ઋગ્વેદ · સૂક્ત 5.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.54.1
प्र शर्धा॑य॒ मारु॑ताय॒ स्वभा॑नव इ॒मां वाच॑मनजा पर्वत॒च्युते॑ ।
घ॒र्म॒स्तुभे॑ दि॒व आ पृ॑ष्ठ॒यज्व॑ने द्यु॒म्नश्र॑वसे॒ महि॑ नृ॒म्णम॑र्चत ॥
શક્તિશાળી મરુતો માટે, સ્વયં પ્રકાશિત દેવો માટે, પર્વતને હલાવનારાઓ માટે હું આ વાણી અર્પું છું. સ્વર્ગથી યજ્ઞ સ્વીકારનારા, કીર્તિવંત તેમના મહાન બળનું ગાન કરો.
5.54.2
प्र वो॑ मरुतस्तवि॒षा उ॑द॒न्यवो॑ वयो॒वृधो॑ अश्व॒युजः॒ परि॑ज्रयः ।
सं वि॒द्युता॒ दध॑ति॒ वाश॑ति त्रि॒तः स्वर॒न्त्यापो॒ऽवना॒ परि॑ज्रयः ॥
હે મરુતો, તમારા બળ માટે, જળસમૃદ્ધ, આયુષ્ય વધારનારા, ઘોડાઓ સાથે જોડાયેલા, ચારે બાજુ ફરનારા તમને (નમસ્કાર). વીજળી સાથે મળીને તેઓ મેઘને ધારણ કરે છે; ત્રિત ગર્જે છે; જળ ધ્વનિ કરે છે, અંતરિક્ષમાં ચારે બાજુ ફરતાં.
5.54.3
वि॒द्युन्म॑हसो॒ नरो॒ अश्म॑दिद्यवो॒ वात॑त्विषो म॒रुतः॑ पर्वत॒च्युतः॑ ।
अ॒ब्द॒या चि॒न्मुहु॒रा ह्रा॑दुनी॒वृतः॑ स्त॒नय॑दमा रभ॒सा उदो॑जसः ॥
વીજળી જેવા મહાન, માનવ વીરો, પથ્થર જેવા તેજસ્વી, વાયુતેજવાળા મરુતો, પર્વતને હલાવનારા (એ છે). ગર્જતા મેઘથી ઘેરાઈને તેઓ વારંવાર ઉગ્રતાથી અને વેગથી ગર્જે છે, બળથી ભરપૂર.
5.54.4
व्य॑क्तून्रु॑द्रा॒ व्यहा॑नि शिक्वसो॒ व्य॑न्तरि॑क्षं॒ वि रजां॑सि धूतयः ।
वि यदज्राँ॒ अज॑थ॒ नाव॑ ईं यथा॒ वि दु॒र्गाणि॑ मरुतो॒ नाह॑ रिष्यथ ॥
હે રુદ્રો, તમે રાત્રિઓને અલગ કરી, હે શક્તિશાળીઓ, દિવસોને અલગ કર્યા; અંતરિક્ષને અલગ કર્યું, લોકોને અલગ કર્યા, હે કંપાવનારાઓ. બંધનમુક્ત વીરોને તમે નૌકાની જેમ ચલાવ્યા ત્યારે કિલ્લાઓ પણ ખોલ્યા, હે મરુતો; તમે ક્યારેય નાશ પામ્યા નહીં.
5.54.5
तद्वी॒र्यं॑ वो मरुतो महित्व॒नं दी॒र्घं त॑तान॒ सूर्यो॒ न योज॑नम् ।
एता॒ न यामे॒ अगृ॑भीतशोचि॒षोऽन॑श्वदां॒ यन्न्यया॑तना गि॒रिम् ॥
હે મરુતો, તમારું એ વીર્ય, મહિમા લાંબો વિસ્તર્યો છે; સૂર્ય જેમ પોતાનો માર્ગ વિસ્તારે તેમ. તેઓ રથમાર્ગે ચાલે છે, જેમનો પ્રકાશ અવરોધ વિનાનો છે; તમે પર્વત તરફ નીચે ઊતર્યા ત્યારે.
5.54.6
अभ्रा॑जि॒ शर्धो॑ मरुतो॒ यद॑र्ण॒सं मोष॑था वृ॒क्षं क॑प॒नेव॑ वेधसः ।
अध॑ स्मा नो अ॒रम॑तिं सजोषस॒श्चक्षु॑रिव॒ यन्त॒मनु॑ नेषथा सु॒गम् ॥
હે મરુતો, તમારું બળ ચમક્યું ત્યારે તમે મેઘને હલાવ્યો, જ્ઞાની વૃક્ષને હલાવે તેમ. ત્યારે અમારા પર પણ, હે સખાઓ, તમારી કૃપા, આંખ જેમ જનારાને માર્ગ બતાવે તેમ, સુગમ માર્ગે દોરો.
5.54.7
न स जी॑यते मरुतो॒ न ह॑न्यते॒ न स्रे॑धति॒ न व्य॑थते॒ न रि॑ष्यति ।
नास्य॒ राय॒ उप॑ दस्यन्ति॒ नोतय॒ ऋषिं॑ वा॒ यं राजा॑नं वा॒ सुषू॑दथ ॥
હે મરુતો, તે જીતાતો નથી, મરાતો નથી, નાશ પામતો નથી, પીડાતો નથી, હાનિ પામતો નથી; તેના ધન અને રક્ષણો તેની પાસે પહોંચતાં નથી—ઋષિ હોય કે રાજા, જેને તમે પ્રેર્યો હોય.
5.54.8
नि॒युत्व॑न्तो ग्राम॒जितो॒ यथा॒ नरो॑ अर्य॒मणो॒ न म॒रुतः॑ कब॒न्धिनः॑ ।
पिन्व॒न्त्युत्सं॒ यदि॒नासो॒ अस्व॑र॒न्व्यु॑न्दन्ति पृथि॒वीं मध्वो॒ अन्ध॑सा ॥
નિયુત્વાન, ગ્રામ જીતનારા, વીર પુરુષો જેવા, અર્યમન જેવા, કબંધી મરુતો—વીરો દોડે ત્યારે તેઓ ઝરણાને ભરે છે; મધુર સોમરસથી પૃથ્વીને ખોલે છે.
5.54.9
प्र॒वत्व॑ती॒यं पृ॑थि॒वी म॒रुद्भ्यः॑ प्र॒वत्व॑ती॒ द्यौर्भ॑वति प्र॒यद्भ्यः॑ ।
प्र॒वत्व॑तीः प॒थ्या॑ अ॒न्तरि॑क्ष्याः प्र॒वत्व॑न्तः॒ पर्व॑ता जी॒रदा॑नवः ॥
આ પૃથ્વી મરુતો માટે પવનવાળી બને છે; જનારાઓ માટે દ્યુલોક પણ પવનવાળો બને છે; અંતરિક્ષના માર્ગો પવનવાળા છે, પર્વતો પણ પવનવાળા છે.
5.54.10
यन्म॑रुतः सभरसः स्वर्णरः॒ सूर्य॒ उदि॑ते॒ मद॑था दिवो नरः ।
न वोऽश्वाः॑ श्रथय॒न्ताह॒ सिस्र॑तः स॒द्यो अ॒स्याध्व॑नः पा॒रम॑श्नुथ ॥
હે મરુતો, હે સભા-સાથીઓ, હે સ્વયંપ્રકાશિત નેતાઓ, સૂર્ય ઉદય પામે ત્યારે તમે આનંદ પામો છો; હે વીરો—તમારા ઘોડા થાકે નહીં; તેઓ નીકળી ગયા છે; તમે આ માર્ગનો સામો કિનારો તરત પામ્યા છો.
5.54.11
अंसे॑षु व ऋ॒ष्टयः॑ प॒त्सु खा॒दयो॒ वक्ष॑स्सु रु॒क्मा म॑रुतो॒ रथे॒ शुभः॑ ।
अ॒ग्निभ्रा॑जसो वि॒द्युतो॒ गभ॑स्त्योः॒ शिप्राः॑ शी॒र्षसु॒ वित॑ता हिर॒ण्ययीः॑ ॥
હે મરુતો, તમારા ખભા પર ભાલા, પગ પર પગના કડા, છાતી પર સોનાના ઘરેણાં; રથ પર તમે ચમકો છો; અગ્નિ જેવી તેજસ્વી વીજળીઓ, ગાલ પર ટપકાં, માથા પર ફેલાયેલી સોનેરી કાંતિ.
5.54.12
तं नाक॑म॒र्यो अगृ॑भीतशोचिषं॒ रुश॒त्पिप्प॑लं मरुतो॒ वि धू॑नुथ ।
सम॑च्यन्त वृ॒जनाति॑त्विषन्त॒ यत्स्वर॑न्ति॒ घोषं॒ वित॑तमृता॒यवः॑ ॥
તે નાકને—આર્ય, ન પકડાય તેવી કાંતિવાળાને—ગર્જતા પીપળાના વૃક્ષને, હે મરુતો, તમે હલાવો છો; ઋતના અનુયાયીઓ વિસ્તૃત ગર્જના કરે ત્યારે તેમની શક્તિઓ એકસાથે ચમકે છે.
5.54.13
यु॒ष्माद॑त्तस्य मरुतो विचेतसो रा॒यः स्या॑म र॒थ्यो॑ वय॑स्वतः ।
न यो युच्छ॑ति ति॒ष्यो॑ यथा॑ दि॒वोऽस्मे रा॑रन्त मरुतः सह॒स्रिण॑म् ॥
હે વિચક્ષણ મરુતો, તમે આપેલા ધનથી અમે રથવાળા અને બળવાળા થઈએ. આકાશનો પ્રકાશ જેમ ક્યારેય ઘટતો નથી, તેમ હે મરુતો, તમે અમને હજારગણું આપ્યું છે.
5.54.14
यू॒यं र॒यिं म॑रुत स्पा॒र्हवी॑रं यू॒यमृषि॑मवथ॒ साम॑विप्रम् ।
यू॒यमर्व॑न्तं भर॒ताय॒ वाजं॑ यू॒यं ध॑त्थ॒ राजा॑नं श्रुष्टि॒मन्त॑म् ॥
હે મરુતો, વીરોને ગમતું ધન તમે આપો; સામમંત્રમાં નિપુણ ઋષિનું તમે રક્ષણ કરો. ભરત માટે વેગવાન ઘોડો અને બળ તમે આપો; વેગવાન રાજાને તમે જ સ્થાપિત કરો.
5.54.15
तद्वो॑ यामि॒ द्रवि॑णं सद्यऊतयो॒ येना॒ स्व॑र्ण त॒तना॑म॒ नॄँर॒भि ।
इ॒दं सु मे॑ मरुतो हर्यता॒ वचो॒ यस्य॒ तरे॑म॒ तर॑सा श॒तं हिमाः॑ ॥
હે ઝડપી સહાયક મરુતો, તમારું એ ધન હું માગું છું; જેથી અમે સૂર્યની જેમ મનુષ્યોમાં ફેલાઈએ. હે મરુતો, મારું આ વચન સારી રીતે સાંભળો; જેના બળથી અમે સો શિયાળા પાર કરીએ.