ઋગ્વેદ · સૂક્ત 10.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.92.1
य॒ज्ञस्य॑ वो र॒थ्यं॑ वि॒श्पतिं॑ वि॒शां होता॑रम॒क्तोरति॑थिं वि॒भाव॑सुम् ।
शोच॒ञ्च्छुष्का॑सु॒ हरि॑णीषु॒ जर्भु॑र॒द्वृषा॑ के॒तुर्य॑ज॒तो द्याम॑शायत ॥
યજ્ઞના રથી, પ્રજાઓના સ્વામી, હોતા, રાત્રિઓના અતિથિ, પ્રકાશધન અગ્નિને તમે સૌએ (નમન્યા). સૂકાં અને લીલાં સ્થાનોમાં પ્રજ્વલિત થતાં, તે વૃષભ, ધ્વજ, પૂજ્ય અગ્નિ સ્વર્ગ સુધી ફેલાયો.
10.92.2
इ॒मम॑ञ्ज॒स्पामु॒भये॑ अकृण्वत ध॒र्माण॑म॒ग्निं वि॒दथ॑स्य॒ साध॑नम् ।
अ॒क्तुं न य॒ह्वमु॒षसः॑ पु॒रोहि॑तं॒ तनू॒नपा॑तमरु॒षस्य॑ निंसते ॥
ઘીની સુગંધવાળા, ધર્મ સ્થાપનારા, યજ્ઞના સાધન એવા આ અગ્નિને બંને પક્ષોએ રચ્યો. રાત્રિ સમાન પૂજ્ય, ઉષાઓના પુરોહિત, તનૂનપાત્ (અગ્નિ)ને તેઓ અરુણ માટે અર્પે છે.
10.92.3
बळ॑स्य नी॒था वि प॒णेश्च॑ मन्महे व॒या अ॑स्य॒ प्रहु॑ता आसु॒रत्त॑वे ।
य॒दा घो॒रासो॑ अमृत॒त्वमाश॒तादिज्जन॑स्य॒ दैव्य॑स्य चर्किरन् ॥
ખરેખર અમે તેના માર્ગો અને પણિઓના (સંપત્તિના) રહસ્યને જાણીએ છીએ; તેના આહૂત કિરણો ભક્ષણ માટે હતા. ઉગ્ર કિરણો અમરત્વ સુધી પહોંચ્યાં ત્યારે જ તેઓ દૈવી માનવ માટે કાર્ય કરવા લાગ્યાં.
10.92.4
ऋ॒तस्य॒ हि प्रसि॑ति॒र्द्यौरु॒रु व्यचो॒ नमो॑ म॒ह्य॑रम॑तिः॒ पनी॑यसी ।
इन्द्रो॑ मि॒त्रो वरु॑णः॒ सं चि॑कित्रि॒रेऽथो॒ भगः॑ सवि॒ता पू॒तद॑क्षसः ॥
ઋતના પ્રેરક ખરેખર દ્યુલોક છે; વિશાળ પ્રકાશ તે છે. મહાન નમન છે, આનંદનો વેગ વધુ દૃઢ છે. ઇન્દ્ર, મિત્ર અને વરુણ સાથે જાણ્યું; પછી ભગ અને સવિતા, પવિત્ર શક્તિવાળા (પણ જાણ્યું).
10.92.5
प्र रु॒द्रेण॑ य॒यिना॑ यन्ति॒ सिन्ध॑वस्ति॒रो म॒हीम॒रम॑तिं दधन्विरे ।
येभिः॒ परि॑ज्मा परि॒यन्नु॒रु ज्रयो॒ वि रोरु॑वज्ज॒ठरे॒ विश्व॑मु॒क्षते॑ ॥
રુદ્ર સાથે ગતિશીલ નદીઓ આગળ વહે છે; તેઓ વિશાળ અંતરિક્ષમાં આડી દોડી છે. જેના દ્વારા ફરતો પરિજ્મા, ચારે તરફ ચાલતાં, વિશાળ માર્ગોને ગર્જના સાથે ફેલાવે છે અને સર્વને સિંચે છે.
10.92.6
क्रा॒णा रु॒द्रा म॒रुतो॑ वि॒श्वकृ॑ष्टयो दि॒वः श्ये॒नासो॒ असु॑रस्य नी॒ळयः॑ ।
तेभि॑श्चष्टे॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॑र्य॒मेन्द्रो॑ दे॒वेभि॑रर्व॒शेभि॒रर्व॑शः ॥
રુદ્રો, મરુતો, જે સર્વને સર્જે અને આકર્ષે છે, આકાશના બાજ જેવા વેગવાન, અસુરના માળા; તેમની સાથે વરુણ, મિત્ર, અર્યમા અને ઇન્દ્ર દેવો સાથે અને અર્વશો સાથે અર્વશ તરીકે જુએ છે.
10.92.7
इन्द्रे॒ भुजं॑ शशमा॒नास॑ आशत॒ सूरो॒ दृशी॑के॒ वृष॑णश्च॒ पौंस्ये॑ ।
प्र ये न्व॑स्या॒र्हणा॑ ततक्षि॒रे युजं॒ वज्रं॑ नृ॒षद॑नेषु का॒रवः॑ ॥
ઇન્દ્રમાં પોતાનો બાહુ મેળવવા પ્રયત્ન કરનારા, સૂર્યની દૃષ્ટિમાં અને વૃષાના પૌરુષમાં, હવે તેની યોગ્ય સ્તુતિઓથી મનુષ્યોના આસનોમાં જોડાયેલું વજ્ર ઘડે છે, તે કારીગરો.
10.92.8
सूर॑श्चि॒दा ह॒रितो॑ अस्य रीरम॒दिन्द्रा॒दा कश्चि॑द्भयते॒ तवी॑यसः ।
भी॒मस्य॒ वृष्णो॑ ज॒ठरा॑दभि॒श्वसो॑ दि॒वेदि॑वे॒ सहु॑रि स्त॒न्नबा॑धितः ॥
સૂર્યના હરિ (અશ્વો) પણ આના કારણે આનંદિત થાય છે; ઇન્દ્રથી અને કોઈ પણ બીજાથી ડરે છે. ભયંકર વૃષાના ઉદરમાંથી શ્વાસ છોડતાં, દિવસે દિવસે, વિજયી, અજેય એવો તે ગર્જે છે.
10.92.9
स्तोमं॑ वो अ॒द्य रु॒द्राय॒ शिक्व॑से क्ष॒यद्वी॑राय॒ नम॑सा दिदिष्टन ।
येभिः॑ शि॒वः स्ववाँ॑ एव॒याव॑भिर्दि॒वः सिष॑क्ति॒ स्वय॑शा॒ निका॑मभिः ॥
આજે તમારી સ્તુતિ રુદ્ર માટે; બળવાનને, જેના વીરો ક્ષીણ થયા છે તેને; નમસ્કારથી તેને પ્રકાશિત કરો. જેના દ્વારા શિવ, પોતાના રક્ષણવાળો, ઇચ્છિત સહાયકો સાથે, સ્વર્ગમાંથી, સ્વયં યશસ્વી થઈને, ઇચ્છાઓ સાથે મોકલશે.
10.92.10
ते हि प्र॒जाया॒ अभ॑रन्त॒ वि श्रवो॒ बृह॒स्पति॑र्वृष॒भः सोम॑जामयः ।
य॒ज्ञैरथ॑र्वा प्रथ॒मो वि धा॑रयद्दे॒वा दक्षै॒र्भृग॑वः॒ सं चि॑कित्रिरे ॥
તેઓ ખરેખર પ્રજા માટે યશ લાવ્યા. બૃહસ્પતિ, વૃષભ, સોમથી જન્મેલો, યજ્ઞો દ્વારા; પ્રથમ અથર્વાએ તેને ધારણ કર્યો. દેવો કુશળતાથી ભૃગુઓ સાથે મળીને ઓળખાયા.
10.92.11
ते हि द्यावा॑पृथि॒वी भूरि॑रेतसा॒ नरा॒शंस॒श्चतु॑रङ्गो य॒मोऽदि॑तिः ।
दे॒वस्त्वष्टा॑ द्रविणो॒दा ऋ॑भु॒क्षणः॒ प्र रो॑द॒सी म॒रुतो॒ विष्णु॑रर्हिरे ॥
તેઓ જ ખરેખર પુષ્કળ બીજવાળાં દ્યાવાપૃથિવીને, નરાશંસને, ચતુરંગને, યમને, અદિતિને પૂજે છે; દેવ ત્વષ્ટા, ધનદાતા, ઋભુક્ષણો, મરુતો અને વિષ્ણુ—આ બંને લોકોને સન્માન આપે છે.
10.92.12
उ॒त स्य न॑ उ॒शिजा॑मुर्वि॒या क॒विरहिः॑ शृणोतु बु॒ध्न्यो॑ हवी॑मनि ।
सूर्या॒मासा॑ वि॒चर॑न्ता दिवि॒क्षिता॑ धि॒या श॑मीनहुषी अ॒स्य बो॑धतम् ॥
તે અહિ બુધ્ન્ય (ઊંડાણનો સર્પ), વિશાળ કવિ, અમારું આહ્વાન સાંભળો. સૂર્ય-ચંદ્ર, વિચરણ કરનારા, દ્યુલોકમાં વસનારા, બુદ્ધિથી (જાગૃત), હે શમીનહુષીઓ, આ જાણો.
10.92.13
प्र नः॑ पू॒षा च॒रथं॑ वि॒श्वदे॑व्यो अ॒पां नपा॑दवतु वा॒युरि॒ष्टये॑ ।
आ॒त्मानं॒ वस्यो॑ अ॒भि वात॑मर्चत॒ तद॑श्विना सुहवा॒ याम॑नि श्रुतम् ॥
પૂષા અમારા રથનું રક્ષણ કરો; સર્વદેવોને પ્રિય, જળોના પૌત્ર વાયુ ઇષ્ટસિદ્ધિ માટે અમારું રક્ષણ કરો. હે અશ્વિનો, સહેલાઈથી બોલાવી શકાય તેવા તમે બંને પ્રિય વાયુની સ્તુતિ કરો; એ પ્રાર્થના તમે યાત્રામાં સાંભળી છે.
10.92.14
वि॒शामा॒सामभ॑यानामधि॒क्षितं॑ गी॒र्भिरु॒ स्वय॑शसं गृणीमसि ।
ग्नाभि॒र्विश्वा॑भि॒रदि॑तिमन॒र्वण॑म॒क्तोर्युवा॑नं नृ॒मणा॒ अधा॒ पति॑म् ॥
આ પ્રજાઓના અભયદાતા, અધિકારી, પોતાના યશથી પ્રકાશિત એવાને અમે સ્તોત્રોથી સ્તુતિ કરીએ છીએ. સર્વ બંધુઓ સહિત અદિતિની, અનુપમની, રાત્રિના યુવાનની અને મનુષ્યબળવાળા પતિની પણ.
10.92.15
रेभ॒दत्र॑ ज॒नुषा॒ पूर्वो॒ अङ्गि॑रा॒ ग्रावा॑ण ऊ॒र्ध्वा अ॒भि च॑क्षुरध्व॒रम् ।
येभि॒र्विहा॑या॒ अभ॑वद्विचक्ष॒णः पाथः॑ सु॒मेकं॒ स्वधि॑ति॒र्वन॑न्वति ॥
અહીં જન્મથી પ્રથમ અંગિરસે ઊંચકાયેલા પથ્થરોને યજ્ઞ તરફ જોવડાવ્યા; તેમના વડે વિશાળ પગલાંવાળા, સર્વદર્શી થઈને તેણે માર્ગો, સુંદર પથ બનાવ્યો; વનમાં કુહાડી (રસ્તો બનાવે છે).