ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 5.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.54.1
प्र शर्धा॑य॒ मारु॑ताय॒ स्वभा॑नव इ॒मां वाच॑मनजा पर्वत॒च्युते॑ ।
घ॒र्म॒स्तुभे॑ दि॒व आ पृ॑ष्ठ॒यज्व॑ने द्यु॒म्नश्र॑वसे॒ महि॑ नृ॒म्णम॑र्चत ॥
ਬਲਵਾਨ ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਚਮਕਦਿਆਂ ਲਈ, ਪਰਬਤ ਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਬਾਣੀ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਯੱਗ ਕਬੂਲਣ ਵਾਲੇ, ਯਸ਼ਸਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਬਲ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰੋ।
5.54.2
प्र वो॑ मरुतस्तवि॒षा उ॑द॒न्यवो॑ वयो॒वृधो॑ अश्व॒युजः॒ परि॑ज्रयः ।
सं वि॒द्युता॒ दध॑ति॒ वाश॑ति त्रि॒तः स्वर॒न्त्यापो॒ऽवना॒ परि॑ज्रयः ॥
ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਲ ਲਈ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਮਰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਚੁਫੇਰੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ (ਪ੍ਰਣਾਮ)। ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਥਾਮਦੇ ਹਨ; ਤ੍ਰਿਤ ਗਰਜਦਾ ਹੈ; ਪਾਣੀ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ।
5.54.3
वि॒द्युन्म॑हसो॒ नरो॒ अश्म॑दिद्यवो॒ वात॑त्विषो म॒रुतः॑ पर्वत॒च्युतः॑ ।
अ॒ब्द॒या चि॒न्मुहु॒रा ह्रा॑दुनी॒वृतः॑ स्त॒नय॑दमा रभ॒सा उदो॑जसः ॥
ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ, ਮਨੁੱਖੀ ਯੋਧੇ, ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਵਾਯੂ ਦੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਮਰੁਤ, ਪਰਬਤ ਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲੇ (ਇਹ ਹਨ)। ਗਰਜਦੇ ਬੱਦਲ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਗਰਤਾ ਨਾਲ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਰਜਦੇ ਹਨ, ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
5.54.4
व्य॑क्तून्रु॑द्रा॒ व्यहा॑नि शिक्वसो॒ व्य॑न्तरि॑क्षं॒ वि रजां॑सि धूतयः ।
वि यदज्राँ॒ अज॑थ॒ नाव॑ ईं यथा॒ वि दु॒र्गाणि॑ मरुतो॒ नाह॑ रिष्यथ ॥
ਹੇ ਰੁਦ੍ਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨੋ, ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕੀਤਾ; ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕੀਤਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਕੰਬਾਉਣ ਵਾਲਿਓ। ਬੰਧਨ-ਰਹਿਤ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਬੇੜੀ ਵਾਂਗ ਚਲਾਇਆ, ਤਦ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹੇ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ; ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।
5.54.5
तद्वी॒र्यं॑ वो मरुतो महित्व॒नं दी॒र्घं त॑तान॒ सूर्यो॒ न योज॑नम् ।
एता॒ न यामे॒ अगृ॑भीतशोचि॒षोऽन॑श्वदां॒ यन्न्यया॑तना गि॒रिम् ॥
ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਉਹ ਵੀਰਜ, ਮਹਿਮਾ ਲੰਮੀ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣਾ ਮਾਰਗ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰੱਥ-ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਬੇਰੋਕ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਉੱਤਰੇ।
5.54.6
अभ्रा॑जि॒ शर्धो॑ मरुतो॒ यद॑र्ण॒सं मोष॑था वृ॒क्षं क॑प॒नेव॑ वेधसः ।
अध॑ स्मा नो अ॒रम॑तिं सजोषस॒श्चक्षु॑रिव॒ यन्त॒मनु॑ नेषथा सु॒गम् ॥
ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬਲ ਚਮਕਿਆ, ਤਦ ਤੁਸੀਂ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਹਿਲਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤਦ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੀ, ਹੇ ਸਾਥੀਓ, ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਖ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਸੌਖੇ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਲੈ ਚੱਲੋ।
5.54.7
न स जी॑यते मरुतो॒ न ह॑न्यते॒ न स्रे॑धति॒ न व्य॑थते॒ न रि॑ष्यति ।
नास्य॒ राय॒ उप॑ दस्यन्ति॒ नोतय॒ ऋषिं॑ वा॒ यं राजा॑नं वा॒ सुषू॑दथ ॥
ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਉਹ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਉਸ ਦੇ ਧਨ ਤੇ ਰੱਖਿਆਵਾਂ ਉਸ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ—ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਜਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਹੋਵੇ।
5.54.8
नि॒युत्व॑न्तो ग्राम॒जितो॒ यथा॒ नरो॑ अर्य॒मणो॒ न म॒रुतः॑ कब॒न्धिनः॑ ।
पिन्व॒न्त्युत्सं॒ यदि॒नासो॒ अस्व॑र॒न्व्यु॑न्दन्ति पृथि॒वीं मध्वो॒ अन्ध॑सा ॥
ਨਿਯੁਤਵਾਨ, ਪਿੰਡ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਵੀਰ ਬੰਦਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਅਰਿਯਮਨ ਵਾਂਗ, ਕਬੰਧੀ ਮਰੁਤ—ਜਦੋਂ ਵੀਰ ਦੌੜਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਚਸ਼ਮੇ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਮਿੱਠੇ ਸੋਮਰਸ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਨ।
5.54.9
प्र॒वत्व॑ती॒यं पृ॑थि॒वी म॒रुद्भ्यः॑ प्र॒वत्व॑ती॒ द्यौर्भ॑वति प्र॒यद्भ्यः॑ ।
प्र॒वत्व॑तीः प॒थ्या॑ अ॒न्तरि॑क्ष्याः प्र॒वत्व॑न्तः॒ पर्व॑ता जी॒रदा॑नवः ॥
ਇਹ ਧਰਤੀ ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ ਹਵਾ ਵਾਲੀ ਬਣਦੀ ਹੈ; ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਦਿਓਲੋਕ ਵੀ ਹਵਾ ਵਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦੇ ਰਸਤੇ ਹਵਾ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਪਰਬਤ ਵੀ ਹਵਾ ਵਾਲੇ ਹਨ।
5.54.10
यन्म॑रुतः सभरसः स्वर्णरः॒ सूर्य॒ उदि॑ते॒ मद॑था दिवो नरः ।
न वोऽश्वाः॑ श्रथय॒न्ताह॒ सिस्र॑तः स॒द्यो अ॒स्याध्व॑नः पा॒रम॑श्नुथ ॥
ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਹੇ ਸਭਾ ਸਾਥੀਓ, ਹੇ ਆਪਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲਿਓ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹੋ; ਹੇ ਵੀਰੋ—ਤੁਹਾਡੇ ਘੋੜੇ ਥੱਕਣ ਨਾ; ਉਹ ਨਿਕਲ ਪਏ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਰਸਤੇ ਦਾ ਪਾਰਲਾ ਕਿਨਾਰਾ ਝੱਟ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ।
5.54.11
अंसे॑षु व ऋ॒ष्टयः॑ प॒त्सु खा॒दयो॒ वक्ष॑स्सु रु॒क्मा म॑रुतो॒ रथे॒ शुभः॑ ।
अ॒ग्निभ्रा॑जसो वि॒द्युतो॒ गभ॑स्त्योः॒ शिप्राः॑ शी॒र्षसु॒ वित॑ता हिर॒ण्ययीः॑ ॥
ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਢਿਆਂ ਤੇ ਨੇਜ਼ੇ, ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਜ਼ੇਬਾਂ, ਛਾਤੀਆਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ; ਰੱਥ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਚਮਕਦੇ ਹੋ; ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਬਿਜਲੀਆਂ, ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਤੇ ਸਜਾਵਟਾਂ, ਸਿਰਾਂ ਤੇ ਫੈਲੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਆਭਾ।
5.54.12
तं नाक॑म॒र्यो अगृ॑भीतशोचिषं॒ रुश॒त्पिप्प॑लं मरुतो॒ वि धू॑नुथ ।
सम॑च्यन्त वृ॒जनाति॑त्विषन्त॒ यत्स्वर॑न्ति॒ घोषं॒ वित॑तमृता॒यवः॑ ॥
ਉਸ ਨਾਕ ਨੂੰ—ਆਰਿਆ, ਨਾ ਫੜੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ—ਗਰਜਦੇ ਪਿੱਪਲ ਰੁੱਖ ਨੂੰ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਸੀਂ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋ; ਜਦੋਂ ਰਿਤ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਰਜਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ।
5.54.13
यु॒ष्माद॑त्तस्य मरुतो विचेतसो रा॒यः स्या॑म र॒थ्यो॑ वय॑स्वतः ।
न यो युच्छ॑ति ति॒ष्यो॑ यथा॑ दि॒वोऽस्मे रा॑रन्त मरुतः सह॒स्रिण॑म् ॥
ਹੇ ਵਿਚਾਰਵਾਨ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਦਿੱਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਰਥਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹੋਈਏ। ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਚਮਕ ਕਦੇ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
5.54.14
यू॒यं र॒यिं म॑रुत स्पा॒र्हवी॑रं यू॒यमृषि॑मवथ॒ साम॑विप्रम् ।
यू॒यमर्व॑न्तं भर॒ताय॒ वाजं॑ यू॒यं ध॑त्थ॒ राजा॑नं श्रुष्टि॒मन्त॑म् ॥
ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਚਾਹਿਆ ਧਨ ਤੁਸੀਂ ਦਿਓ; ਸਾਮ-ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਭਰਤ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਾ ਅਤੇ ਬਲ ਦਿਓ; ਤੇਜ਼ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ।
5.54.15
तद्वो॑ यामि॒ द्रवि॑णं सद्यऊतयो॒ येना॒ स्व॑र्ण त॒तना॑म॒ नॄँर॒भि ।
इ॒दं सु मे॑ मरुतो हर्यता॒ वचो॒ यस्य॒ तरे॑म॒ तर॑सा श॒तं हिमाः॑ ॥
ਹੇ ਤੁਰੰਤ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਉਹ ਧਨ ਮੈਂ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਏ। ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ; ਜਿਸ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸੌ ਸਰਦੀਆਂ ਪਾਰ ਕਰੀਏ।