ઋગ્વેદ · સૂક્ત 2.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.23.1
ग॒णानां॑ त्वा ग॒णप॑तिं हवामहे क॒विं क॑वी॒नामु॑प॒मश्र॑वस्तमम् ।
ज्ये॒ष्ठ॒राजं॒ ब्रह्म॑णां ब्रह्मणस्पत॒ आ नः॑ शृ॒ण्वन्नू॒तिभिः॑ सीद॒ साद॑नम् ॥
ગણોના સ્વામી, કવિઓમાં કવિ, અતિ યશસ્વી શ્રેષ્ઠ રાજા, તમને અમે આહ્વાન કરીએ છીએ. હે બ્રહ્મણસ્પતિ, અમને સાંભળીને તમારી સહાય સાથે અહીં તમારા આસન પર બિરાજો.
2.23.2
दे॒वाश्चि॑त्ते असुर्य॒ प्रचे॑तसो॒ बृह॑स्पते य॒ज्ञियं॑ भा॒गमा॑नशुः ।
उ॒स्रा इ॑व॒ सूर्यो॒ ज्योति॑षा म॒हो विश्वे॑षा॒मिज्ज॑नि॒ता ब्रह्म॑णामसि ॥
હે અસુર, હે બૃહસ્પતિ, જ્ઞાની દેવોએ પણ તમારો યજ્ઞયોગ્ય ભાગ મેળવ્યો. સૂર્ય પ્રકાશથી ઉષાઓને જગાડે તેમ તમે સર્વ બ્રહ્મોના મહાન જનક છો.
2.23.3
आ वि॒बाध्या॑ परि॒राप॒स्तमां॑सि च॒ ज्योति॑ष्मन्तं॒ रथ॑मृ॒तस्य॑ तिष्ठसि ।
बृह॑स्पते भी॒मम॑मित्र॒दम्भ॑नं रक्षो॒हणं॑ गोत्र॒भिदं॑ स्व॒र्विद॑म् ॥
હે બૃહસ્પતિ, શત્રુઓ અને અંધકારને દૂર કરીને તમે તેજસ્વી રથ પર ઋત ઉપર આરૂઢ થાઓ છો. હે બૃહસ્પતિ, તમે ભયંકર, શત્રુદમન, રાક્ષસનાશક, ગાયોને મુક્ત કરનાર અને સ્વર્ગ શોધનાર છો.
2.23.4
सु॒नी॒तिभि॑र्नयसि॒ त्राय॑से॒ जनं॒ यस्तुभ्यं॒ दाशा॒न्न तमंहो॑ अश्नवत् ।
ब्र॒ह्म॒द्विष॒स्तप॑नो मन्यु॒मीर॑सि॒ बृह॑स्पते॒ महि॒ तत्ते॑ महित्व॒नम् ॥
તમારા માટે દાસની જેમ અર્પણ કરનારને તમે સારા માર્ગે લઈ જઈને રક્ષો છો; તેને પાપ ન સ્પર્શે. હે બૃહસ્પતિ, પ્રાર્થનાના દ્વેષીઓને બાળનારો પ્રચંડ ક્રોધાગ્નિ તમે છો; આ તમારી મહાનતા છે.
2.23.5
न तमंहो॒ न दु॑रि॒तं कुत॑श्च॒न नारा॑तयस्तितिरु॒र्न द्व॑या॒विनः॑ ।
विश्वा॒ इद॑स्माद्ध्व॒रसो॒ वि बा॑धसे॒ यं सु॑गो॒पा रक्ष॑सि ब्रह्मणस्पते ॥
જેને તમે ઉત્તમ રક્ષક બનીને સાચવો છો, તેને પાપ કે દુષ્કર્મ ક્યાંયથી સ્પર્શતું નથી; લોભી અને દ્વિધાવાળા લોકો પાર ઉતરતા નથી. હે બ્રહ્મણસ્પતિ, આ યજ્ઞમાંથી સર્વ વિઘ્નો તમે દૂર કરો છો.
2.23.6
त्वं नो॑ गो॒पाः प॑थि॒कृद्वि॑चक्ष॒णस्तव॑ व्र॒ताय॑ म॒तिभि॑र्जरामहे ।
बृह॑स्पते॒ यो नो॑ अ॒भि ह्वरो॑ द॒धे स्वा तं म॑र्मर्तु दु॒च्छुना॒ हर॑स्वती ॥
તમે અમારા રક્ષક, માર્ગ બનાવનાર અને સર્વદર્શી છો; તમારા કર્મ માટે પ્રાર્થનાઓથી તમારી સ્તુતિ કરીએ છીએ. હે બૃહસ્પતિ, જે અમારી વિરુદ્ધ ક્રૂરતાથી પોતાની તરફ લઈ લે, તેને તીક્ષ્ણ પીડાવાળી અગ્નિજીભ નષ્ટ કરે.
2.23.7
उ॒त वा॒ यो नो॑ म॒र्चया॒दना॑गसो अराती॒वा मर्तः॑ सानु॒को वृकः॑ ।
बृह॑स्पते॒ अप॒ तं व॑र्तया प॒थः सु॒गं नो॑ अ॒स्यै दे॒ववी॑तये कृधि ॥
નિર્દોષ એવા અમને હાનિ પહોંચાડનાર, શત્રુભાવવાળો, વરુ જેવો જે મર્ત્ય હોય, હે બૃહસ્પતિ, તેને માર્ગથી દૂર ફેરવી દો; અને દેવોની કૃપા માટે આ માર્ગ અમારા માટે સુગમ કરો.
2.23.8
त्रा॒तारं॑ त्वा त॒नूनां॑ हवाम॒हेऽव॑स्पर्तरधिव॒क्तार॑मस्म॒युम् ।
बृह॑स्पते देव॒निदो॒ नि ब॑र्हय॒ मा दु॒रेवा॒ उत्त॑रं सु॒म्नमुन्न॑शन् ॥
શરીરોના રક્ષક એવા તમને અમે આહ્વાન કરીએ છીએ, હે સહાયક, હે સ્તુતિકર્તા, હે મિત્રભાવી; હે બૃહસ્પતિ, દેવદ્વેષીઓને નીચે પાડી દો; દુષ્ટો શ્રેષ્ઠ ધનનો નાશ ન કરી શકે એમ કરો.
2.23.9
त्वया॑ व॒यं सु॒वृधा॑ ब्रह्मणस्पते स्पा॒र्हा वसु॑ मनु॒ष्या द॑दीमहि ।
या नो॑ दू॒रे त॒ळितो॒ या अरा॑तयो अ॒भि सन्ति॑ ज॒म्भया॒ ता अ॑न॒प्नसः॑ ॥
તારા દ્વારા અમે સારી રીતે પુષ્ટ થઈને, હે બ્રહ્મણસ્પતિ, ઇચ્છિત ધન અને માનવ ધન પ્રાપ્ત કરીએ; દૂરથી અમારા પ્રત્યે જે વીજળી અને શત્રુતાઓ છે, જેને રોકી ન શકાય એવાંને હણી નાખ.
2.23.10
त्वया॑ व॒यमु॑त्त॒मं धी॑महे॒ वयो॒ बृह॑स्पते॒ पप्रि॑णा॒ सस्नि॑ना यु॒जा ।
मा नो॑ दुः॒शंसो॑ अभिदि॒प्सुरी॑शत॒ प्र सु॒शंसा॑ म॒तिभि॑स्तारिषीमहि ॥
તારા દ્વારા અમે ઉત્તમ જીવનશક્તિ પ્રાપ્ત કરીએ, હે બૃહસ્પતિ, પૂર્ણ અને શણગારેલા થઈને સારા ઝૂંસરા સાથે જોડાયેલા; દુષ્ટ મનવાળો અને હાનિ ઇચ્છનાર અમારા પર હુમલો ન કરી શકે; સ્તુતિકારો પ્રાર્થનાઓથી પાર ઊતરે.
2.23.11
अ॒ना॒नु॒दो वृ॑ष॒भो जग्मि॑राह॒वं निष्ट॑प्ता॒ शत्रुं॒ पृत॑नासु सास॒हिः ।
असि॑ स॒त्य ऋ॑ण॒या ब्र॑ह्मणस्पत उ॒ग्रस्य॑ चिद्दमि॒ता वी॑ळुह॒र्षिणः॑ ॥
અનુસરાયેલો નહીં એવો, વૃષભ, યુદ્ધમાં આવનાર, શત્રુને પાડી દેનાર, યુદ્ધોમાં વિજેતા તું જ છે; હે બ્રહ્મણસ્પતિ, તું સત્ય છે, ઋણ ચૂકવનાર; ઉગ્ર અને ક્રોધીનો દમન કરનાર.
2.23.12
अदे॑वेन॒ मन॑सा॒ यो रि॑ष॒ण्यति॑ शा॒सामु॒ग्रो मन्य॑मानो॒ जिघां॑सति ।
बृह॑स्पते॒ मा प्रण॒क्तस्य॑ नो व॒धो नि क॑र्म म॒न्युं दु॒रेव॑स्य॒ शर्ध॑तः ॥
દેવવિહીન મનથી જે ગાયકોને હાનિ કરવા ઇચ્છે છે, ઉગ્ર બનીને વિચારીને હણવા ઇચ્છે છે; હે બૃહસ્પતિ, તેનો વધ અમારા પર ન પડે; દુષ્ટભાવી અને પીડકનો ક્રોધ શાંત કર.
2.23.13
भरे॑षु॒ हव्यो॒ नम॑सोप॒सद्यो॒ गन्ता॒ वाजे॑षु॒ सनि॑ता॒ धनं॑धनम् ।
विश्वा॒ इद॒र्यो अ॑भिदि॒प्स्वो॑ मृधो॒ बृह॒स्पति॒र्वि व॑वर्हा॒ रथाँ॑ इव ॥
યુદ્ધોમાં આહ્વાન યોગ્ય, નમસ્કારથી સમીપ આવવા યોગ્ય, સ્પર્ધાઓમાં પહોંચીને ધન પર ધન આપનારા બૃહસ્પતિએ શત્રુઓના બધા હુમલાઓને રથોની જેમ ચીરી નાખ્યા.
2.23.14
तेजि॑ष्ठया तप॒नी र॒क्षस॑स्तप॒ ये त्वा॑ नि॒दे द॑धि॒रे दृ॒ष्टवी॑र्यम् ।
आ॒विस्तत्कृ॑ष्व॒ यदस॑त्त उ॒क्थ्यं॑ बृह॑स्पते॒ वि प॑रि॒रापो॑ अर्दय ॥
અતિ તીક્ષ્ણ તાપથી રાક્ષસોને તપાવ; જેઓ તને પોતાની પાસે રાખે છે અને જેમનું પરાક્રમ પ્રગટ છે. હે બૃહસ્પતિ, જે સ્તુત્ય છે તે પ્રગટ કર; શત્રુઓને દૂર ભગાડ.
2.23.15
बृह॑स्पते॒ अति॒ यद॒र्यो अर्हा॑द्द्यु॒मद्वि॒भाति॒ क्रतु॑म॒ज्जने॑षु ।
यद्दी॒दय॒च्छव॑स ऋतप्रजात॒ तद॒स्मासु॒ द्रवि॑णं धेहि चि॒त्रम् ॥
હે બૃહસ્પતિ, શત્રુને પણ વટાવી જનારું જે તેજ, મનુષ્યોની વચ્ચે જ્ઞાનથી ચમકતું જે તેજ, તે; હે બળથી પ્રકાશનારા, ઋતમાંથી જન્મેલા, તે અદ્ભુત ધન અમારામાં મૂક.
2.23.16
मा न॑ स्ते॒नेभ्यो॒ ये अ॒भि द्रु॒हस्प॒दे नि॑रा॒मिणो॑ रि॒पवोऽन्ने॑षु जागृ॒धुः ।
आ दे॒वाना॒मोह॑ते॒ वि व्रयो॑ हृ॒दि बृह॑स्पते॒ न प॒रः साम्नो॑ विदुः ॥
દુષ્ટના માર્ગમાં ઘાત લગાવીને બેઠેલા ચોરોને અમને સોંપીશ નહીં; ભોજન પર લોભ રાખનારા શત્રુઓ તેઓ છે. હે બૃહસ્પતિ, દેવોનું આહ્વાન અહીં છે; હૃદયમાં વિવેક છે. જેઓ તે જાણતા નથી, તેઓ સામગાન જાણતા નથી.
2.23.17
विश्वे॑भ्यो॒ हि त्वा॒ भुव॑नेभ्य॒स्परि॒ त्वष्टाज॑न॒त्साम्नः॑साम्नः क॒विः ।
स ऋ॑ण॒चिदृ॑ण॒या ब्रह्म॑ण॒स्पति॑र्द्रु॒हो ह॒न्ता म॒ह ऋ॒तस्य॑ ध॒र्तरि॑ ॥
સર્વ પ્રાણીઓ માટે જ ત્વષ્ટાએ તને ચોતરફ ઉત્પન્ન કર્યો; સામગાનોના કવિ તું. તે જ ઋણ પાછું અપાવનાર, બ્રહ્મનો સ્વામી, દ્રોહીનો સંહારક છે, મહાન ઋતના આધારમાં.
2.23.18
तव॑ श्रि॒ये व्य॑जिहीत॒ पर्व॑तो॒ गवां॑ गो॒त्रमु॒दसृ॑जो॒ यद॑ङ्गिरः ।
इन्द्रे॑ण यु॒जा तम॑सा॒ परी॑वृतं॒ बृह॑स्पते॒ निर॒पामौ॑ब्जो अर्ण॒वम् ॥
તારા તેજ માટે પર્વત ખૂલ્યો; હે અંગિરા, જ્યારે તેં ગાયોનું ટોળું છોડ્યું. ઇન્દ્રને સાથી બનાવીને, હે બૃહસ્પતિ, અંધકારથી ઘેરાયેલો જળસમુદ્ર તેં ખોલ્યો.
2.23.19
ब्रह्म॑णस्पते॒ त्वम॒स्य य॒न्ता सू॒क्तस्य॑ बोधि॒ तन॑यं च जिन्व ।
विश्वं॒ तद्भ॒द्रं यदव॑न्ति दे॒वा बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः॑ ॥
હે બ્રહ્મણસ્પતિ, તું આ સૂક્તનો પ્રેરક થા અને અમારા સંતાનને પણ બળ આપ. દેવો જે કલ્યાણનું રક્ષણ કરે છે તે બધું થાય. સારા વીરો સાથે અમે સભામાં મહાન સ્તુતિ કરીએ.