Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 10.22

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

10.22.1

कुह॑ श्रु॒त इन्द्रः॒ कस्मि॑न्न॒द्य जने॑ मि॒त्रो न श्रू॑यते ।
ऋषी॑णां वा॒ यः क्षये॒ गुहा॑ वा॒ चर्कृ॑षे गि॒रा ॥

आज इंद्र कुठे ऐकू येतो? कोणत्या माणसात तो मित्रासारखा स्तुत्य आहे? ऋषींच्या निवासात किंवा गुहेत लपलेल्या त्याला मी गीताने आवाहन करतो.

10.22.2

इ॒ह श्रु॒त इन्द्रो॑ अ॒स्मे अ॒द्य स्तवे॑ व॒ज्र्यृची॑षमः ।
मि॒त्रो न यो जने॒~ष्वा यश॑श्च॒क्रे असा॒म्या ॥

येथे इंद्र प्रसिद्ध आहे; आज आमच्यासाठी वज्रधारी, अत्यंत तेजस्वी अशा त्याची मी स्तुती करतो. मित्रासारखा मनुष्यांमध्ये कीर्ती देणारा तो अजेय आहे.

10.22.3

म॒हो यस्पतिः॒ शव॑सो॒ असा॒~म्या म॒हो नृ॒म्णस्य॑ तूतु॒जिः ।
भ॒र्ता वज्र॑स्य धृ॒ष्णोः पि॒ता पु॒त्रमि॑व प्रि॒यम् ॥

महान सामर्थ्याचा स्वामी तो अजेय आहे; महान पौरुषाचा वेगवान चालक तोच. वज्र आणि दृढ बल धारण करणारा तो पिता आहे, प्रिय पुत्राच्या पित्यासारखा.

10.22.4

यु॒जा॒नो अश्वा॒ वात॑स्य॒ धुनी॑ दे॒वो दे॒वस्य॑ वज्रिवः ।
स्यन्ता॑ प॒था वि॒रुक्म॑ता सृजा॒न स्तो॒ष्यध्व॑नः ॥

वायूचे दोन वेगवान अश्व जोडणाऱ्या, हे वज्रधारी देवा, उजळ मार्गाने चालत मार्ग उघडणाऱ्या तुझी स्तुती होते.

10.22.5

त्वं त्या चि॒द्वात॒स्याश्वागा॑ ऋ॒ज्रा त्मना॒ वह॑ध्यै ।
ययो॑र्दे॒वो न मर्त्यो॑ य॒न्ता नकि॑र्वि॒दाय्यः॑ ॥

तू त्या वायूच्या दोन अश्वांजवळ आलास, जे वेगवान आहेत, स्वतःच्या बळाने वाहून नेण्यासाठी. त्यांचा सारथी देव आहे, मर्त्य नाही; त्यांना कोणी अडवू शकत नाही.

10.22.6

अध॒ ग्मन्तो॒शना॑ पृच्छते वां॒ कद॑र्था न॒ आ गृ॒हम् ।
आ ज॑ग्मथुः परा॒काद्दि॒वश्च॒ ग्मश्च॒ मर्त्य॑म् ॥

तेव्हा जवळ आलेला उशना तुम्हा दोघांना विचारतो: हे दोन भटकणाऱ्यांनो, तुम्ही आमच्या घरी कसे आलात? दुरून, स्वर्गातून व पृथ्वीवरून मानवाकडे आलात.

10.22.7

आ न॑ इन्द्र पृक्षसे अ॒स्माकं॒ ब्रह्मोद्य॑तम् ।
तत्त्वा॑ याचाम॒हेऽवः॒ शुष्णं॒ यद्धन्नमा॑नुषम् ॥

हे इंद्रा, आमच्या उंचावलेल्या प्रार्थनेकडे तू ये. ती मदत आम्ही तुझ्याकडे मागतो: अमानुष शुष्णाला तू ठार कर.

10.22.8

अ॒क॒र्मा दस्यु॑र॒भि नो॑ अम॒न्तुर॒न्यव्र॑तो॒ अमा॑नुषः ।
त्वं तस्या॑मित्रह॒न्वध॑र्दा॒सस्य॑ दम्भय ॥

कर्महीन, दस्यू, आमच्या विरोधी, विचारहीन, दुसरे व्रत पाळणारा, अमानुष आमच्यावर चालून येतात. हे शत्रुहंता, त्याच्यावर वज्र टाक; त्या दासाला दाबून टाक.

10.22.9

त्वं न॑ इन्द्र शूर॒ शूरै॑रु॒त त्वोता॑सो ब॒र्हणा॑ ।
पु॒रु॒त्रा ते॒ वि पू॒र्तयो॒ नव॑न्त क्षो॒णयो॑ यथा ॥

तू आमच्यासोबत राहा, हे इंद्रा, हे वीरा, वीरांसह आणि तुझ्या संरक्षणात असलेल्यांसह, वृद्धीच्या विधीसह. तुझी कर्मे अनेकदा विस्तारून नमतात, जसे लोक नमतात.

10.22.10

त्वं तान्वृ॑त्र॒हत्ये॑ चोदयो॒ नॄन्का॑र्पा॒णे शू॑र वज्रिवः ।
गुहा॒ यदी॑ कवी॒नां वि॒शां नक्ष॑त्रशवसाम् ॥

वृत्रवधाच्या युद्धात त्या नरांना तू प्रेरित केलेस, हे वीरा, कार्पाण युद्धात, हे वज्रधारी. गुहेत कवींचे आणि विशांचे नक्षत्रबल होते तेव्हा.

10.22.11

म॒क्षू ता त॑ इन्द्र दा॒नाप्न॑स आक्षा॒णे शू॑र वज्रिवः ।
यद्ध॒ शुष्ण॑स्य द॒म्भयो॑ जा॒तं विश्वं॑ स॒याव॑भिः ॥

दानशूराचे ते कर्म लवकर येवोत, हे इंद्रा, आक्षाण युद्धात, हे वीरा, हे वज्रधारी. शुष्णापासून जन्मलेल्या सर्वांना तू साथीदारांसह दाबतोस तेव्हा.

10.22.12

माकु॒ध्र्य॑गिन्द्र शूर॒ वस्वी॑र॒स्मे भू॑वन्न॒भिष्ट॑यः ।
व॒यंव॑यं त आसां सु॒म्ने स्या॑म वज्रिवः ॥

हे इंद्रा, हे वीरा, कोणीही विमुख न होवो; धन देणारी संरक्षणे आम्हाला लाभोत. आम्ही प्रत्येकजण तुझ्या यांच्या कृपेत राहो, हे वज्रधारी.

10.22.13

अ॒स्मे ता त॑ इन्द्र सन्तु स॒त्याहिं॑सन्तीरुप॒स्पृशः॑ ।
वि॒द्याम॒ यासां॒ भुजो॑ धेनू॒नां न व॑ज्रिवः ॥

हे इंद्रा, ती पाणी आमच्यासाठी सत्य होवोत; कोणालाही इजा न करता स्पर्श करता येणारी ती पाणी आहेत. हे वज्रधारी, गाईंचे कास ज्याप्रमाणे कळते, त्याप्रमाणे त्यांचे प्रवाह आम्ही जाणो.

10.22.14

अ॒ह॒स्ता यद॒पदी॒ वर्ध॑त॒ क्षाः शची॑भिर्वे॒द्याना॑म् ।
शुष्णं॒ परि॑ प्रदक्षि॒णिद्वि॒श्वाय॑वे॒ नि शि॑श्नथः ॥

हात नसलेली आणि पाय नसलेली पृथ्वी जेव्हा वाढली, तेव्हा यज्ञवेदींच्या शक्तीने, शुष्णाला उजवीकडून वेढून तू विश्वजनांसाठी त्याला दाबलेस.

10.22.15

पिबा॑पि॒बेदि॑न्द्र शूर॒ सोमं॒ मा रि॑षण्यो वसवान॒ वसुः॒ सन् ।
उ॒त त्रा॑यस्व गृण॒तो म॒घोनो॑ म॒हश्च॑ रा॒यो रे॒वत॑स्कृधी नः ॥

हे इंद्रा, हे शूरा, सोम पुन्हा पुन्हा पी; वसू होऊन आम्हाला हानी करू नकोस. स्तुती करणाऱ्याचे आणि दात्यांचे रक्षण कर आणि महान धनाने आम्हाला धनवान कर.