ऋग्वेद · सूक्त 8.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.72.1
ह॒विष्कृ॑णुध्व॒मा ग॑मदध्व॒र्युर्व॑नते॒ पुनः॑ ।
वि॒द्वाँ अ॑स्य प्र॒शास॑नम् ॥
आहुती तयार करा; अध्वर्यू पुन्हा इथे येवो, त्याचा आदेश जाणून सेवा करो.
8.72.2
नि ति॒ग्मम॒भ्य॑ंशुं सीद॒द्धोता॑ म॒नावधि॑ ।
जु॒षा॒णो अ॑स्य स॒ख्यम् ॥
होता तीक्ष्ण किरणावर मनूमध्ये बसला; त्याच्या मैत्रीने प्रसन्न होऊन.
8.72.3
अ॒न्तरि॑च्छन्ति॒ तं जने॑ रु॒द्रं प॒रो म॑नी॒षया॑ ।
गृ॒भ्णन्ति॑ जि॒ह्वया॑ स॒सम् ॥
लोक त्या रुद्राला आत शोधतात; दुरून मनीषेने त्याला धरतात, जिभेने त्या आहुतीला ग्रहण करतात.
8.72.4
जा॒म्य॑तीतपे॒ धनु॑र्वयो॒धा अ॑रुह॒द्वन॑म् ।
दृ॒षदं॑ जि॒ह्वयाव॑धीत् ॥
सोबत्याला मी तापवले; आयुष्य देणारे धनुष्य वनावर चढले; बसलेल्याला जिभेने येथे मारले.
8.72.5
चर॑न्व॒त्सो रुश॑न्नि॒ह नि॑दा॒तारं॒ न वि॑न्दते ।
वेति॒ स्तोत॑व अ॒म्ब्य॑म् ॥
इथे फिरणारा वासरू गर्जतो; दात्याला तो शोधत नाही. स्तोत्र्यासाठी आईला शोधतो.
8.72.6
उ॒तो न्व॑स्य॒ यन्म॒हदश्वा॑व॒द्योज॑नं बृ॒हद् ।
दा॒मा रथ॑स्य॒ ददृ॑शे ॥
आणि आता त्याचे जे महान, अश्वयुक्त, विशाल योजन-अंतर आहे; रथाचा दोर दिसला.
8.72.7
दु॒हन्ति॑ स॒प्तैका॒मुप॒ द्वा पञ्च॑ सृजतः ।
ती॒र्थे सिन्धो॒रधि॑ स्व॒रे ॥
सात जण एकाचे दोहन करतात; दोन आणि पाच ते पाठवतात, सिंधूच्या तीर्थावर, नादात.
8.72.8
आ द॒शभि॑र्वि॒वस्व॑त॒ इन्द्रः॒ कोश॑मचुच्यवीत् ।
खेद॑या त्रि॒वृता॑ दि॒वः ॥
विवस्वताच्या दहासह इंद्राने पात्र हलवले; तीन थरांच्या गाळणीने, द्युलोकाच्या (सोमाला).
8.72.9
परि॑ त्रि॒धातु॑रध्व॒रं जू॒र्णिरे॑ति॒ नवी॑यसी ।
मध्वा॒ होता॑रो अञ्जते ॥
त्रिधातूच्या यज्ञाभोवती, जुनी परंतु नवी ती जाते; मधाने होते तिला अभिषेक करतात.
8.72.10
सि॒ञ्चन्ति॒ नम॑साव॒तमु॒च्चाच॑क्रं॒ परि॑ज्मानम् ।
नी॒चीन॑बार॒मक्षि॑तम् ॥
नमस्काराने ते त्या रक्षकाला सिंचन करतात; उंच चाकाच्या, सर्वत्र व्यापलेल्या, खाली झुकलेल्या, अक्षय (पात्राला).
8.72.11
अ॒भ्यार॒मिदद्र॑यो॒ निषि॑क्तं॒ पुष्क॑रे॒ मधु॑ ।
अ॒व॒तस्य॑ वि॒सर्ज॑ने ॥
दगड त्या मधुर (सोमाला) कमलपात्रात ओततात, खाली उतरणाऱ्याच्या सोडण्याच्या वेळी.
8.72.12
गाव॒ उपा॑वताव॒तं म॒ही य॒ज्ञस्य॑ र॒प्सुदा॑ ।
उ॒भा कर्णा॑ हिर॒ण्यया॑ ॥
गायींनो, जवळ उतरा, त्याच्याकडे; हे महान, यज्ञाचा रस देणाऱ्या दोघी, दोन सोन्याचे कान असलेल्या.
8.72.13
आ सु॒ते सि॑ञ्चत॒ श्रियं॒ रोद॑स्योरभि॒श्रिय॑म् ।
र॒सा द॑धीत वृष॒भम् ॥
सोम पिळला जातो तेव्हा त्यात श्री ओता, द्यावापृथिवीची दीप्ती ओता; रस वृषभाला धारण करो.
8.72.14
ते जा॑नत॒ स्वमो॒क्यं॑ सं व॒त्सासो॒ न मा॒तृभिः॑ ।
मि॒थो न॑सन्त जा॒मिभिः॑ ॥
ते आपले स्थान ओळखतात, वासरे मातांशी मिळतात तसे; परस्पर नातेवाइकांसह ते एकत्र होतात.
8.72.15
उप॒ स्रक्वे॑षु॒ बप्स॑तो कृण्व॒ते ध॒रुणं॑ दि॒वि ।
इन्द्रे॑ अ॒ग्ना नमः॒ स्वः॑ ॥
गाळणीत शिंपडत, स्वर्गात आधार उभारत, इंद्र आणि अग्नीला नमस्कार; प्रकाशासाठी.
8.72.16
अधु॑क्षत्पि॒प्युषी॒मिष॒मूर्जं॑ स॒प्तप॑दीम॒रिः ।
सूर्य॑स्य स॒प्त र॒श्मिभिः॑ ॥
अरिने फुगणारे पोषण व बल दुधासारखे काढले — सप्तपदी; सूर्याच्या सात किरणांनी.
8.72.17
सोम॑स्य मित्रावरु॒णोदि॑ता॒ सूर॒ आ द॑दे ।
तदातु॑रस्य भेष॒जम् ॥
सोमाच्या उदयात, हे मित्रावरुणांनो, मी सूर्याचा प्रकाश घेतो; तेच रोग्याचे औषध आहे.
8.72.18
उ॒तो न्व॑स्य॒ यत्प॒दं ह॑र्य॒तस्य॑ निधा॒न्य॑म् ।
परि॒ द्यां जि॒ह्वया॑तनत् ॥
आता याचे पद, हरिताचे (सूर्य-अश्वाचे) निवासस्थान — ते त्याने आपल्या जिभेने द्युलोकाभोवती पसरवले.