ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 10.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.92.1
य॒ज्ञस्य॑ वो र॒थ्यं॑ वि॒श्पतिं॑ वि॒शां होता॑रम॒क्तोरति॑थिं वि॒भाव॑सुम् ।
शोच॒ञ्च्छुष्का॑सु॒ हरि॑णीषु॒ जर्भु॑र॒द्वृषा॑ के॒तुर्य॑ज॒तो द्याम॑शायत ॥
ਯਜ್ਞ ਦੇ ਰਥੀ, ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਹੋਤਾ, ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਮਹਿਮਾਨ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਧਨੀ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਨੇ (ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ)। ਸੁੱਕੇ ਅਤੇ ਹਰੇ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਝੰਡਾ, ਪੂਜਨੀਕ ਅਗਨੀ ਸਵਰਗ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਿਆ।
10.92.2
इ॒मम॑ञ्ज॒स्पामु॒भये॑ अकृण्वत ध॒र्माण॑म॒ग्निं वि॒दथ॑स्य॒ साध॑नम् ।
अ॒क्तुं न य॒ह्वमु॒षसः॑ पु॒रोहि॑तं॒ तनू॒नपा॑तमरु॒षस्य॑ निंसते ॥
ਘਿਉ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਸਾਧਨ ਇਸ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ। ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਪੂਜਨੀਕ, ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਤਨੂਨਪਾਤ (ਅਗਨੀ) ਨੂੰ ਉਹ ਅਰੁਣ ਲਈ ਅਰਪਦੇ ਹਨ।
10.92.3
बळ॑स्य नी॒था वि प॒णेश्च॑ मन्महे व॒या अ॑स्य॒ प्रहु॑ता आसु॒रत्त॑वे ।
य॒दा घो॒रासो॑ अमृत॒त्वमाश॒तादिज्जन॑स्य॒ दैव्य॑स्य चर्किरन् ॥
ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਇਸਦੇ ਰਸਤੇ ਅਤੇ ਪਣੀਆਂ (ਧਨ) ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ; ਇਸ ਦੀਆਂ ਬੁਲਾਈਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਖਾਣ ਲਈ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕਿਰਨਾਂ ਅਮਰਤਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀਆਂ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਉਹ ਦੈਵੀ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ।
10.92.4
ऋ॒तस्य॒ हि प्रसि॑ति॒र्द्यौरु॒रु व्यचो॒ नमो॑ म॒ह्य॑रम॑तिः॒ पनी॑यसी ।
इन्द्रो॑ मि॒त्रो वरु॑णः॒ सं चि॑कित्रि॒रेऽथो॒ भगः॑ सवि॒ता पू॒तद॑क्षसः ॥
ਰਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰੇਰਕ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦਿਯੂਲੋਕ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਹੀ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਆਨੰਦ ਦਾ ਵੇਗ ਹੋਰ ਦ੍ਰਿੜ ਹੈ। ਇੰਦਰ, ਮਿਤਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਜਾਣਿਆ; ਫਿਰ ਭਗ ਅਤੇ ਸਵਿਤਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੀ।
10.92.5
प्र रु॒द्रेण॑ य॒यिना॑ यन्ति॒ सिन्ध॑वस्ति॒रो म॒हीम॒रम॑तिं दधन्विरे ।
येभिः॒ परि॑ज्मा परि॒यन्नु॒रु ज्रयो॒ वि रोरु॑वज्ज॒ठरे॒ विश्व॑मु॒क्षते॑ ॥
ਰੁਦਰ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਅੱਗੇ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਿਰਛੀਆਂ ਦੌੜੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਘੁੰਮਦਾ ਪਰਿਜਮਾ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਚਲਦਾ ਹੋਇਆ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਗਰਜਦਾ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਛਿੜਕਦਾ ਹੈ।
10.92.6
क्रा॒णा रु॒द्रा म॒रुतो॑ वि॒श्वकृ॑ष्टयो दि॒वः श्ये॒नासो॒ असु॑रस्य नी॒ळयः॑ ।
तेभि॑श्चष्टे॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॑र्य॒मेन्द्रो॑ दे॒वेभि॑रर्व॒शेभि॒रर्व॑शः ॥
ਰੁਦਰ, ਮਰੁਤ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ, ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਬਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਅਸੁਰ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ; ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵਰੁਣ, ਮਿਤਰ, ਅਰਯਮਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਰਵਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਅਰਵਸ਼ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
10.92.7
इन्द्रे॒ भुजं॑ शशमा॒नास॑ आशत॒ सूरो॒ दृशी॑के॒ वृष॑णश्च॒ पौंस्ये॑ ।
प्र ये न्व॑स्या॒र्हणा॑ ततक्षि॒रे युजं॒ वज्रं॑ नृ॒षद॑नेषु का॒रवः॑ ॥
ਇੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬਾਂਹ ਪਾਉਣ ਲਈ ਜਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ ਦੇ ਪੌਰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਹੁਣ ਉਸ ਦੀਆਂ ਯੋਗ ਉਸਤਤਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਆਸਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੁੜਿਆ ਵਜਰ ਘੜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਾਰੀਗਰ।
10.92.8
सूर॑श्चि॒दा ह॒रितो॑ अस्य रीरम॒दिन्द्रा॒दा कश्चि॑द्भयते॒ तवी॑यसः ।
भी॒मस्य॒ वृष्णो॑ ज॒ठरा॑दभि॒श्वसो॑ दि॒वेदि॑वे॒ सहु॑रि स्त॒न्नबा॑धितः ॥
ਸੂਰਜ ਦੇ ਹਰੀ (ਘੋੜੇ) ਵੀ ਇਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇੰਦਰ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ। ਭਿਆਨਕ ਵ੍ਰਿਸ਼ ਦੇ ਢਿੱਡ ਤੋਂ ਸਾਹ ਛੱਡਦਾ, ਦਿਨੋ-ਦਿਨ, ਜੇਤੂ, ਅਜਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਗਰਜਦਾ ਹੈ।
10.92.9
स्तोमं॑ वो अ॒द्य रु॒द्राय॒ शिक्व॑से क्ष॒यद्वी॑राय॒ नम॑सा दिदिष्टन ।
येभिः॑ शि॒वः स्ववाँ॑ एव॒याव॑भिर्दि॒वः सिष॑क्ति॒ स्वय॑शा॒ निका॑मभिः ॥
ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੀ ਉਸਤਤ ਰੁਦਰ ਲਈ; ਬਲਵਾਨ ਲਈ, ਜਿਸਦੇ ਵੀਰ ਘਟ ਗਏ ਹਨ ਉਸ ਲਈ; ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਚਮਕਾਓ। ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਿਵ, ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲਾ, ਇੱਛਤ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨਾਲ, ਸਵਰਗ ਤੋਂ, ਆਪ ਯਸ਼ਸਵੀ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਸਹਿਤ ਭੇਜੇਗਾ।
10.92.10
ते हि प्र॒जाया॒ अभ॑रन्त॒ वि श्रवो॒ बृह॒स्पति॑र्वृष॒भः सोम॑जामयः ।
य॒ज्ञैरथ॑र्वा प्रथ॒मो वि धा॑रयद्दे॒वा दक्षै॒र्भृग॑वः॒ सं चि॑कित्रिरे ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਰਜਾ ਲਈ ਯਸ਼ ਲਿਆਂਦਾ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਸੋਮ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਯੱਗਾਂ ਰਾਹੀਂ; ਪਹਿਲੇ ਅਥਰਵਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਧਾਰਿਆ। ਦੇਵਤੇ ਕੌਸ਼ਲ ਨਾਲ ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ।
10.92.11
ते हि द्यावा॑पृथि॒वी भूरि॑रेतसा॒ नरा॒शंस॒श्चतु॑रङ्गो य॒मोऽदि॑तिः ।
दे॒वस्त्वष्टा॑ द्रविणो॒दा ऋ॑भु॒क्षणः॒ प्र रो॑द॒सी म॒रुतो॒ विष्णु॑रर्हिरे ॥
ਉਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬਹੁਤ ਬੀਜ ਵਾਲੇ ਦਿਆਵਾਪ੍ਰਿਥਿਵੀ, ਨਰਾਸ਼ੰਸ, ਚਤੁਰੰਗ, ਯਮ, ਅਦਿਤੀ ਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ; ਦੇਵ ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ, ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਰਿਭੁਕਸ਼ਣ, ਮਰੁਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ—ਇਹ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
10.92.12
उ॒त स्य न॑ उ॒शिजा॑मुर्वि॒या क॒विरहिः॑ शृणोतु बु॒ध्न्यो॑ हवी॑मनि ।
सूर्या॒मासा॑ वि॒चर॑न्ता दिवि॒क्षिता॑ धि॒या श॑मीनहुषी अ॒स्य बो॑धतम् ॥
ਉਹ ਅਹਿ ਬੁਧਨਯ (ਡੂੰਘਾਈ ਦਾ ਸੱਪ), ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਵੀ, ਸਾਡਾ ਸੱਦਾ ਸੁਣੇ। ਸੂਰਜ-ਚੰਦਰ, ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ, ਦਿਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ (ਜਾਗੇ ਹੋਏ), ਹੇ ਸ਼ਮੀਨਹੁਸ਼ੀ, ਇਹ ਜਾਣੋ।
10.92.13
प्र नः॑ पू॒षा च॒रथं॑ वि॒श्वदे॑व्यो अ॒पां नपा॑दवतु वा॒युरि॒ष्टये॑ ।
आ॒त्मानं॒ वस्यो॑ अ॒भि वात॑मर्चत॒ तद॑श्विना सुहवा॒ याम॑नि श्रुतम् ॥
ਪੂਸ਼ਾ ਸਾਡੇ ਰਥ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਸਰਬਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਜਲਾਂ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਵਾਯੂ ਇੱਛਤ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਸੌਖਿਆਂ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਪਿਆਰੇ ਵਾਯੂ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰੋ; ਉਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਤੁਸਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੁਣੀ ਹੈ।
10.92.14
वि॒शामा॒सामभ॑यानामधि॒क्षितं॑ गी॒र्भिरु॒ स्वय॑शसं गृणीमसि ।
ग्नाभि॒र्विश्वा॑भि॒रदि॑तिमन॒र्वण॑म॒क्तोर्युवा॑नं नृ॒मणा॒ अधा॒ पति॑म् ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਰਜਾਵਾਂ ਦੇ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਅਧਿਕਾਰੀ, ਆਪਣੇ ਯਸ਼ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਰੇ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ ਅਦਿਤੀ, ਬੇਮਿਸਾਲ, ਰਾਤ ਦੇ ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਬਲ ਵਾਲੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੀ।
10.92.15
रेभ॒दत्र॑ ज॒नुषा॒ पूर्वो॒ अङ्गि॑रा॒ ग्रावा॑ण ऊ॒र्ध्वा अ॒भि च॑क्षुरध्व॒रम् ।
येभि॒र्विहा॑या॒ अभ॑वद्विचक्ष॒णः पाथः॑ सु॒मेकं॒ स्वधि॑ति॒र्वन॑न्वति ॥
ਏਥੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਉੱਚੇ ਚੁੱਕੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਯੱਗ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਲਾਇਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਰਬਦਰਸ਼ੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਹ ਅਤੇ ਸੋਹਣਾ ਪੰਧ ਬਣਾਇਆ; ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕੁਹਾੜਾ (ਰਾਹ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ)।