ઋગ્વેદ · સૂક્ત 4.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.17.1
त्वं म॒हाँ इ॑न्द्र॒ तुभ्यं॑ ह॒ क्षा अनु॑ क्ष॒त्रं मं॒हना॑ मन्यत॒ द्यौः ।
त्वं वृ॒त्रं शव॑सा जघ॒न्वान्त्सृ॒जः सिन्धूँ॒रहि॑ना जग्रसा॒नान् ॥
હે ઇન્દ્ર, તું મહાન છે; તારા માટે આકાશે ખરેખર તારા પરાક્રમનું સન્માન કર્યું. તેં બળથી વૃત્રને હણીને સર્પે ગળેલી નદીઓને મુક્ત કરી.
4.17.2
तव॑ त्वि॒षो जनि॑मन्रेजत॒ द्यौः एज॒द्भूमि॑र्भि॒यसा॒ स्वस्य॑ म॒न्योः ।
ऋ॒घा॒यन्त॑ सु॒भ्वः॑ पर्व॑तास॒ आर्द॒न्धन्वा॑नि स॒रय॑न्त॒ आपः॑ ॥
તારા તેજના જન્મ સમયે આકાશ કાંપ્યું; તારા પોતાના ક્રોધના ભયથી પૃથ્વી ડોલી ઊઠી. સુંદર પર્વતો ભયભીત થયા, ડુંગરો ફાટ્યા, મેદાનો હાલ્યા અને પાણી વહ્યાં.
4.17.3
भि॒नद्गि॒रिं शव॑सा॒ वज्र॑मि॒ष्णन्ना॑विष्कृण्वा॒नः स॑हसा॒न ओजः॑ ।
वधी॑द्वृ॒त्रं वज्रे॑ण मन्दसा॒नः सर॒न्नापो॒ जव॑सा ह॒तवृ॑ष्णीः ॥
બળથી પર્વત ચીરીને, વજ્ર ફેંકીને, તારું ઓજ પ્રગટ કરીને, વજ્રથી વૃત્રને હણ્યો; આનંદિત થઈને વેગથી પાણીને વહાવ્યાં, પ્રતિકાર કરનારાઓને હણીને.
4.17.4
सु॒वीर॑स्ते जनि॒ता म॑न्यत॒ द्यौरिन्द्र॑स्य क॒र्ता स्वप॑स्तमो भूत् ।
य ईं॑ ज॒जान॑ स्व॒र्यं॑ सु॒वज्र॒मन॑पच्युतं॒ सद॑सो॒ न भूम॑ ॥
વીરપુત્ર એવા તને જન્મ આપનાર આકાશે તેને સન્માન્યો; ઇન્દ્રનો રચયિતા કર્મોમાં સૌથી વધુ સહાયક બન્યો. પ્રકાશ ઉત્પન્ન કરનાર, ઉત્તમ વજ્રધારી, પોતાના આસનથી ન ડગનાર તે જ મહાશક્તિ છે.
4.17.5
य एक॑ इच्च्या॒वय॑ति॒ प्र भूमा॒ राजा॑ कृष्टी॒नां पु॑रुहू॒त इन्द्रः॑ ।
स॒त्यमे॑न॒मनु॒ विश्वे॑ मदन्ति रा॒तिं दे॒वस्य॑ गृण॒तो म॒घोनः॑ ॥
એકલો જ પર્વતોને હાંકી કાઢનાર, રાજા, સર્વ લોકોનો અધિપતિ, અનેક દ્વારા આહ્વાન કરાયેલ ઇન્દ્ર. ખરેખર બધા તેની પાછળ આનંદ કરે છે; દેવના, દાતાના દાનનું સ્તવન કરનારાઓ તે પામે છે.
4.17.6
स॒त्रा सोमा॑ अभवन्नस्य॒ विश्वे॑ स॒त्रा मदा॑सो बृह॒तो मदि॑ष्ठाः ।
स॒त्राभ॑वो॒ वसु॑पति॒र्वसू॑नां॒ दत्रे॒ विश्वा॑ अधिथा इन्द्र कृ॒ष्टीः ॥
ખરેખર સોમરસ તેના થયા; બધા આનંદદાયક, મહાન અને અત્યંત ઉલ્લાસકારક પીણાં પણ ખરેખર થયાં. તું ખરેખર ધનનો સ્વામી, ખજાનાનો રક્ષક બન્યો; હે ઇન્દ્ર, દાન આપવા તેં સર્વ લોકોને સ્થાપ્યા.
4.17.7
त्वमध॑ प्रथ॒मं जाय॑मा॒नोऽमे॒ विश्वा॑ अधिथा इन्द्र कृ॒ष्टीः ।
त्वं प्रति॑ प्र॒वत॑ आ॒शया॑न॒महिं॒ वज्रे॑ण मघव॒न्वि वृ॑श्चः ॥
હે ઇન્દ્ર, જન્મતાંની સાથે જ તેં પહેલાં સર્વ જનોને વશ કર્યા. હે મઘવન્, તેં પ્રવાહો પાસે સંતાઈ બેઠેલા સર્પને વજ્રથી ચીરી નાખ્યો.
4.17.8
स॒त्रा॒हणं॒ दाधृ॑षिं॒ तुम्र॒मिन्द्रं॑ म॒हाम॑पा॒रं वृ॑ष॒भं सु॒वज्र॑म् ।
हन्ता॒ यो वृ॒त्रं सनि॑तो॒त वाजं॒ दाता॑ म॒घानि॑ म॒घवा॑ सु॒राधाः॑ ॥
સર્વને જીતનાર, નિર્ભય, વીર, મહાન, અપાર, વૃષભ જેવા, ઉત્તમ વજ્રધારી ઇન્દ્રની સ્તુતિ કરો. વૃત્રનો સંહારક, ધન જીતનાર અને દાતા એવો એ દાનશીલ મઘવા ઉત્તમ ધન આપનાર છે.
4.17.9
अ॒यं वृत॑श्चातयते समी॒चीर्य आ॒जिषु॑ म॒घवा॑ शृ॒ण्व एकः॑ ।
अ॒यं वाजं॑ भरति॒ यं स॒नोति॑ अ॒स्य प्रि॒यासः॑ स॒ख्ये स्या॑म ॥
આ ઇન્દ્ર જ શત્રુના કિલ્લાઓને એકઠા થઈને ભગાડે છે; યુદ્ધોમાં એકલા ગણાતા મઘવા આ જ છે. આ જ ધન લાવે છે, જેને આપે તેના; તેની મૈત્રીમાં આપણે તેના પ્રિય થઈએ.
4.17.10
अ॒यं शृ॑ण्वे॒ अध॒ जय॑न्नु॒त घ्नन्न॒यमु॒त प्र कृ॑णुते यु॒धा गाः ।
य॒दा स॒त्यं कृ॑णु॒ते म॒न्युमिन्द्रो॒ विश्वं॑ दृ॒ळ्हं भ॑यत॒ एज॑दस्मात् ॥
આ ઇન્દ્ર જ સંભળાય છે; પછી જીતીને પ્રહાર કરે છે; યુદ્ધ દ્વારા ગાયો મેળવનાર પણ આ જ છે. ઇન્દ્ર સત્યને સ્થાપી ક્રોધ ધારણ કરે ત્યારે તેનાથી સર્વ દૃઢ વસ્તુઓ ભયથી ધ્રૂજે છે.
4.17.11
समिन्द्रो॒ गा अ॑जय॒त्सं हिर॑ण्या॒ सम॑श्वि॒या म॒घवा॒ यो ह॑ पू॒र्वीः ।
ए॒भिर्नृभि॒र्नृत॑मो अस्य शा॒कैः रा॒यो वि॑भ॒क्ता स॑म्भ॒रश्च॒ वस्वः॑ ॥
ઇન્દ્રે ગાયો એકસાથે જીતી, સોનું એકસાથે, ઘોડા પણ એકસાથે; ઘણાંને જીતનાર તે મઘવા છે. આ માણસો સાથે, વીરોમાં સૌથી બળવાન તે, તેના બળથી ધન વહેંચે છે અને વસુઓ (સંપત્તિ)નું વિતરણ કરે છે.
4.17.12
किय॑त्स्वि॒दिन्द्रो॒ अध्ये॑ति मा॒तुः किय॑त्पि॒तुर्ज॑नि॒तुर्यो ज॒जान॑ ।
यो अ॑स्य॒ शुष्मं॑ मुहु॒कैरिय॑र्ति॒ वातो॒ न जू॒त स्त॒नय॑द्भिर॒भ्रैः ॥
ઇન્દ્ર માતાની મર્યાદાથી કેટલો આગળ જાય છે, અને પિતા તથા જન્મદાતાની મર્યાદાથી કેટલો આગળ, જેણે તેને જન્માવ્યો? જે ગર્જતા વાદળોથી પ્રેરિત વાયુની જેમ તેના બળને વારંવાર હલાવે છે.
4.17.13
क्षि॒यन्तं॑ त्व॒मक्षि॑यन्तं कृणो॒तीय॑र्ति रे॒णुं म॒घवा॑ स॒मोह॑म् ।
वि॒भ॒ञ्ज॒नुर॒शनि॑माँ इव॒ द्यौरु॒त स्तो॒तारं॑ म॒घवा॒ वसौ॑ धात् ॥
ક્ષીણ થયેલાને તું અક્ષીણ બનાવે છે; ધૂળ ઉડાડીને દાતા ઇન્દ્ર કોલાહલ ફેલાવે છે. વજ્રધારી વિદારક ઇન્દ્ર આકાશ સમાન છે; દાતા ઇન્દ્ર સ્તોતાને સંપત્તિમાં સ્થાપે છે.
4.17.14
अ॒यं च॒क्रमि॑षण॒त्सूर्य॑स्य॒ न्येत॑शं रीरमत्ससृमा॒णम् ।
आ कृ॒ष्ण ईं॑ जुहुरा॒णो जि॑घर्ति त्व॒चो बु॒ध्ने रज॑सो अ॒स्य योनौ॑ ॥
એણે સૂર્યનું ચક્ર ફેરવ્યું; ગતિશીલ એતશને શાંત કર્યો. કાળો ફરતો ફરતો એને પકડે છે—ચામડીમાંથી, રજસના તળમાં, આ યોનિમાં.
4.17.15
असि॑क्न्यां॒ यज॑मानो॒ न होता॑ ॥
અંધકારમાં યજમાન જેવો, હોતા જેવો.
4.17.16
ग॒व्यन्त॒ इन्द्रं॑ स॒ख्याय॒ विप्रा॑ अश्वा॒यन्तो॒ वृष॑णं वा॒जय॑न्तः ।
ज॒नी॒यन्तो॑ जनि॒दामक्षि॑तोति॒मा च्या॑वयामोऽव॒ते न कोश॑म् ॥
ગાયો ઇચ્છતા વિપ્રો મિત્રતા માટે ઇન્દ્રને; ઘોડા ઇચ્છતા વૃષભને; અન્ન ઇચ્છતા જન્મદાતા, અક્ષય સહાયકને—અમે બોલાવીએ છીએ, કૂવામાં પાત્ર ઉતારતા હોય તેમ.
4.17.17
त्रा॒ता नो॑ बोधि॒ ददृ॑शान आ॒पिर॑भिख्या॒ता म॑र्डि॒ता सो॒म्याना॑म् ।
सखा॑ पि॒ता पि॒तृत॑मः पितॄ॒णां कर्ते॑मुलो॒कमु॑श॒ते व॑यो॒धाः ॥
અમારા રક્ષક, પ્રત્યક્ષ થા; સોમપાનીઓનો કીર્તિમાન અને આનંદદાતા થા. મિત્ર, પિતા, પિતૃઓમાં પરમ પિતા—પ્રકાશ રચનાર કર્તા, ઇચ્છનારને જીવનશક્તિ આપનાર.
4.17.18
स॒खी॒य॒ताम॑वि॒ता बो॑धि॒ सखा॑ गृणा॒न इ॑न्द्र स्तुव॒ते वयो॑ धाः ।
व॒यं ह्या ते॑ चकृ॒मा स॒बाध॑ आ॒भिः शमी॑भिर्म॒हय॑न्त इन्द्र ॥
મિત્રતા ઇચ્છતાઓનો સહાયક થા; મિત્ર થા, હે ઇન્દ્ર; સ્તોતાને બળ આપ. અમે તારી પાસે આવ્યા છીએ, દુઃખ સાથે પણ; આ સ્તોત્રોથી તને મહિમાવંત કરતા, હે ઇન્દ્ર.
4.17.19
स्तु॒त इन्द्रो॑ म॒घवा॒ यद्ध॑ वृ॒त्रा भूरी॒ण्येको॑ अप्र॒तीनि॑ हन्ति ।
अ॒स्य प्रि॒यो ज॑रि॒ता यस्य॒ शर्म॒न्नकि॑र्दे॒वा वा॒रय॑न्ते॒ न मर्ताः॑ ॥
સ્તુત ઇન્દ્ર, દાનશીલ ઇન્દ્ર, એકલો જ અનેક વૃત્રોને હણે છે, તેનો કોઈ વિરોધ કરી શકતું નથી. જેનો સ્તોતા પ્રિય છે અને જેના આશ્રયમાં દેવો કે મનુષ્યો અવરોધ કરતા નથી.
4.17.20
ए॒वा न॒ इन्द्रो॑ म॒घवा॑ विर॒प्शी कर॑त्स॒त्या च॑र्षणी॒धृद॑न॒र्वा ।
त्वं राजा॑ ज॒नुषां॑ धेह्य॒स्मे अधि॒ श्रवो॒ माहि॑नं॒ यज्ज॑रि॒त्रे ॥
આ રીતે અમારા માટે દાનશીલ, બળવાન ઇન્દ્ર સત્ય કરે. તું, જીવોનો રાજા, સ્તોતાને જે મહાન કીર્તિ આપે છે તે અમારામાં સ્થાપિત કર.
4.17.21
नू ष्टु॒त इ॑न्द्र॒ नू गृ॑णा॒न इषं॑ जरि॒त्रे न॒द्यो॑ न पी॑पेः ।
अका॑रि ते हरिवो॒ ब्रह्म॒ नव्यं॑ धि॒या स्या॑म र॒थ्यः॑ सदा॒साः ॥
હવે સ્તુત ઇન્દ્ર, હવે સ્તુતિ કરતા, સ્તોતાને નદીઓની જેમ અન્ન ભરી દે. હે હરિ-અશ્વોના સ્વામી, તારા માટે નવું બ્રહ્મ (સ્તોત્ર) રચાયું છે; બુદ્ધિથી અમે સદા રથના સારથી રહીએ.