อุปนิษัท · Īśa
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Īśa 1
ॐ ईशा वास्यमिदँ सर्वं यत्किञ्च जगत्यां जगत् ।
तेन त्यक्तेन भुञ्जीथा मा गृधः कस्यस्विद्धनम् ॥ १ ॥
โอม สิ่งทั้งปวงนี้ ไม่ว่าสิ่งใดที่เคลื่อนไหวอยู่ในโลกที่เคลื่อนไหวนี้ พึงถูกพระผู้เป็นเจ้า (อีศา) ห่อหุ้มไว้ จงเสวยด้วยการสละ อย่าโลภอยากในทรัพย์ของผู้ใดเลย
Īśa 2
कुर्वन्नेवेह कर्माणि जिजीविषेच्छतँ समाः ।
एवं त्वयि नान्यथेतोऽस्ति न कर्म लिप्यते नरे ॥ २ ॥
ผู้ที่กระทำการงานอยู่ในโลกนี้นั่นเอง พึงปรารถนาจะมีชีวิตอยู่ร้อยปี สำหรับท่านไม่มีทางอื่นนอกจากนี้ การงานจึงไม่ติดข้องมนุษย์
Īśa 3
असुर्या नाम ते लोका अन्धेन तमसाऽऽवृताः ।
ताँस्ते प्रेत्याभिगच्छन्ति ये के चात्महनो जनाः ॥ ३ ॥
โลกเหล่านั้นที่เรียกว่าอสุรยา ถูกปกคลุมด้วยความมืดมิดที่บอดสนิท ผู้ใดก็ตามที่ทำลายตนเอง เมื่อละโลกนี้ไปแล้ว ย่อมไปยังโลกเหล่านั้นนั่นเอง
Īśa 4
अनेजदेकं मनसो जवीयो नैनद्देवा आप्नुवन्पूर्वमर्षत् ।
तद्धावतोऽन्यानत्येति तिष्ठत्तस्मिन्नपो मातरिश्वा दधाति ॥ ४ ॥
อาตมันนั้นเป็นหนึ่งเดียว ไม่เคลื่อนไหว เร็วกว่าจิตใจ เทวดาทั้งหลายไม่อาจไปถึงได้ เพราะอาตมันนั้นได้ไปล่วงหน้าเทวดาก่อนแล้ว แม้ประทับนิ่งอยู่ ก็ยังแซงหน้าผู้ที่วิ่งไปก่อน ในอาตมันนั้น มาตริศวันย่อมค้ำจุนน้ำทั้งหลาย
Īśa 5
तदेजति तन्नैजति तद्दूरे तद्वन्तिके ।
तदन्तरस्य सर्वस्य तदु सर्वस्यास्य बाह्यतः ॥ ५ ॥
พรหมันนั้นเคลื่อนไหวและไม่เคลื่อนไหว พรหมันนั้นอยู่ไกลและอยู่ใกล้ พรหมันนั้นอยู่ภายในสิ่งทั้งปวงนี้ และอยู่ภายนอกสิ่งทั้งปวงนี้ด้วย
Īśa 6
यस्तु सर्वाणि भूतान्यात्मन्येवानुपश्यति ।
सर्वभूतेषु चात्मानं ततो न विजुगुप्सते ॥ ६ ॥
ผู้ใดเห็นสรรพสัตว์ทั้งปวงอยู่ในตนเองเท่านั้น และเห็นตนเองอยู่ในสรรพสัตว์ทั้งปวง ผู้นั้นย่อมไม่รังเกียจผู้ใดอีกต่อไป
Īśa 7
यस्मिन्सर्वाणि भूतान्यात्मैवाभूद्विजानतः ।
तत्र को मोहः कः शोक एकत्वमनुपश्यतः ॥ ७ ॥
สำหรับผู้รู้แจ้ง สรรพสัตว์ทั้งปวงได้กลายเป็นตนเองแต่อย่างเดียว สำหรับผู้เห็นความเป็นหนึ่งเดียวนี้ จะมีความหลงหรือความโศกอะไรอีกเล่า
Īśa 8
स पर्यगाच्छुक्रमकायमव्रण-मस्नाविरँ शुद्धमपापविद्धम् ।
कविर्मनीषी परिभूः स्वयम्भू-र्याथातथ्यतोऽर्थान् व्यदधाच्छाश्वतीभ्यः समाभ्यः ॥ ८ ॥
พระองค์ทรงครอบคลุมทุกสิ่ง ผ่องใส ปราศจากกาย ปราศจากบาดแผล ปราศจากเส้นเอ็น บริสุทธิ์ ไม่ถูกความชั่วร้ายแตะต้อง ผู้เป็นกวี ผู้มีปัญญา ผู้ครอบงำทุกสิ่ง ผู้ดำรงอยู่ด้วยตนเอง ได้กำหนดสิ่งทั้งหลายให้เป็นไปตามความเป็นจริงตลอดปีอันนิรันดร์
Īśa 9
अन्धं तमः प्रविशन्ति येऽविद्यामुपासते ।
ततो भूय इव ते तमो य उ विद्यायाँ रताः ॥ ९ ॥
ผู้ใดบูชาอวิทยา (ความไม่รู้) ย่อมเข้าสู่ความมืดที่บอดสนิท ส่วนผู้ที่ยินดีอยู่แต่ในวิทยา (ความรู้) ก็เข้าสู่ความมืดที่ยิ่งกว่านั้นเสมือนหนึ่งฉะนั้น
Īśa 10
अन्यदेवाहुर्विद्ययाऽन्यदाहुरविद्यया ।
इति शुश्रुम धीराणां ये नस्तद्विचचक्षिरे ॥ १० ॥
บ้างกล่าวว่า ผลของวิทยาเป็นอย่างหนึ่ง และผลของอวิทยาเป็นอีกอย่างหนึ่ง เราได้ฟังมาจากปราชญ์ทั้งหลาย ผู้อธิบายเรื่องนี้ให้เราฟัง
Īśa 11
विद्यां चाविद्यां च यस्तद्वेदोभयँ सह ।
अविद्यया मृत्युं तीर्त्वा विद्ययाऽमृतमश्नुते ॥ ११ ॥
ผู้ใดรู้ทั้งวิทยาและอวิทยาไปพร้อมกัน ด้วยอวิทยาย่อมข้ามพ้นความตาย และด้วยวิทยาย่อมบรรลุอมฤตภาพ
Īśa 12
अन्धं तमः प्रविशन्ति येऽसम्भूतिमुपासते ।
ततो भूय इव ते तमो य उ सम्भूत्याँ रताः ॥ १२ ॥
ผู้ใดบูชาอสัมภูติ (ความไม่บังเกิดขึ้น สภาพที่ยังไม่ปรากฏ) ย่อมเข้าสู่ความมืดที่บอดสนิท ส่วนผู้ที่ยินดีอยู่แต่ในสัมภูติ (ความบังเกิดขึ้น สภาพที่ปรากฏ) ก็เข้าสู่ความมืดที่ยิ่งกว่านั้นเสมือนหนึ่งฉะนั้น
Īśa 13
अन्यदेवाहुः सम्भवादन्यदाहुरसम्भवात् ।
इति शुश्रुम धीराणां ये नस्तद्विचचक्षिरे ॥ १३ ॥
บ้างกล่าวว่า สิ่งหนึ่งเกิดจากความบังเกิดขึ้น และบ้างกล่าวว่า อีกสิ่งหนึ่งเกิดจากความไม่บังเกิดขึ้น เราได้ฟังมาจากปราชญ์ทั้งหลาย ผู้อธิบายเรื่องนี้ให้เราฟังอย่างชัดเจน
Īśa 14
सम्भूतिं च विनाशं च यस्तद्वेदोभयँ सह ।
विनाशेन मृत्युं तीर्त्वा सम्भूत्याऽमृतमश्नुते ॥ १४ ॥
ผู้ใดรู้ทั้งความบังเกิดขึ้นและความดับไปพร้อมกัน ด้วยความดับไปย่อมข้ามพ้นความตาย และด้วยความบังเกิดขึ้นย่อมบรรลุอมฤตภาพ
Īśa 15
हिरण्मयेन पात्रेण सत्यस्यापिहितं मुखम् ।
तत्त्वं पूषन्नपावृणु सत्यधर्माय दृष्टये ॥ १५ ॥
ปากแห่งความจริงถูกปิดบังด้วยภาชนะสีทอง โอ ปูษัน ขอพระองค์จงเปิดมันออก เพื่อให้ข้าพระองค์ผู้มีธรรมคือความจริงได้เห็น
Īśa 16
पूषन्नेकर्षे यम सूर्य प्राजापत्य व्यूह रश्मीन् समूह तेजः ।
यत्ते रूपं कल्याणतमं तत्ते पश्यामि योऽसावसौ पुरुषः सोऽहमस्मि ॥ १६ ॥
โอ ปูษัน ผู้เป็นผู้เห็นแต่เพียงผู้เดียว โอ ยมะ โอ พระอาทิตย์ โอบุตรแห่งประชาบดี ขอพระองค์จงแผ่รัศมีของพระองค์ออกไป และรวบรวมแสงสว่างของพระองค์เข้าด้วยกัน รูปอันงดงามยิ่งของพระองค์นั้น ข้าพระองค์เห็นอยู่ บุรุษผู้โน้นนั่นแหละ ข้าพระองค์คือผู้นั้น
Īśa 17
वायुरनिलममृतमथेदं भस्मांतँ शरीरम् ।
ॐ क्रतो स्मर कृतँ स्मर क्रतो स्मर कृतँ स्मर ॥ १७ ॥
ขอให้ลมปราณกลับคืนสู่วายุ ลมอมตะ และขอให้ร่างกายนี้สิ้นสุดลงเป็นเถ้าธุลี โอม โอ เจตจำนง จงระลึกถึง ระลึกถึงสิ่งที่ได้กระทำแล้ว โอ เจตจำนง จงระลึกถึง ระลึกถึงสิ่งที่ได้กระทำแล้ว
Īśa 18
अग्ने नय सुपथा राये अस्मान् विश्वानि देव वयुनानि विद्वान् ।
युयोध्यस्मज्जुहुराणमेनो भूयिष्ठां ते नमउक्तिं विधेम ॥ १८ ॥
โอ อัคนี ขอนำพวกเราไปสู่ความมั่งคั่งด้วยเส้นทางที่ดี โอ เทพเจ้า พระองค์ทรงรู้ทุกหนทาง ขอทรงปัดเป่าบาปคดโกงออกไปจากพวกเรา ข้าพระองค์ถวายคำนมัสการอันมากมายยิ่งแด่พระองค์