ऋग्वेद · सूक्त 5.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.42.1
प्र शंत॑मा॒ वरु॑णं॒ दीधि॑ती॒ गीर्मि॒त्रं भग॒मदि॑तिं नू॒नम॑श्याः ।
पृष॑द्योनिः॒ पञ्च॑होता शृणोतु॒ अतू॑र्तपन्था॒ असु॑रो मयो॒भुः ॥
अत्यंत शांत वरुणाला, तेजाने, स्तुतीने — मित्र, भग आणि अदितीला आता प्राप्त होवो. पृश्नि-स्थानी बसलेला, पाच-होता, अडथळाविरहित मार्गाचा, कल्याणदाता असुर ऐको.
5.42.2
प्रति॑ मे॒ स्तोम॒मदि॑तिर्जगृभ्यात्सू॒नुं न मा॒ता हृद्यं॑ सु॒शेव॑म् ।
ब्रह्म॑ प्रि॒यं दे॒वहि॑तं॒ यदस्ति॑ अ॒हं मि॒त्रे वरु॑णे॒ यन्म॑यो॒भु ॥
अदिती माझी स्तुती स्वीकारो, आई पुत्राला स्वीकारते तसे — हृदयाला प्रिय, सुखकर वचन. देवांना प्रिय व हितकारी असे जे प्रार्थनावचन मित्रात व वरुणात आहे, कल्याणदायी ते मी (अर्पितो).
5.42.3
उदी॑रय क॒वित॑मं कवी॒नामु॒नत्तै॑नम॒भि मध्वा॑ घृ॒तेन॑ ।
स नो॒ वसू॑नि॒ प्रय॑ता हि॒तानि॑ च॒न्द्राणि॑ दे॒वः स॑वि॒ता सु॑वाति ॥
कवींमध्ये अत्यंत ज्ञानी असलेल्याला वर उचल, त्याला मध आणि तुपाने सिंच. तो देव सविता आम्हाला धन, अर्पित, हितकारी, तेजस्वी वस्तू देवो.
5.42.4
समि॑न्द्र णो॒ मन॑सा नेषि॒ गोभिः॒ सं सू॒रिभि॑र्हरिवः॒ सं स्व॒स्ति ।
सं ब्रह्म॑णा दे॒वहि॑तं॒ यदस्ति॒ सं दे॒वानां॑ सुम॒त्या य॒ज्ञिया॑नाम् ॥
हे इंद्रा, आम्हाला मनाने नेई, गायींसह, वीरांसह, हे हरिवान्, कल्याणासह. देवांना प्रिय प्रार्थनेसह, देवांच्या सुबुद्धीसह, यज्ञार्ह देवांसह आम्हाला (नेई).
5.42.5
दे॒वो भगः॑ सवि॒ता रा॒यो अंश॒ इन्द्रो॑ वृ॒त्रस्य॑ सं॒जितो॒ धना॑नाम् ।
ऋ॒भु॒क्षा वाज॑ उ॒त वा॒ पुरं॑धि॒रव॑न्तु नो अ॒मृता॑सस्तु॒रासः॑ ॥
देव भग, सविता, धनाचा वाटेकरी, इंद्र — वृत्राचा जेता आणि धनांचा जिंकणारा. ऋभुक्षा, वाज किंवा पुरंधी, अमर आणि वेगवान — ते आमचे रक्षण करोत.
5.42.6
म॒रुत्व॑तो॒ अप्र॑तीतस्य जि॒ष्णोरजू॑र्यतः॒ प्र ब्र॑वामा कृ॒तानि॑ ।
न ते॒ पूर्वे॑ मघव॒न्नाप॑रासो॒ न वी॒र्यं॑ नूत॑नः॒ कश्च॒नाप॑ ॥
मरुतांसह, अजिंक्य, विजयी, न थकणाऱ्या — त्याची कृत्ये आम्ही सांगतो. हे मघवन्, तुझ्या आधीचे नाहीत, नंतरचे नाहीत, वीर्य कोणा नव्याने प्राप्त केले नाही.
5.42.7
उप॑ स्तुहि प्रथ॒मं र॑त्न॒धेयं॒ बृह॒स्पतिं॑ सनि॒तारं॒ धना॑नाम् ।
यः शंस॑ते स्तुव॒ते शम्भ॑विष्ठः पुरू॒वसु॑रा॒गम॒ज्जोहु॑वानम् ॥
प्रथम रत्नांचा धारक आणि धनांचा दाता बृहस्पतीची स्तुती कर. जो शंसन करणाऱ्या व स्तुती करणाऱ्याचे अत्यंत कल्याण करतो, तो बहुधन बृहस्पती आवाहन करणाऱ्याकडे येवो.
5.42.8
तवो॒तिभिः॒ सच॑माना॒ अरि॑ष्टा॒ बृह॑स्पते म॒घवा॑नः सु॒वीराः॑ ।
ये अ॑श्व॒दा उ॒त वा॒ सन्ति॑ गो॒दा ये व॑स्त्र॒दाः सु॒भगा॒स्तेषु॒ रायः॑ ॥
हे बृहस्पती, तुझ्या संरक्षणांनी युक्त असलेले लोक अक्षत, धनवान आणि उत्तम वीरपुत्रांनी युक्त होवोत. जे अश्वदाते, गोदाते आणि वस्त्रदाते आहेत, जे सौभाग्यवान आहेत त्यांच्यात धन असो.
5.42.9
वि॒स॒र्माणं॑ कृणुहि वि॒त्तमे॑षां॒ ये भु॒ञ्जते॒ अपृ॑णन्तो न उ॒क्थैः ।
अप॑व्रतान्प्रस॒वे वा॑वृधा॒नान्ब्र॑ह्म॒द्विषः॒ सूर्या॑द्यावयस्व ॥
यांचा तू नेता कर; स्तोत्रांनी तृप्त न होता जे भोगतात त्यांचे धन त्यांनाच मिळो. व्रतहीन, प्रसवात वाढणाऱ्या ब्रह्मद्वेषींना सूर्यापासून दूर घालव.
5.42.10
य ओह॑ते र॒क्षसो॑ दे॒ववी॑तावच॒क्रेभि॒स्तं म॑रुतो॒ नि या॑त ।
यो वः॒ शमीं॑ शशमा॒नस्य॒ निन्दा॑त्तु॒च्छ्यान्कामा॑न्करते सिष्विदा॒नः ॥
देवांच्या कृपेने राक्षसांना धरणाऱ्याला, हे मरुतांनो, चक्ररहित शस्त्रांनी खाली पाडा. जो तुमच्या शमीची आणि स्तोत्र करणाऱ्याची निंदा करतो, तो क्षुल्लक कामना पूर्ण करण्यात गुंतो.
5.42.11
तमु॑ ष्टुहि॒ यः स्वि॒षुः सु॒धन्वा॒ यो विश्व॑स्य॒ क्षय॑ति भेष॒जस्य॑ ।
यक्ष्वा॑ म॒हे सौ॑मन॒साय॑ रु॒द्रं नमो॑भिर्दे॒वमसु॑रं दुवस्य ॥
वेगवान, उत्तम धनुर्धर आणि सर्व औषधींचा अधिपती असलेल्या त्याचीच स्तुती कर. मोठ्या सौमनस्यासाठी रुद्राचे यजन कर; नमस्काराने त्या देव, असुराला आवाहन कर.
5.42.12
दमू॑नसो अ॒पसो॒ ये सु॒हस्ता॒ वृष्णः॒ पत्नी॑र्न॒द्यो॑ विभ्वत॒ष्टाः ।
सर॑स्वती बृहद्दि॒वोत रा॒का द॑श॒स्यन्ती॑र्वरिवस्यन्तु शु॒भ्राः ॥
दमूनस, अपस (कर्मठ), सुहस्त, वृषाच्या पत्नी, विभूने व्यापलेल्या नद्या, बृहद्दिवा सरस्वती आणि राका — दाते व तेजस्वी असे हे सर्व वरो.
5.42.13
प्र सू म॒हे सु॑शर॒णाय॑ मे॒धां गिरं॑ भरे॒ नव्य॑सीं॒ जाय॑मानाम् ।
य आ॑ह॒ना दु॑हि॒तुर्व॒क्षणा॑सु रू॒पा मि॑ना॒नो अकृ॑णोदि॒दं नः॑ ॥
महानासाठी, उत्तम आश्रयासाठी, जन्माला येणारी नवी बुद्धी आणि स्तुतीची वाणी मी आणतो. कन्येच्या (उषेच्या) वक्षांमध्ये रूपे घडवून ज्याने आपल्यासाठी हे केले.
5.42.14
प्र सु॑ष्टु॒ति स्त॒नय॑न्तं रु॒वन्त॑मि॒ळस्पतिं॑ जरितर्नू॒नम॑श्याः ।
यो अ॑ब्दि॒माँ उ॑दनि॒माँ इय॑र्ति॒ प्र वि॒द्युता॒ रोद॑सी उ॒क्षमा॑णः ॥
हे स्तोत्रकर्त्या, गर्जणाऱ्या, गाजणाऱ्या इळेच्या पतीला उत्तम स्तुतीने तू नक्की गाठ. मेघ आणि जलभरले ढग हलवणारा, विजेसह दोन्ही लोक गजवणारा तोच.
5.42.15
ए॒ष स्तोमो॒ मारु॑तं॒ शर्धो॒ अच्छा॑ रु॒द्रस्य॑ सू॒नूँर्यु॑व॒न्यूँरुद॑श्याः ।
कामो॑ रा॒ये ह॑वते मा स्व॒स्ति उप॑ स्तुहि॒ पृष॑दश्वाँ अ॒यासः॑ ॥
ही स्तुती मरुतांच्या सामर्थ्याकडे पोहोचो; रुद्राच्या तरुण पुत्रांनाही तू मिळव. इच्छा धनासाठी हाक मारते, माझ्या कल्याणासाठी. हे अथक स्तोत्रकर्त्या, चितकबऱ्या घोड्यांची स्तुती कर.
5.42.16
प्रैष स्तोमः॑ पृथि॒वीम॒न्तरि॑क्षं॒ वन॒स्पतीँ॒रोष॑धी रा॒ये अ॑श्याः ।
दे॒वोदे॑वः सु॒हवो॑ भूतु॒ मह्यं॒ मा नो॑ मा॒ता पृ॑थि॒वी दु॑र्म॒तौ धा॑त् ॥
ही स्तुती पृथ्वी, अंतरिक्ष, वनस्पती आणि औषधींपर्यंत धनासाठी पोहोचो. प्रत्येक देव सहज आवाहन करण्यायोग्य होऊन माझे कल्याण करो. माता पृथ्वी आम्हाला दुर्मतीत टाकू नये.
5.42.17
उ॒रौ दे॑वा अनिबा॒धे स्या॑म ॥
हे देवांनो, विशाल आणि अडथळ्यांविना अशा स्थानी आम्ही राहू.
5.42.18
सम॒श्विनो॒रव॑सा॒ नूत॑नेन मयो॒भुवा॑ सु॒प्रणी॑ती गमेम ।
आ नो॑ र॒यिं व॑हत॒मोत वी॒राना विश्वा॑न्यमृता॒ सौभ॑गानि ॥
अश्विनांच्या नव्या संरक्षणाने, मंगलमय आणि उत्तम मार्गदर्शनाने आम्ही त्यांच्यापर्यंत पोहोचू. आम्हाला धन आणि वीर पुत्र आणा; हे अमृतांनो, सर्व सौभाग्य द्या.