Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

ઋગ્વેદ · સૂક્ત 2.11

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

2.11.1

श्रु॒धी हव॑मिन्द्र॒ मा रि॑षण्यः॒ स्याम॑ ते दा॒वने॒ वसू॑नाम् ।
इ॒मा हि त्वामूर्जो॑ व॒र्धय॑न्ति वसू॒यवः॒ सिन्ध॑वो॒ न क्षर॑न्तः ॥

હે ઇન્દ્ર, મારી હાક સાંભળ; તારા દાનથી ધન પામીને અમે ઉપેક્ષિત ન થઈએ. ધનની ઇચ્છા કરનારા આ સ્તોતાઓ તને બળથી વધારે છે, વહેતી નદીઓની જેમ.

2.11.2

सृ॒जो म॒हीरि॑न्द्र॒ या अपि॑न्वः॒ परि॑ष्ठिता॒ अहि॑ना शूर पू॒र्वीः ।
अम॑र्त्यं चिद्दा॒सं मन्य॑मान॒मवा॑भिनदु॒क्थैर्वा॑वृधा॒नः ॥

હે ઇન્દ્ર, તેં ઘેરાયેલાં મહાન જળોને મુક્ત કર્યાં; હે વીર, સર્પ સાથેના યુદ્ધમાં અનેક પ્રાચીનને તોડ્યાં. સ્તોત્રોથી વધીને, પોતાને બળવાન માનતા તે અમર દાસને પણ તેં નીચે પાડ્યો.

2.11.3

उ॒क्थेष्विन्नु शू॑र॒ येषु॑ चा॒कन्त्स्तोमे॑ष्विन्द्र रु॒द्रिये॑षु च ।
तुभ्येदे॒ता यासु॑ मन्दसा॒नः प्र वा॒यवे॑ सिस्रते॒ न शु॒भ्राः ॥

હે વીર, જે સ્તોત્રોમાં તું પ્રસન્ન થયો છે તેમાં, અને હે ઇન્દ્ર, રુદ્ર-ગીતોમાં પણ અમે સ્તુતિ કરીએ છીએ. તારા માટે જ આ છે; એનાથી હર્ષિત થઈને, વાયુ માટે ચમકતા જળ જેવી ધારાઓ વહાવે છે.

2.11.4

शु॒भ्रं नु ते॒ शुष्मं॑ व॒र्धय॑न्तः शु॒भ्रं वज्रं॑ बा॒ह्वोर्दधा॑नाः ।
शु॒भ्रस्त्वमि॑न्द्र वावृधा॒नो अ॒स्मे दासी॒र्विशः॒ सूर्ये॑ण सह्याः ॥

તારું તેજસ્વી બળ વધારીને, તારા હાથમાં તેજસ્વી વજ્ર ધારણ કરીને (અમે સ્તુતિ કરીએ છીએ). હે ઇન્દ્ર, તેજસ્વી તું વધીને અમારા માટે દાસો અને લોકોને સૂર્ય સાથે વશ કર.

2.11.5

गुहा॑ हि॒तं गुह्यं॑ गू॒ळ्हम॒प्सु अपी॑वृतं मा॒यिनं॑ क्षि॒यन्त॑म् ।
उ॒तो अ॒पो द्यां त॑स्त॒भ्वांस॒मह॒न्नहिं॑ शूर वी॒र्ये॑ण ॥

ગુફામાં છુપાયેલા, ગુપ્ત, જળમાં ઢંકાયેલા, અનિયંત્રિત, માયાવી બનીને રહેતા (સર્પને), હે વીર, તેં પરાક્રમથી હણ્યો; જળ અને સ્વર્ગને ધારણ કરનારાને પણ.

2.11.6

स्तवा॒ नु त॑ इन्द्र पू॒र्व्या म॒हानि॑ उ॒त स्त॑वाम॒ नूत॑ना कृ॒तानि॑ ।
स्तवा॒ वज्रं॑ बा॒ह्वोरु॒शन्तं॒ स्तवा॒ हरी॒ सूर्य॑स्य के॒तू ॥

હવે હે ઇન્દ્ર, તારા પ્રાચીન મહાન કર્મોની સ્તુતિ કર; અમે તારા નવા કરેલા કર્મોની પણ સ્તુતિ કરીએ. તારા હાથમાં ચમકતા વજ્રની સ્તુતિ કર; સૂર્યના બે હરિ અશ્વોની અને બે કેતુઓની સ્તુતિ કર.

2.11.7

हरी॒ नु त॑ इन्द्र वा॒जय॑न्ता घृत॒श्चुतं॑ स्वा॒रम॑स्वार्ष्टाम् ।
वि स॑म॒ना भूमि॑रप्रथि॒ष्टारं॑स्त॒ पर्व॑तश्चित्सरि॒ष्यन् ॥

હે ઇન્દ્ર, તારા બે ઘોડાઓ બળ ઇચ્છતા, ઘી ટપકાવતા, તેજસ્વી લોકને પામ્યા. પૃથ્વી જુદી જુદી દિશાઓમાં ફેલાઈ, અને વહેવા તૈયાર પર્વત પણ સ્થિર થયો.

2.11.8

नि पर्व॑तः सा॒द्यप्र॑युच्छ॒न्त्सं मा॒तृभि॑र्वावशा॒नो अ॑क्रान् ।
दू॒रे पा॒रे वाणीं॑ व॒र्धय॑न्त॒ इन्द्रे॑षितां ध॒मनिं॑ पप्रथ॒न्नि ॥

પર્વત નીચે બેઠો; જળ ન છોડતાં, માતાઓ સાથે ગર્જના કરવા લાગ્યો. દૂર અને પેલે પાર વાણીને વધારતાં, ઇન્દ્રે મોકલેલી નાડીને તેમણે વિસ્તારી.

2.11.9

इन्द्रो॑ म॒हां सिन्धु॑मा॒शया॑नं माया॒विनं॑ वृ॒त्रम॑स्फुर॒न्निः ।
अरे॑जेतां॒ रोद॑सी भिया॒ने कनि॑क्रदतो॒ वृष्णो॑ अस्य॒ वज्रा॑त् ॥

મહાન ઇન્દ્રે પાણીમાં પડેલા માયાવી વૃત્રને પાડી દીધો. તેના વજ્રના ગર્જનથી, વૃષભના ભયથી, બન્ને લોક ધ્રૂજી ઊઠ્યા.

2.11.10

अरो॑रवी॒द्वृष्णो॑ अस्य॒ वज्रोऽमा॑नुषं॒ यन्मानु॑षो नि॒जूर्वा॑त् ।
नि मा॒यिनो॑ दान॒वस्य॑ मा॒या अपा॑दयत्पपि॒वान्त्सु॒तस्य॑ ॥

તે વૃષભના વજ્રે માણસને હાનિ પહોંચાડનાર અમાનુષને ભાંગી નાખ્યો. સોમ પીને ઇન્દ્રે માયાવી દાનવની માયાઓને નીચે પાડી.

2.11.11

पिबा॑पि॒बेदि॑न्द्र शूर॒ सोमं॒ मन्द॑न्तु त्वा म॒न्दिनः॑ सु॒तासः॑ ।
पृ॒णन्त॑स्ते कु॒क्षी व॑र्धयन्तु इ॒त्था सु॒तः पौ॒र इन्द्र॑माव ॥

હે ઇન્દ્ર, હે વીર, સોમ વારંવાર પી! આનંદ આપનારા સોમ તને આનંદિત કરે. તેઓ તારા બન્ને પેટ ભરીને વધારે. આ રીતે પ્રાચીન ઋષિએ, નિચોવેલા સોમ સાથે, ઇન્દ્રની સ્તુતિ કરી.

2.11.12

त्वे इ॒न्द्राप्य॑भूम॒ विप्रा॒ धियं॑ वनेम ऋत॒या सप॑न्तः ।
अ॒व॒स्यवो॑ धीमहि॒ प्रश॑स्तिं स॒द्यस्ते॑ रा॒यो दा॒वने॑ स्याम ॥

હે ઇન્દ્ર, તારા માટે અમે પ્રેરિત જ્ઞાની કવિ બન્યા છીએ. ઋત અનુસાર અમારા વિચાર-સ્તુતિની સેવા કરીએ. સહાય ઇચ્છતા અમે તારી સ્તુતિ તરત ધારણ કરીએ; તારા ધનના દાનમાં અમે ભાગીદાર થઈએ.

2.11.13

स्याम॒ ते त॑ इन्द्र॒ ये त॑ ऊ॒ती अ॑व॒स्यव॒ ऊर्जं॑ व॒र्धय॑न्तः ।
शु॒ष्मिन्त॑मं॒ यं चा॒कना॑म देवा॒स्मे र॒यिं रा॑सि वी॒रव॑न्तम् ॥

હે ઇન્દ્ર, અમે તારા જ થઈએ, જેઓ તારા રક્ષણની ઇચ્છા રાખીને બળ વધારીએ છીએ. હે દેવ, જે અતિ બળવાન ધન અમે ઓળખ્યું, વીરોથી ભરેલું તે ધન અમને આપ.

2.11.14

रासि॒ क्षयं॒ रासि॑ मि॒त्रम॒स्मे रासि॒ शर्ध॑ इन्द्र॒ मारु॑तं नः ।
स॒जोष॑सो॒ ये च॑ मन्दसा॒नाः प्र वा॒यवः॑ पा॒न्त्यग्र॑णीतिम् ॥

અમને નિવાસ આપ, અમને મિત્ર આપ; હે ઇન્દ્ર, અમને મરુતોનું બળ આપ. સાથે આનંદિત થઈ હર્ષિત થતા વાયુના સાથીઓ આગળના નેતાનું પાન કરો.

2.11.15

व्यन्त्विन्नु येषु॑ मन्दसा॒नस्तृ॒पत्सोमं॑ पाहि द्र॒ह्यदि॑न्द्र ।
अ॒स्मान्त्सु पृ॒त्स्वा त॑रु॒त्राव॑र्धयो॒ द्यां बृ॒हद्भि॑र॒र्कैः ॥

તેમાં આનંદિત થઈને તેઓ તૃપ્ત થાય. હે ઇન્દ્ર, હવે સોમ પી, પ્રસન્ન થા. યુદ્ધોમાં અમને સારી રીતે બચાવ; હે તરુત્ર, મોટા સ્તોત્રોથી તેં દ્યુલોકને વધાર્યો.

2.11.16

बृ॒हन्त॒ इन्नु ये ते॑ तरुत्रो॒क्थेभि॑र्वा सु॒म्नमा॒विवा॑सान् ।
स्तृ॒णा॒नासो॑ ब॒र्हिः प॒स्त्या॑व॒त्त्वोता॒ इदि॑न्द्र॒ वाज॑मग्मन् ॥

મહાન લોકો તારા માટે, હે તરુત્ર, સ્તોત્રોથી કે ધનની ઇચ્છાથી, હવે દર્ભ પાથરીને, યજ્ઞભૂમિ સહિત, તને રક્ષક રાખીને, હે ઇન્દ્ર, બળ મેળવ્યું છે.

2.11.17

उ॒ग्रेष्विन्नु शू॑र मन्दसा॒नस्त्रिक॑द्रुकेषु पाहि॒ सोम॑मिन्द्र ।
प्र॒दोधु॑व॒च्छ्मश्रु॑षु प्रीणा॒नो या॒हि हरि॑भ्यां सु॒तस्य॑ पी॒तिम् ॥

હે વીર, હવે ઉગ્રોની વચ્ચે આનંદિત થઈને, હે ઇન્દ્ર, ત્રિકદ્રુકોની વચ્ચે સોમ પી. દાઢીઓ પર ડોલતા લોકોથી પ્રસન્ન થઈને, બે બદામી ઘોડાઓ સાથે આવ, નીચોવેલો સોમ પી.

2.11.18

धि॒ष्वा शवः॑ शूर॒ येन॑ वृ॒त्रम॒वाभि॑न॒द्दानु॑मौर्णवा॒भम् ।
अपा॑वृणो॒र्ज्योति॒रार्या॑य॒ नि स॑व्य॒तः सा॑दि॒ दस्यु॑रिन्द्र ॥

હે વીર, જે બળથી તેં વૃત્રને તોડ્યો તે બળ ધારણ કર; ઔર્ણવાભના દાનુનો કિલ્લો તેં ભેદ્યો. આર્ય માટે પ્રકાશ ખોલ્યો; હે ઇન્દ્ર, દસ્યુ ડાબી બાજુ નીચે બેસી ગયો.

2.11.19

सने॑म॒ ये त॑ ऊ॒तिभि॒स्तर॑न्तो॒ विश्वा॒ स्पृध॒ आर्ये॑ण॒ दस्यू॑न् ।
अ॒स्मभ्यं॒ तत्त्वा॒ष्ट्रं वि॒श्वरू॑प॒मर॑न्धयः सा॒ख्यस्य॑ त्रि॒ताय॑ ॥

તારી સહાયથી અમે બધી શત્રુસેનાઓને પાર કરીને, આર્ય સાથે દસ્યુઓને જીતીએ. અમારા માટે તેં ત્વષ્ટાના પુત્રનું વિશ્વરૂપ ભેદ્યું, ત્રિતની મૈત્રીને કારણે.

2.11.20

अ॒स्य सु॑वा॒नस्य॑ म॒न्दिन॑स्त्रि॒तस्य॒ न्यर्बु॑दं वावृधा॒नो अ॑स्तः ।
अव॑र्तय॒त्सूर्यो॒ न च॒क्रं भि॒नद्व॒लमिन्द्रो॒ अङ्गि॑रस्वान् ॥

સોમ નિચોવનાર, હર્ષિત ત્રિત માટે, વધતા તેણે અર્બુદને નીચે પાડ્યો. સૂર્ય ચક્ર ફેરવે તેમ તેણે ફેરવ્યું; અંગિરસો સાથે ઇન્દ્રે વલને ભેદી નાખ્યો.

2.11.21

नू॒नं सा ते॒ प्रति॒ वरं॑ जरि॒त्रे दु॑ही॒यदि॑न्द्र॒ दक्षि॑णा म॒घोनी॑ ।
शिक्षा॑ स्तो॒तृभ्यो॒ माति॑ ध॒ग्भगो॑ नो बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः॑ ॥

ખરેખર તારું એ વરદાન સ્તોતાને ફળ વરસાવે, ઇન્દ્ર; એ દક્ષિણા ધનવતી થાય. સ્તોતાઓને આપ, તેમને બાળીશ નહીં; ભગ અમારા માટે મહાન સ્તુતિ બોલે, સભામાં સારા વીરો સાથે.