ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 2.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.11.1
श्रु॒धी हव॑मिन्द्र॒ मा रि॑षण्यः॒ स्याम॑ ते दा॒वने॒ वसू॑नाम् ।
इ॒मा हि त्वामूर्जो॑ व॒र्धय॑न्ति वसू॒यवः॒ सिन्ध॑वो॒ न क्षर॑न्तः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਡੀ ਪੁਕਾਰ ਸੁਣ; ਤੇਰੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਧਨ ਪਾ ਕੇ ਅਸੀਂ ਅਣਗੌਲੇ ਨਾ ਹੋਈਏ। ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਉਪਾਸਕ ਤੈਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ।
2.11.2
सृ॒जो म॒हीरि॑न्द्र॒ या अपि॑न्वः॒ परि॑ष्ठिता॒ अहि॑ना शूर पू॒र्वीः ।
अम॑र्त्यं चिद्दा॒सं मन्य॑मान॒मवा॑भिनदु॒क्थैर्वा॑वृधा॒नः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ; ਹੇ ਸੂਰਬੀਰ, ਸੱਪ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਪੁਰਾਤਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ। ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵਧ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਲਵਾਨ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਅਮਰ ਦਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਡੇਗਿਆ।
2.11.3
उ॒क्थेष्विन्नु शू॑र॒ येषु॑ चा॒कन्त्स्तोमे॑ष्विन्द्र रु॒द्रिये॑षु च ।
तुभ्येदे॒ता यासु॑ मन्दसा॒नः प्र वा॒यवे॑ सिस्रते॒ न शु॒भ्राः ॥
ਹੇ ਸੂਰਬੀਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਤੋਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਹੇ ਇੰਦਰ, ਰੁਦਰ-ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਸੀਂ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਇਹ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਯੂ ਲਈ ਚਮਕਦੇ ਜਲ ਵਾਂਗ ਧਾਰਾਂ ਵਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।
2.11.4
शु॒भ्रं नु ते॒ शुष्मं॑ व॒र्धय॑न्तः शु॒भ्रं वज्रं॑ बा॒ह्वोर्दधा॑नाः ।
शु॒भ्रस्त्वमि॑न्द्र वावृधा॒नो अ॒स्मे दासी॒र्विशः॒ सूर्ये॑ण सह्याः ॥
ਤੇਰੇ ਚਮਕਦੇ ਬਲ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਵਜ੍ਰ ਧਾਰਦੇ ਹੋਏ (ਅਸੀਂ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਾਂ)। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਚਮਕਦਾ ਤੂੰ ਵਧ ਕੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਦਾਸਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਵੱਸ ਕਰ।
2.11.5
गुहा॑ हि॒तं गुह्यं॑ गू॒ळ्हम॒प्सु अपी॑वृतं मा॒यिनं॑ क्षि॒यन्त॑म् ।
उ॒तो अ॒पो द्यां त॑स्त॒भ्वांस॒मह॒न्नहिं॑ शूर वी॒र्ये॑ण ॥
ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ, ਗੁਪਤ, ਜਲ ਵਿੱਚ ਢਕੇ, ਅਕਾਬੂ, ਮਾਇਆਵੀ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ (ਸੱਪ ਨੂੰ), ਹੇ ਸੂਰਬੀਰ, ਤੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ; ਜਲ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਥੰਮਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ।
2.11.6
स्तवा॒ नु त॑ इन्द्र पू॒र्व्या म॒हानि॑ उ॒त स्त॑वाम॒ नूत॑ना कृ॒तानि॑ ।
स्तवा॒ वज्रं॑ बा॒ह्वोरु॒शन्तं॒ स्तवा॒ हरी॒ सूर्य॑स्य के॒तू ॥
ਹੁਣ ਹੇ ਇੰਦਰ, ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਤਨ ਮਹਾਨ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ; ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਨਵੇਂ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਵੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰੀਏ। ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਵਜ੍ਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ; ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੋ ਹਰਿ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਕੇਤੂਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ।
2.11.7
हरी॒ नु त॑ इन्द्र वा॒जय॑न्ता घृत॒श्चुतं॑ स्वा॒रम॑स्वार्ष्टाम् ।
वि स॑म॒ना भूमि॑रप्रथि॒ष्टारं॑स्त॒ पर्व॑तश्चित्सरि॒ष्यन् ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰੇ ਦੋਵੇਂ ਘੋੜੇ ਬਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਘੀ ਟਪਕਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ। ਧਰਤੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ, ਅਤੇ ਵਹਿਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਪਰਬਤ ਵੀ ਟਿਕ ਗਿਆ।
2.11.8
नि पर्व॑तः सा॒द्यप्र॑युच्छ॒न्त्सं मा॒तृभि॑र्वावशा॒नो अ॑क्रान् ।
दू॒रे पा॒रे वाणीं॑ व॒र्धय॑न्त॒ इन्द्रे॑षितां ध॒मनिं॑ पप्रथ॒न्नि ॥
ਪਰਬਤ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠ ਗਿਆ; ਪਾਣੀ ਨਾ ਛੱਡਦੇ ਹੋਏ, ਮਾਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਗਰਜਣ ਲੱਗਾ। ਦੂਰ ਅਤੇ ਪਾਰ ਵਾਣੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੀ ਨਾੜੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫੈਲਾਇਆ।
2.11.9
इन्द्रो॑ म॒हां सिन्धु॑मा॒शया॑नं माया॒विनं॑ वृ॒त्रम॑स्फुर॒न्निः ।
अरे॑जेतां॒ रोद॑सी भिया॒ने कनि॑क्रदतो॒ वृष्णो॑ अस्य॒ वज्रा॑त् ॥
ਮਹਾਨ ਇੰਦਰ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਏ ਮਾਇਆਵੀ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਵਜ੍ਰ ਦੀ ਗਰਜ ਨਾਲ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ, ਦੋਵੇਂ ਲੋਕ ਕੰਬ ਉੱਠੇ।
2.11.10
अरो॑रवी॒द्वृष्णो॑ अस्य॒ वज्रोऽमा॑नुषं॒ यन्मानु॑षो नि॒जूर्वा॑त् ।
नि मा॒यिनो॑ दान॒वस्य॑ मा॒या अपा॑दयत्पपि॒वान्त्सु॒तस्य॑ ॥
ਉਸ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਦੇ ਵਜ੍ਰ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਮਾਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਸੋਮ ਪੀ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਾਇਆਵੀ ਦਾਨਵ ਦੀਆਂ ਮਾਇਆਵਾਂ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
2.11.11
पिबा॑पि॒बेदि॑न्द्र शूर॒ सोमं॒ मन्द॑न्तु त्वा म॒न्दिनः॑ सु॒तासः॑ ।
पृ॒णन्त॑स्ते कु॒क्षी व॑र्धयन्तु इ॒त्था सु॒तः पौ॒र इन्द्र॑माव ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਹੇ ਸੂਰਮੇ, ਸੋਮ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੀ! ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੋਮ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ। ਉਹ ਤੇਰੇ ਦੋਵੇਂ ਪੇਟ ਭਰ ਕੇ ਵਧਾਉਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਰਾਤਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਨਿਚੋੜੇ ਸੋਮ ਸਮੇਤ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ।
2.11.12
त्वे इ॒न्द्राप्य॑भूम॒ विप्रा॒ धियं॑ वनेम ऋत॒या सप॑न्तः ।
अ॒व॒स्यवो॑ धीमहि॒ प्रश॑स्तिं स॒द्यस्ते॑ रा॒यो दा॒वने॑ स्याम ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਗਿਆਨੀ ਕਵੀ ਬਣੇ ਹਾਂ। ਰਿਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ-ਉਸਤਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੀਏ। ਸਹਾਇਤਾ ਮੰਗਦੇ ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਉਸਤਤ ਝੱਟ ਧਾਰਨ ਕਰੀਏ; ਤੇਰੇ ਧਨ ਦੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਭਾਗੀ ਹੋਈਏ।
2.11.13
स्याम॒ ते त॑ इन्द्र॒ ये त॑ ऊ॒ती अ॑व॒स्यव॒ ऊर्जं॑ व॒र्धय॑न्तः ।
शु॒ष्मिन्त॑मं॒ यं चा॒कना॑म देवा॒स्मे र॒यिं रा॑सि वी॒रव॑न्तम् ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਹੀ ਹੋਈਏ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬਲ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਦੇਵ, ਜਿਸ ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਧਨ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪਛਾਣੀਏ, ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਧਨ ਸਾਨੂੰ ਦੇ।
2.11.14
रासि॒ क्षयं॒ रासि॑ मि॒त्रम॒स्मे रासि॒ शर्ध॑ इन्द्र॒ मारु॑तं नः ।
स॒जोष॑सो॒ ये च॑ मन्दसा॒नाः प्र वा॒यवः॑ पा॒न्त्यग्र॑णीतिम् ॥
ਸਾਨੂੰ ਟਿਕਾਣਾ ਦੇ, ਸਾਨੂੰ ਮਿੱਤਰ ਦੇ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਨੂੰ ਮਰੁਤਾਂ ਦਾ ਬਲ ਦੇ। ਇਕੱਠੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਵਾਯੂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਗੂ ਦਾ ਪਾਨ ਕਰਨ।
2.11.15
व्यन्त्विन्नु येषु॑ मन्दसा॒नस्तृ॒पत्सोमं॑ पाहि द्र॒ह्यदि॑न्द्र ।
अ॒स्मान्त्सु पृ॒त्स्वा त॑रु॒त्राव॑र्धयो॒ द्यां बृ॒हद्भि॑र॒र्कैः ॥
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਹੁਣ ਸੋਮ ਪੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ। ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਾ; ਹੇ ਤਰੁਤ੍ਰ, ਵੱਡੇ ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਦਿਓਲੋਕ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ।
2.11.16
बृ॒हन्त॒ इन्नु ये ते॑ तरुत्रो॒क्थेभि॑र्वा सु॒म्नमा॒विवा॑सान् ।
स्तृ॒णा॒नासो॑ ब॒र्हिः प॒स्त्या॑व॒त्त्वोता॒ इदि॑न्द्र॒ वाज॑मग्मन् ॥
ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਹੇ ਤਰੁਤ੍ਰ, ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜਾਂ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਹੁਣ ਕੁਸ਼ਾ ਵਿਛਾ ਕੇ, ਯੱਗ-ਭੂਮੀ ਸਮੇਤ, ਤੈਨੂੰ ਰੱਖਿਅਕ ਮੰਨ ਕੇ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਬਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
2.11.17
उ॒ग्रेष्विन्नु शू॑र मन्दसा॒नस्त्रिक॑द्रुकेषु पाहि॒ सोम॑मिन्द्र ।
प्र॒दोधु॑व॒च्छ्मश्रु॑षु प्रीणा॒नो या॒हि हरि॑भ्यां सु॒तस्य॑ पी॒तिम् ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਹੁਣ ਉਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤ੍ਰਿਕਦ੍ਰੁਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਪੀ। ਦਾੜ੍ਹੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਿੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੋ ਭੂਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਆ, ਨਿਚੋੜੇ ਸੋਮ ਦਾ ਪਾਨ ਕਰ।
2.11.18
धि॒ष्वा शवः॑ शूर॒ येन॑ वृ॒त्रम॒वाभि॑न॒द्दानु॑मौर्णवा॒भम् ।
अपा॑वृणो॒र्ज्योति॒रार्या॑य॒ नि स॑व्य॒तः सा॑दि॒ दस्यु॑रिन्द्र ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਜਿਸ ਬਲ ਨਾਲ ਤੂੰ ਵ੍ਰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਸੀ ਉਹ ਬਲ ਧਾਰ; ਔਰਣਵਾਭ ਦੇ ਦਾਨੂ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਤੂੰ ਭੇਦਿਆ। ਆਰਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਖੋਲ੍ਹਿਆ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਦਸਯੂ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠ ਗਿਆ।
2.11.19
सने॑म॒ ये त॑ ऊ॒तिभि॒स्तर॑न्तो॒ विश्वा॒ स्पृध॒ आर्ये॑ण॒ दस्यू॑न् ।
अ॒स्मभ्यं॒ तत्त्वा॒ष्ट्रं वि॒श्वरू॑प॒मर॑न्धयः सा॒ख्यस्य॑ त्रि॒ताय॑ ॥
ਤੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵੈਰੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਪਾਰ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਆਰਿਆ ਸਮੇਤ ਦਸਿਊਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੀਏ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਤੂੰ ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਚੀਰਿਆ, ਤ੍ਰਿਤ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਾਰਨ।
2.11.20
अ॒स्य सु॑वा॒नस्य॑ म॒न्दिन॑स्त्रि॒तस्य॒ न्यर्बु॑दं वावृधा॒नो अ॑स्तः ।
अव॑र्तय॒त्सूर्यो॒ न च॒क्रं भि॒नद्व॒लमिन्द्रो॒ अङ्गि॑रस्वान् ॥
ਸੋਮ ਨਿਚੋੜਨ ਵਾਲੇ, ਖ਼ੁਸ਼ ਤ੍ਰਿਤ ਲਈ, ਵਧਦੇ ਉਸ ਨੇ ਅਰਬੁਦ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟਿਆ। ਸੂਰਜ ਜਿਵੇਂ ਚੱਕਰ ਘੁਮਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਘੁਮਾਇਆ; ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਸਮੇਤ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਲ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ।
2.11.21
नू॒नं सा ते॒ प्रति॒ वरं॑ जरि॒त्रे दु॑ही॒यदि॑न्द्र॒ दक्षि॑णा म॒घोनी॑ ।
शिक्षा॑ स्तो॒तृभ्यो॒ माति॑ ध॒ग्भगो॑ नो बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः॑ ॥
ਯਕੀਨਨ ਤੇਰਾ ਉਹ ਵਰ ਉਸਤਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਫਲ ਦੇਵੇ, ਇੰਦਰ; ਉਹ ਦੱਖਣਾ ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ। ਉਸਤਤੀਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਾੜ; ਭਗ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਉਸਤਤ ਬੋਲੇ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ।