Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 5.53

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

5.53.1

को वे॑द॒ जान॑मेषां॒ को वा॑ पु॒रा सु॒म्नेष्वा॑स म॒रुता॑म् ।
यद्यु॑यु॒ज्रे कि॑ला॒स्यः॑ ॥

या मरुतांचा जन्म कोणाला माहीत? किंवा पूर्वी मरुतांच्या कृपेत कोण होते, जेव्हा त्यांनी ठिपक्यांचे (हरिणासारखे) घोडे जुंपले?

5.53.2

ऐतान्रथे॑षु त॒स्थुषः॒ कः शु॑श्राव क॒था य॑युः ।
कस्मै॑ सस्रुः सु॒दासे॒ अन्वा॒पय॒ इळा॑भिर्वृ॒ष्टयः॑ स॒ह ॥

रथांवर उभे असलेल्या यांना कोणी ऐकले? ते कसे गेले? कोणासाठी, सुदासासाठी, पाणी वाहिले? स्तुतींसह पर्जन्य आले.

5.53.3

ते म॑ आहु॒र्य आ॑य॒युरुप॒ द्युभि॒र्विभि॒र्मदे॑ ।
नरो॒ मर्या॑ अरे॒पस॑ इ॒मान्पश्य॒न्निति॑ ष्टुहि ॥

ते मला सांगतात—तेजस्वी व बलवानांसह आनंदाने जवळ आलेले—वीर पुरुष, अक्षत, यांना पाहत—अशा प्रकारे स्तुती कर.

5.53.4

ये अ॒ञ्जिषु॒ ये वाशी॑षु॒ स्वभा॑नवः स्र॒क्षु रु॒क्मेषु॑ खा॒दिषु॑ ।
श्रा॒या रथे॑षु॒ धन्व॑सु ॥

जे अलंकारांत, चाबकांत, स्वयंप्रकाशी, माळांत, सोन्याच्या वस्तूंत, तलवारींत, तेजस्वी रथांवर, धनुष्यांवर असतात.

5.53.5

यु॒ष्माकं॑ स्मा॒ रथाँ॒ अनु॑ मु॒दे द॑धे मरुतो जीरदानवः ।
वृ॒ष्टी द्यावो॑ य॒तीरि॑व ॥

हे मरुतांनो, दानशूर, तुमच्या रथांमागे आनंदासाठी मी ठेवतो; पावसासह आकाश जसे चालते.

5.53.6

आ यं नरः॑ सु॒दान॑वो ददा॒शुषे॑ दि॒वः कोश॒मचु॑च्यवुः ।
वि प॒र्जन्यं॑ सृजन्ति॒ रोद॑सी॒ अनु॒ धन्व॑ना यन्ति वृ॒ष्टयः॑ ॥

मरुत—दानशूर पुरुष—दात्यासाठी आकाशाचा खजिना हलवतात; ते पर्जन्याला सोडतात, द्यावापृथिवीच्या मागे मार्गाने पाऊस जातो.

5.53.7

त॒तृ॒दा॒नाः सिन्ध॑वः॒ क्षोद॑सा॒ रजः॒ प्र स॑स्रुर्धे॒नवो॑ यथा ।
स्य॒न्ना अश्वा॑ इ॒वाध्व॑नो वि॒मोच॑ने॒ वि यद्वर्त॑न्त ए॒न्यः॑ ॥

ते आतुरतेने धावले तेव्हा नद्या गाईंप्रमाणे वाहू लागल्या; मार्ग मोकळा झाल्यावर घोड्यांप्रमाणे ते परत वेगाने धावले.

5.53.8

आ या॑त मरुतो दि॒व आन्तरि॑क्षाद॒मादु॒त ।
माव॑ स्थात परा॒वतः॑ ॥

हे मरुतांनो, द्युलोकातून, अंतरिक्षातून, जवळून येथे या; दूर थांबू नका.

5.53.9

मा वो॑ र॒सानि॑तभा॒ कुभा॒ क्रुमु॒र्मा वः॒ सिन्धु॒र्नि री॑रमत् ।
मा वः॒ परि॑ ष्ठात्स॒रयुः॑ पुरी॒षिणी॑ अ॒स्मे इत्सु॒म्नम॑स्तु वः ॥

रसा नदी तुम्हाला अडवू नये; अनितभा, कुभा, क्रुमु नद्याही अडवू नयेत; सिंधू नदीनेही तुम्हाला थांबवू नये. सुपीक सरयू तुमच्याभोवती थांबू नये; आमच्यासाठीच तुमचे सुख असो.

5.53.10

तं वः॒ शर्धं॒ रथा॑नां त्वे॒षं ग॒णं मारु॑तं॒ नव्य॑सीनाम् ।
अनु॒ प्र य॑न्ति वृ॒ष्टयः॑ ॥

तुमच्या रथांचे ते बळ, ते तेजस्वी मरुतगण, नवीन गतीने चालणारे ते दल — त्यांच्या मागे पाऊस धावतो.

5.53.11

शर्धं॑शर्धं व एषां॒ व्रातं॑व्रातं ग॒णंग॑णं सुश॒स्तिभि॑र् ।
अनु॑ क्रामेम धी॒तिभिः॑ ॥

त्यांच्या प्रत्येक स्पर्धेसह, प्रत्येक गटासह, उत्तम स्तुती व प्रार्थनांसह आम्ही पुढे जावो.

5.53.12

कस्मा॑ अ॒द्य सुजा॑ताय रा॒तह॑व्याय॒ प्र य॑युः ।
ए॒ना यामे॑न म॒रुतः॑ ॥

आज कोणासाठी, सुजात व रातहव्यासाठी, मरुत या प्रवासासह पुढे गेले?

5.53.13

येन॑ तो॒काय॒ तन॑याय धा॒न्यं॑ बीजं॒ वह॑ध्वे॒ अक्षि॑तम् ।
अ॒स्मभ्यं॒ तद्ध॑त्तन॒ यद्व॒ ईम॑हे॒ राधो॑ वि॒श्वायु॒ सौभ॑गम् ॥

तुम्ही आपल्या संततीसाठी आणि पुत्रासाठी जे अक्षय धान्य आणि बीज वाहून आणता, हे मरुतांनो, ते आम्हांला द्या; आम्ही तुमच्याकडे मागतो ते ऐश्वर्य, जे सर्वांना जीवन देते आणि सौभाग्य आणते, ते द्या.

5.53.14

अती॑याम नि॒दस्ति॒रः स्व॒स्तिभि॑र्हि॒त्वाव॒द्यमरा॑तीः ।
वृ॒ष्ट्वी शं योराप॑ उ॒स्रि भे॑ष॒जं स्याम॑ मरुतः स॒ह ॥

आम्ही निंदेच्या पलीकडे जाऊ; कल्याणासह निंद्य शत्रूंना सोडून देऊ. हे मरुतांनो, पाऊस पाडून उषेच्या वेळी पाणी सुख आणि औषध ठरो; आम्ही तुमच्यासह असो.

5.53.15

सु॒दे॒वः स॑महासति सु॒वीरो॑ नरो मरुतः॒ स मर्त्यः॑ ।
यं त्राय॑ध्वे॒ स्याम॒ ते ॥

तुम्ही ज्या मर्त्याचे रक्षण करता, तो उत्तम देवांच्या आशीर्वादाने आणि उत्तम वीरांसह परिपूर्ण होवो; हे मरुतांनो, हे वीरांनो, आम्ही तुमचेच असो.

5.53.16

स्तु॒हि भो॒जान्त्स्तु॑व॒तो अ॑स्य॒ याम॑नि॒ रण॒न्गावो॒ न यव॑से ।
य॒तः पूर्वाँ॑ इव॒ सखीँ॒रनु॑ ह्वय गि॒रा गृ॑णीहि का॒मिनः॑ ॥

भोक्त्यांची स्तुती करा, जे त्याच्या प्रवासात स्तोत्र करणाऱ्यासोबत असतात; चाऱ्यासाठी गर्जत जाणाऱ्या गाईंप्रमाणे पूर्वीच्या सख्यांना हाक मारा; गीताने भक्तांचा सन्मान करा.