्त्रं त्वम॑ध्वरीयसि ब्र॒ह्मा चासि॑ गृ॒हप॑तिश्च नो॒ दमे॑ ॥
हे अग्नी, तुझे होतृ-कर्म आहे, तुझे पोतृ-कर्म ऋतूला साजेसे आहे, तुझे नेष्टृ-कर्म आहे; ऋताची इच्छा करणारा अग्निध तूच आहेस. तुझे प्रशास्तृ-कर्म आहे, तू अध्वर्यू म्हणून कार्य करतोस; तूच ब्रह्मा आहेस आणि आमच्या घरातील गृहपतीही तूच आहेस.
2.1.3
त्वम॑ग्न॒ इन्द्रो॑ वृष॒भः स॒ताम॑सि॒ त्वं विष्णु॑रुरुगा॒यो न॑म॒स्यः॑ ।
त्वं ब्र॒ह्मा र॑यि॒विद्ब्र॑ह्मणस्पते॒ त्वं वि॑धर्तः सचसे॒ पुरं॑ध्या ॥
हे अग्नी, तूच इंद्र आहेस, वृषभ आहेस, सज्जनांमध्ये तू विद्यमान आहेस; तूच विष्णू आहेस, विशाल पावले टाकणारा, वंदनीय. तूच ब्रह्मा आहेस, धन जाणणारा; हे ब्रह्मणस्पती, तू धारक आहेस, ज्ञानमय स्तुतीने तू सेविला जातोस.
2.1.4
त्वम॑ग्ने॒ राजा॒ वरु॑णो धृ॒तव्र॑त॒स्त्वं मि॒त्रो भ॑वसि द॒स्म ईड्यः॑ ।
त्वम॑र्य॒मा सत्प॑ति॒र्यस्य॑ स॒म्भुजं॒ त्वमंशो॑ वि॒दथे॑ देव भाज॒युः ॥
हे अग्नी, तूच राजा वरुण आहेस, ऋतव्रत धारण करणारा; तू मित्र होतोस, पाहण्यायोग्य आणि स्तुत्य. तूच अर्यमा आहेस, सज्जनांचा स्वामी, ज्याच्याशी तू भागीदार होतोस; हे देवा, वाटणीतील भागही तूच आहेस.
2.1.5
त्वम॑ग्ने॒ त्वष्टा॑ विध॒ते सु॒वीर्यं॒ तव॒ ग्नावो॑ मित्रमहः सजा॒त्य॑म् ।
त्वमा॑शु॒हेमा॑ ररिषे॒ स्वश्व्यं॒ त्वं न॒रां शर्धो॑ असि पुरू॒वसुः॑ ॥
हे अग्नी, तू त्वष्टा आहेस, यजमानाला उत्तम वीरत्व देणारा; तुझी मैत्री आणि समान जन्माचे नाते आहे. तू वेगवान ज्वाळा असणारा, उत्तम घोड्यांचे धन दिले आहेस; तू मनुष्यांचे बळ, अनेक धने असणारा.
2.1.6
त्वम॑ग्ने रु॒द्रो असु॑रो म॒हो दि॒वस्त्वं शर्धो॒ मारु॑तं पृ॒क्ष ई॑शिषे ।
त्वं वातै॑ररु॒णैर्या॑सि शंग॒यस्त्वं पू॒षा वि॑ध॒तः पा॑सि॒ नु त्मना॑ ॥
हे अग्नी, तू रुद्र आहेस, महान असुर, द्युलोकाचा; तू मरुतांचे बळ, ठिपक्यांच्या समूहावर राज्य करतोस. तू वाऱ्यांसह, तांबड्या मरुतांसह जातोस, शांती-सुख देणारा शंगय तूच आहेस; तू पूषा आहेस, उपासकांना स्वतःच्या शक्तीने रक्षतोस.
2.1.7
त्वम॑ग्ने द्रविणो॒दा अ॑रं॒कृते॒ त्वं दे॒वः स॑वि॒ता र॑त्न॒धा अ॑सि ।
त्वं भगो॑ नृपते॒ वस्व॑ ईशिषे॒ त्वं पा॒युर्दमे॒ यस्तेऽवि॑धत् ॥
हे अग्नी, तू धन देणारा आहेस; यज्ञ करणाऱ्यासाठी तू सविता देव आहेस, रत्ने देणारा. तूच भग आहेस, हे नृपती, संपत्तींवर तू राज्य करतोस; घरात तूच रक्षक आहेस, जो तुझी उपासना करतो त्याचा.
2.1.8
त्वाम॑ग्ने॒ दम॒ आ वि॒श्पतिं॒ विश॒स्त्वां राजा॑नं सुवि॒दत्र॑मृञ्जते ।
त्वं विश्वा॑नि स्वनीक पत्यसे॒ त्वं स॒हस्रा॑णि श॒ता दश॒ प्रति॑ ॥
हे अग्नी, घरात तुला, वंशांच्या अधिपतीला, प्रजा तुला, राजाला, सुविदत्राला भजतात. हे सुंदर मुखा, तूच सर्वांवर राज्य करतोस; हजारांवर, शेकड्यांवर, दहांवर तूच आहेस.
2.1.9
त्वाम॑ग्ने पि॒तर॑मि॒ष्टिभि॒र्नर॒स्त्वां भ्रा॒त्राय॒ शम्या॑ तनू॒रुच॑म् ।
त्वं पु॒त्रो भ॑वसि॒ यस्तेऽवि॑ध॒त्त्वं सखा॑ सु॒शेवः॑ पास्या॒धृषः॑ ॥
हे अग्नी, पिता म्हणून तुला माणसे इष्टींनी; बंधुभावासाठी शमी काठीने, शरीर तेजस्वी करणाऱ्याला. जो तुझी उपासना करतो त्याचा तू पुत्र होतोस; तूच मित्र आहेस, शुभ आशीर्वाद देणारा; आक्रमकापासून तू रक्षण करतोस.
2.1.10
त्वम॑ग्न ऋ॒भुरा॒के न॑म॒स्य॑स्त्वं वाज॑स्य क्षु॒मतो॑ रा॒य ई॑शिषे ।
त्वं वि भा॒स्यनु॑ दक्षि दा॒वने॒ त्वं वि॒शिक्षु॑रसि य॒ज्ञमा॒तनिः॑ ॥
हे अग्नी, तू ऋभू आहेस, घरात नमस्कारयोग्य; बलवान, विपुल संपत्तीचा स्वामी तूच आहेस. तू प्रकाशतोस, दानासाठी कौशल्याने; तूच मार्गांचा शासक, यज्ञ विस्तारणारा आहेस.
2.1.11
त्वम॑ग्ने॒ अदि॑तिर्देव दा॒शुषे॒ त्वं होत्रा॒ भार॑ती वर्धसे गि॒रा ।
त्वमिळा॑ श॒तहि॑मासि॒ दक्ष॑से॒ त्वं वृ॑त्र॒हा व॑सुपते॒ सर॑स्वती ॥
हे अग्नी, तू अदिती आहेस, हे देवा, दात्यासाठी; तू होता म्हणून भारती आहेस, गीताने तू वाढतोस. तू इळा आहेस, शंभर हिवाळे असणारी; तू कौशल्यासाठी आहेस. तू वृत्रहंता आहेस, हे धनपती; तू सरस्वती आहेस.
2.1.12
त्वम॑ग्ने॒ सुभृ॑त उत्त॒मं वय॒स्तव॑ स्पा॒र्हे वर्ण॒ आ सं॒दृशि॒ श्रियः॑ ।
त्वं वाजः॑ प्र॒तर॑णो बृ॒हन्न॑सि॒ त्वं र॒यिर्ब॑हु॒लो वि॒श्वत॑स्पृ॒थुः ॥
हे अग्नी, तू सुभृत आहेस, उत्तम तेज; तुझ्या इष्ट रूपात, तुझ्या दर्शनात तुझी श्री प्रकट होते. तू वाज आहेस, पार नेणारा, विशाल; तू धन आहेस, विपुल, सर्वत्र विस्तारलेला.
2.1.13
त्वाम॑ग्न आदि॒त्यास॑ आ॒स्यं॑ त्वां जि॒ह्वां शुच॑यश्चक्रिरे कवे ।
त्वां रा॑ति॒षाचो॑ अध्व॒रेषु॑ सश्चिरे॒ त्वे दे॒वा ह॒विर॑द॒न्त्याहु॑तम् ॥
हे अग्नी, आदित्यांनी तुला आपले मुख केले; हे कवी, शुचींनी तुला आपली जिव्हा केले. दानशूरांनी यज्ञांत तुझी सेवा केली; तुझ्यात देव अर्पित हविर्भाग ग्रहण करतात.
2.1.14
त्वे अ॑ग्ने॒ विश्वे॑ अ॒मृता॑सो अ॒द्रुह॑ आ॒सा दे॒वा ह॒विर॑द॒न्त्याहु॑तम् ।
त्वया॒ मर्ता॑सः स्वदन्त आसु॒तिं त्वं गर्भो॑ वी॒रुधां॑ जज्ञिषे॒ शुचिः॑ ॥
हे अग्नी, तुझ्यात अमर आणि अद्रोही सर्व देव अर्पित हविर्भाग ग्रहण करतात. तुझ्याद्वारे मर्त्य सुत आहुतीचा आस्वाद घेतात; तू औषधींचा गर्भ आहेस, शुचिरूपाने जन्मलास.
2.1.15
त्वं तान्त्सं च॒ प्रति॑ चासि म॒ज्मनाग्ने॑ सुजात॒ प्र च॑ देव रिच्यसे ।
पृ॒क्षो यदत्र॑ महि॒ना वि ते॒ भुव॒दनु॒ द्यावा॑पृथि॒वी रोद॑सी उ॒भे ॥
तू त्यांना एकत्र आणि वेगवेगळे धारण करतोस, हे शक्तिमान; हे सुजात अग्नी, हे देवा, तू श्रेष्ठ आहेस. येथे तुझ्या महिम्याने ते विभक्त झाले, तेव्हा द्यावापृथिवी, ही दोन्ही लोक तुला अनुकूल झाले.
2.1.16
ये स्तो॒तृभ्यो॒ गोअ॑ग्रा॒मश्व॑पेशस॒मग्ने॑ रा॒तिमु॑पसृ॒जन्ति॑ सू॒रयः॑ ।
अ॒स्माञ्च॒ तांश्च॒ प्र हि नेषि॒ वस्य॒ आ बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः॑ ॥
स्तोत्र करणाऱ्यांना गायी पुढे ठेवून, अश्वांनी अलंकृत दान पाठवणारे सूरी — त्यांना आणि आम्हाला, हे अग्नी, निश्चितपणे धनाकडे नेऊन चल. हे धनवाना, सभेत चांगल्या वीरांसह आम्ही मोठे वचन बोलू.