ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 4.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.17.1
त्वं म॒हाँ इ॑न्द्र॒ तुभ्यं॑ ह॒ क्षा अनु॑ क्ष॒त्रं मं॒हना॑ मन्यत॒ द्यौः ।
त्वं वृ॒त्रं शव॑सा जघ॒न्वान्त्सृ॒जः सिन्धूँ॒रहि॑ना जग्रसा॒नान् ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਸਮਾਨ ਨੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੇਰੇ ਬਲ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਤੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸੱਪ ਦੇ ਨਿਗਲੇ ਦਰਿਆ ਛੁਡਾਏ।
4.17.2
तव॑ त्वि॒षो जनि॑मन्रेजत॒ द्यौः एज॒द्भूमि॑र्भि॒यसा॒ स्वस्य॑ म॒न्योः ।
ऋ॒घा॒यन्त॑ सु॒भ्वः॑ पर्व॑तास॒ आर्द॒न्धन्वा॑नि स॒रय॑न्त॒ आपः॑ ॥
ਤੇਰੇ ਤੇਜ ਦੇ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਅਸਮਾਨ ਕੰਬ ਉੱਠਿਆ; ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਹਿੱਲ ਗਈ। ਸੁੰਦਰ ਪਰਬਤ ਡਰ ਗਏ, ਪਹਾੜ ਪਾਟ ਗਏ, ਮੈਦਾਨ ਹਿੱਲੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਗ ਪਏ।
4.17.3
भि॒नद्गि॒रिं शव॑सा॒ वज्र॑मि॒ष्णन्ना॑विष्कृण्वा॒नः स॑हसा॒न ओजः॑ ।
वधी॑द्वृ॒त्रं वज्रे॑ण मन्दसा॒नः सर॒न्नापो॒ जव॑सा ह॒तवृ॑ष्णीः ॥
ਬਲ ਨਾਲ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਵਜ੍ਰ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਓਜ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਿਆਂ, ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਹਾ ਦਿੱਤੇ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ।
4.17.4
सु॒वीर॑स्ते जनि॒ता म॑न्यत॒ द्यौरिन्द्र॑स्य क॒र्ता स्वप॑स्तमो भूत् ।
य ईं॑ ज॒जान॑ स्व॒र्यं॑ सु॒वज्र॒मन॑पच्युतं॒ सद॑सो॒ न भूम॑ ॥
ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਤੈਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਸਮਾਨ ਨੇ ਉਸਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ; ਇੰਦਰ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਹਾਇਕ ਬਣਿਆ। ਰੌਸ਼ਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੁੰਦਰ ਵਜ੍ਰ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਤੋਂ ਨਾ ਹਿੱਲਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਬਲ ਉਹੀ ਹੈ।
4.17.5
य एक॑ इच्च्या॒वय॑ति॒ प्र भूमा॒ राजा॑ कृष्टी॒नां पु॑रुहू॒त इन्द्रः॑ ।
स॒त्यमे॑न॒मनु॒ विश्वे॑ मदन्ति रा॒तिं दे॒वस्य॑ गृण॒तो म॒घोनः॑ ॥
ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਰਾਜਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੱਦਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ। ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਾਰੇ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਤਾ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
4.17.6
स॒त्रा सोमा॑ अभवन्नस्य॒ विश्वे॑ स॒त्रा मदा॑सो बृह॒तो मदि॑ष्ठाः ।
स॒त्राभ॑वो॒ वसु॑पति॒र्वसू॑नां॒ दत्रे॒ विश्वा॑ अधिथा इन्द्र कृ॒ष्टीः ॥
ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੋਮ-ਰਸ ਉਸਦੇ ਹੋ ਗਏ; ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਸਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੋਏ। ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਧਨਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਖ਼ਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣਿਆ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ।
4.17.7
त्वमध॑ प्रथ॒मं जाय॑मा॒नोऽमे॒ विश्वा॑ अधिथा इन्द्र कृ॒ष्टीः ।
त्वं प्रति॑ प्र॒वत॑ आ॒शया॑न॒महिं॒ वज्रे॑ण मघव॒न्वि वृ॑श्चः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਮਘਵਨ, ਤੂੰ ਧਾਰਾਵਾਂ ਕੋਲ ਘਾਤ ਲਾ ਕੇ ਬੈਠੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
4.17.8
स॒त्रा॒हणं॒ दाधृ॑षिं॒ तुम्र॒मिन्द्रं॑ म॒हाम॑पा॒रं वृ॑ष॒भं सु॒वज्र॑म् ।
हन्ता॒ यो वृ॒त्रं सनि॑तो॒त वाजं॒ दाता॑ म॒घानि॑ म॒घवा॑ सु॒राधाः॑ ॥
ਸਭ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਨਿਡਰ, ਵੀਰ, ਮਹਾਨ, ਅਪਾਰ, ਬਲਦ ਵਰਗੇ, ਸੁੰਦਰ ਵਜ੍ਰ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰੋ। ਜੋ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਹੰਤਾ, ਧਨ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਾਨੀ ਮਘਵਾ ਉੱਤਮ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
4.17.9
अ॒यं वृत॑श्चातयते समी॒चीर्य आ॒जिषु॑ म॒घवा॑ शृ॒ण्व एकः॑ ।
अ॒यं वाजं॑ भरति॒ यं स॒नोति॑ अ॒स्य प्रि॒यासः॑ स॒ख्ये स्या॑म ॥
ਇਹ ਇੰਦਰ ਹੀ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਕੇ ਭਜਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਮਘਵਾ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਹੀ ਧਨ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਪਿਆਰੇ ਬਣ ਕੇ ਅਸੀਂ ਉਸਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈਏ।
4.17.10
अ॒यं शृ॑ण्वे॒ अध॒ जय॑न्नु॒त घ्नन्न॒यमु॒त प्र कृ॑णुते यु॒धा गाः ।
य॒दा स॒त्यं कृ॑णु॒ते म॒न्युमिन्द्रो॒ विश्वं॑ दृ॒ळ्हं भ॑यत॒ एज॑दस्मात् ॥
ਇਹ ਇੰਦਰ ਹੀ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਗਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ ਸੱਚ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਧਾਰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਉਸ ਤੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦ੍ਰਿੜ ਚੀਜ਼ਾਂ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀਆਂ ਹਨ।
4.17.11
समिन्द्रो॒ गा अ॑जय॒त्सं हिर॑ण्या॒ सम॑श्वि॒या म॒घवा॒ यो ह॑ पू॒र्वीः ।
ए॒भिर्नृभि॒र्नृत॑मो अस्य शा॒कैः रा॒यो वि॑भ॒क्ता स॑म्भ॒रश्च॒ वस्वः॑ ॥
ਇੰਦਰ ਨੇ ਗਾਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਜਿੱਤੀਆਂ, ਸੋਨਾ ਇਕੱਠਾ, ਘੋੜੇ ਵੀ ਇਕੱਠੇ; ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਮਘਵਾ ਉਹ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਬਲਵਾਨ ਉਹ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਧਨ ਵੰਡਦਾ ਅਤੇ ਵਸੂ (ਸੰਪਤੀ) ਦੀ ਵੰਡ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4.17.12
किय॑त्स्वि॒दिन्द्रो॒ अध्ये॑ति मा॒तुः किय॑त्पि॒तुर्ज॑नि॒तुर्यो ज॒जान॑ ।
यो अ॑स्य॒ शुष्मं॑ मुहु॒कैरिय॑र्ति॒ वातो॒ न जू॒त स्त॒नय॑द्भिर॒भ्रैः ॥
ਇੰਦਰ ਮਾਤਾ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਕਿੰਨਾ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਜਨਮਦਾਤਾ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਕਿੰਨਾ ਅੱਗੇ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ? ਜੋ ਗਰਜਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਉਸਦੇ ਬਲ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
4.17.13
क्षि॒यन्तं॑ त्व॒मक्षि॑यन्तं कृणो॒तीय॑र्ति रे॒णुं म॒घवा॑ स॒मोह॑म् ।
वि॒भ॒ञ्ज॒नुर॒शनि॑माँ इव॒ द्यौरु॒त स्तो॒तारं॑ म॒घवा॒ वसौ॑ धात् ॥
ਜੋ ਖੀਣ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਤੂੰ ਅਖੀਣ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈਂ; ਧੂੜ ਉਠਾ ਕੇ ਦਾਤਾ ਇੰਦਰ ਰੌਲਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਜਰਧਾਰੀ ਵਿਨਾਸ਼ਕ ਇੰਦਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਦਾਤਾ ਇੰਦਰ ਸਤੋਤਾ ਨੂੰ ਧਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।
4.17.14
अ॒यं च॒क्रमि॑षण॒त्सूर्य॑स्य॒ न्येत॑शं रीरमत्ससृमा॒णम् ।
आ कृ॒ष्ण ईं॑ जुहुरा॒णो जि॑घर्ति त्व॒चो बु॒ध्ने रज॑सो अ॒स्य योनौ॑ ॥
ਇਸ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਚੱਕਰ ਘੁਮਾਇਆ; ਚਲਦੇ ਏਤਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ। ਕਾਲਾ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ ਇਸਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਚਮੜੀ ਤੋਂ, ਲੋਕ-ਅੰਤਰਾਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਜੋਨੀ ਵਿੱਚ।
4.17.15
असि॑क्न्यां॒ यज॑मानो॒ न होता॑ ॥
ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਯਜਮਾਨ ਵਾਂਗ, ਹੋਤਾ ਵਾਂਗ।
4.17.16
ग॒व्यन्त॒ इन्द्रं॑ स॒ख्याय॒ विप्रा॑ अश्वा॒यन्तो॒ वृष॑णं वा॒जय॑न्तः ।
ज॒नी॒यन्तो॑ जनि॒दामक्षि॑तोति॒मा च्या॑वयामोऽव॒ते न कोश॑म् ॥
ਗਾਵਾਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਵਿਪਰ ਮਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਇੰਦਰ ਨੂੰ; ਘੋੜੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਬਲਵਾਨ ਨੂੰ; ਅੰਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਜਨਮਦਾਤਾ, ਅਖੀਣ ਸਹਾਇਕ ਨੂੰ—ਅਸੀਂ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਘੜਾ ਉਤਾਰਨ ਵਾਂਗ।
4.17.17
त्रा॒ता नो॑ बोधि॒ ददृ॑शान आ॒पिर॑भिख्या॒ता म॑र्डि॒ता सो॒म्याना॑म् ।
सखा॑ पि॒ता पि॒तृत॑मः पितॄ॒णां कर्ते॑मुलो॒कमु॑श॒ते व॑यो॒धाः ॥
ਸਾਡੇ ਰੱਖਿਅਕ, ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੋ ਜਾ; ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਅਨੰਦਦਾਤਾ ਬਣ। ਮਿੱਤਰ, ਪਿਤਾ, ਪਿਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਪਿਤਾ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਕਰਤਾ, ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।
4.17.18
स॒खी॒य॒ताम॑वि॒ता बो॑धि॒ सखा॑ गृणा॒न इ॑न्द्र स्तुव॒ते वयो॑ धाः ।
व॒यं ह्या ते॑ चकृ॒मा स॒बाध॑ आ॒भिः शमी॑भिर्म॒हय॑न्त इन्द्र ॥
ਮਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਹੋ; ਮਿੱਤਰ ਬਣ, ਹੇ ਇੰਦਰ; ਸਤੋਤਾ ਨੂੰ ਬਲ ਦੇ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਵੀ; ਇਹਨਾਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਮਹਿਮਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਇੰਦਰ।
4.17.19
स्तु॒त इन्द्रो॑ म॒घवा॒ यद्ध॑ वृ॒त्रा भूरी॒ण्येको॑ अप्र॒तीनि॑ हन्ति ।
अ॒स्य प्रि॒यो ज॑रि॒ता यस्य॒ शर्म॒न्नकि॑र्दे॒वा वा॒रय॑न्ते॒ न मर्ताः॑ ॥
ਸਤੁਤ ਇੰਦਰ, ਦਾਨੀ ਇੰਦਰ, ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਅਨੇਕ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧੀ ਨਹੀਂ। ਜਿਸਦਾ ਗਾਇਕ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ।
4.17.20
ए॒वा न॒ इन्द्रो॑ म॒घवा॑ विर॒प्शी कर॑त्स॒त्या च॑र्षणी॒धृद॑न॒र्वा ।
त्वं राजा॑ ज॒नुषां॑ धेह्य॒स्मे अधि॒ श्रवो॒ माहि॑नं॒ यज्ज॑रि॒त्रे ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਦਾਨੀ, ਬਲਵਾਨ ਇੰਦਰ ਸੱਚ ਕਰੇ। ਤੂੰ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਗਾਇਕ ਨੂੰ ਜੋ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ।
4.17.21
नू ष्टु॒त इ॑न्द्र॒ नू गृ॑णा॒न इषं॑ जरि॒त्रे न॒द्यो॑ न पी॑पेः ।
अका॑रि ते हरिवो॒ ब्रह्म॒ नव्यं॑ धि॒या स्या॑म र॒थ्यः॑ सदा॒साः ॥
ਹੁਣ ਉਸਤਤ ਕੀਤੇ ਇੰਦਰ, ਹੁਣ ਉਸਤਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਗਾਇਕ ਲਈ ਅੰਨ ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਭਰ ਦੇ। ਹੇ ਹਰਿ-ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਵਾਂ ਬ੍ਰਹਮ (ਸਤੋਤ੍ਰ) ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਰਹੀਏ।