Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 2.34

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

2.34.1

धा॒रा॒व॒रा म॒रुतो॑ धृ॒ष्ण्वो॑जसो मृ॒गा न भी॒मास्तवि॑षीभिर॒र्चिनः॑ ।
अ॒ग्नयो॒ न शु॑शुचा॒ना ऋ॑जी॒षिणो॒ भृमिं॒ धम॑न्तो॒ अप॒ गा अ॑वृण्वत ॥

ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮਰੁਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲ ਦ੍ਰਿੜ ਹੈ; ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ। ਅਗਨੀਆਂ ਵਾਂਗ ਦਮਕਦੇ, ਵੇਗ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫੂਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ।

2.34.2

द्यावो॒ न स्तृभि॑श्चितयन्त खा॒दिनो॒ व्य॑भ्रिया॒ न द्यु॑तयन्त वृ॒ष्टयः॑ ।
रु॒द्रो यद्वो॑ मरुतो रुक्मवक्षसो॒ वृषाज॑नि॒ पृश्न्याः॑ शु॒क्र ऊध॑नि ॥

ਅਕਾਸ਼ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਬਿਜਲੀਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਦੇ ਹਨ; ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਵਰਖਾਵਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ ਮਰੁਤੋ, ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਰੁਦਰ, ਉਹ ਬਲਦ, ਪ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਗਾਂ ਦੇ ਥਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮਿਆ।

2.34.3

उ॒क्षन्ते॒ अश्वाँ॒ अत्याँ॑ इवा॒जिषु॑ न॒दस्य॒ कर्णै॑स्तुरयन्त आ॒शुभिः॑ ।
हिर॑ण्यशिप्रा मरुतो॒ दवि॑ध्वतः पृ॒क्षं या॑थ॒ पृष॑तीभिः समन्यवः ॥

ਉਹ ਘੋੜੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਦੌੜਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ; ਗਰਜਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਨੇਜ਼ਿਆਂ ਵਾਲੇ ਮਰੁਤੋ, ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਰਾਹ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਚਿਤਕਬਰੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਇੱਕ ਮਨ ਵਾਲਿਓ।

2.34.4

पृ॒क्षे ता विश्वा॒ भुव॑ना ववक्षिरे मि॒त्राय॑ वा॒ सद॒मा जी॒रदा॑नवः ।
पृष॑दश्वासो अनव॒भ्ररा॑धस ऋजि॒प्यासो॒ न व॒युने॑षु धू॒र्षदः॑ ॥

ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਚਿਤਕਬਰੇ ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ, ਮਿੱਤਰ ਲਈ, ਜਾਂ ਸਦਾ ਲਈ; ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਦਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਚਿਤਕਬਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਅਕਸ਼ੈ ਧਨ ਵਾਲੇ ਮਰੁਤ, ਧਨ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਵਯੁਨ ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਜੂਏ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ।

2.34.5

इन्ध॑न्वभिर्धे॒नुभी॑ र॒प्शदू॑धभिरध्व॒स्मभिः॑ प॒थिभि॑र्भ्राजदृष्टयः ।
आ हं॒सासो॒ न स्वस॑राणि गन्तन॒ मधो॒र्मदा॑य मरुतः समन्यवः ॥

ਚਮਕਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਨਾਲ, ਹਵਾ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਰਾਹਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਹੇ ਦਮਕਦੇ ਮੁਖ ਵਾਲਿਓ! ਹੰਸਾਂ ਵਾਂਗ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵੱਲ ਆਓ; ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਲਈ ਆਓ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਹੇ ਇੱਕ ਮਨ ਵਾਲਿਓ।

2.34.6

आ नो॒ ब्रह्मा॑णि मरुतः समन्यवो न॒रां न शंसः॒ सव॑नानि गन्तन ।
अश्वा॑मिव पिप्यत धे॒नुमूध॑नि॒ कर्ता॒ धियं॑ जरि॒त्रे वाज॑पेशसम् ॥

ਸਾਡੇ ਕੋਲ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਹੇ ਇੱਕ ਮਨ ਵਾਲਿਓ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਵੱਲ ਆਓ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਵਾਂਗ, ਯੱਗਾਂ ਵੱਲ ਆਓ। ਘੋੜੀ ਵਾਂਗ ਪੀਓ, ਥਣ ਤੇ ਗਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਓ; ਗਾਇਕ ਲਈ ਵਿਚਾਰ ਰਚੋ, ਬਲ ਤੇ ਅੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਤੋਤਰ ਰਚੋ।

2.34.7

तं नो॑ दात मरुतो वा॒जिनं॒ रथ॑ आपा॒नं ब्रह्म॑ चि॒तय॑द्दि॒वेदि॑वे ।
इषं॑ स्तो॒तृभ्यो॑ वृ॒जने॑षु का॒रवे॑ स॒निं मे॒धामरि॑ष्टं दु॒ष्टरं॒ सहः॑ ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਰੱਥ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਪੇਅ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦਿਓ, ਜੋ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਜਾਗ੍ਰਤੀ ਲਿਆਵੇ। ਸਤੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਨ ਦਿਓ; ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਨੂੰ ਧਨ, ਅਕ੍ਸ਼ਤ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਅਜੇਯ ਬਲ ਦਿਓ।

2.34.8

यद्यु॒ञ्जते॑ म॒रुतो॑ रु॒क्मव॑क्ष॒सोऽश्वा॒न्रथे॑षु॒ भग॒ आ सु॒दान॑वः ।
धे॒नुर्न शिश्वे॒ स्वस॑रेषु पिन्वते॒ जना॑य रा॒तह॑विषे म॒हीमिष॑म् ॥

ਮਰੁਤ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ ਰੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਘੋੜੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਦਾਤੇ ਉਹ, ਸੁੱਖ ਲਈ, ਵੱਛੇ ਵੱਲ ਗਾਂ ਵਾਂਗ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਮੜਦੇ ਹਨ; ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਮਹਾਨ ਅੰਨ ਭਰਦੇ ਹਨ।

2.34.9

यो नो॑ मरुतो वृ॒कता॑ति॒ मर्त्यो॑ रि॒पुर्द॒धे व॑सवो॒ रक्ष॑ता रि॒षः ।
व॒र्तय॑त॒ तपु॑षा च॒क्रिया॒भि तमव॑ रुद्रा अ॒शसो॑ हन्तना॒ वधः॑ ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਜੋ ਮਰਨਹਾਰ ਵੈਰੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਘਿਆੜ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਜਾਲ ਵਿਛਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਸੂਓ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਕਰਮ ਤੋਂ ਰੋਕੋ। ਆਪਣੀ ਤਪਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੋੜੋ; ਹੇ ਰੁਦ੍ਰੋ, ਅਣਥੱਕ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰੋ।

2.34.10

चि॒त्रं तद्वो॑ मरुतो॒ याम॑ चेकिते॒ पृश्न्या॒ यदूध॒रप्या॒पयो॑ दु॒हुः ।
यद्वा॑ नि॒दे नव॑मानस्य रुद्रियास्त्रि॒तं जरा॑य जुर॒ताम॑दाभ्याः ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਉਹ ਚਾਲ ਅਦਭੁਤ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਚਿੱਤਰੀ ਗਾਂ ਦੇ ਥਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜਲ-ਬੂੰਦਾਂ ਦੁੱਧੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਾਂ ਹੇ ਰੁਦ੍ਰੀਯੋ, ਨੀਵੀਂ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਨਾ ਝੁਕਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਕੋਲ ਹੋਣ ਸਮੇਂ, ਬੁਢਾਪੇ ਲਈ ਅਜੇਯ ਤ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਘਸਾ ਦੇਣ।

2.34.11

तान्वो॑ म॒हो म॒रुत॑ एव॒याव्नो॒ विष्णो॑रे॒षस्य॑ प्रभृ॒थे ह॑वामहे ।
हिर॑ण्यवर्णान्ककु॒हान्य॒तस्रु॑चो ब्रह्म॒ण्यन्तः॒ शंस्यं॒ राध॑ ईमहे ॥

ਹੇ ਮਹਾਨ ਮਰੁਤੋ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲਿਓ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਇਸ ਪਹਿਲੀ ਆਹੁਤੀ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ, ਚਮਕਦਾਰ, ਸ੍ਰੁਕ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮ-ਮੰਤਰ ਵਾਲੇ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਧਨ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ।

2.34.12

ते दश॑ग्वाः प्रथ॒मा य॒ज्ञमू॑हिरे॒ ते नो॑ हिन्वन्तू॒षसो॒ व्यु॑ष्टिषु ।
उ॒षा न रा॒मीर॑रु॒णैरपो॑र्णुते म॒हो ज्योति॑षा शुच॒ता गोअ॑र्णसा ॥

ਦਸ ਗਾਂਆਂ ਦੀ ਧਨ-ਸੰਪਤੀ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਯਗਿਆ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ; ਰੌਸ਼ਨੀ ਫੈਲਣ ਵੇਲੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਣ। ਉਸ਼ਾ ਜਿਵੇਂ ਸੁੰਦਰ ਲਾਲ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਗੋ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।

2.34.13

ते क्षो॒णीभि॑ररु॒णेभि॒र्नाञ्जिभिः॑ रु॒द्रा ऋ॒तस्य॒ सद॑नेषु वावृधुः ।
नि॒मेघ॑माना॒ अत्ये॑न॒ पाज॑सा सुश्च॒न्द्रं वर्णं॑ दधिरे सु॒पेश॑सम् ॥

ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ, ਧਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਲਾਲ ਅੰਜੀਆਂ ਨਾਲ, ਰਿਤ ਦੇ ਨਿਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇ ਹਨ। ਤੇਜ਼ ਬਲ ਨਾਲ ਛਿੜਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਤਿ ਚਮਕਦਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

2.34.14

ताँ इ॑या॒नो महि॒ वरू॑थमू॒तय॒ उप॒ घेदे॒ना नम॑सा गृणीमसि ।
त्रि॒तो न यान्पञ्च॒ होतॄ॑न॒भिष्ट॑य आव॒वर्त॒दव॑राञ्च॒क्रियाव॑से ॥

ਮਹਾਨ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਅਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਤ੍ਰਿਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜ ਹੋਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਾਰਿਆ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਮੁੜਨ।

2.34.15

यया॑ र॒ध्रं पा॒रय॒थात्यंहो॒ यया॑ नि॒दो मु॒ञ्चथ॑ वन्दि॒तार॑म् ।
अ॒र्वाची॒ सा म॑रुतो॒ या व॑ ऊ॒तिरो षु वा॒श्रेव॑ सुम॒तिर्जि॑गातु ॥

ਜਿਸ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਟੋਏ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਾਇਕ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਂਦੇ ਹੋ — ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਉਹ ਰੱਖਿਆ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਆਵੇ; ਸੁਮਤੀ ਇੱਛਾ ਵਾਂਗ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਵੇ।