ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 2.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.23.1
ग॒णानां॑ त्वा ग॒णप॑तिं हवामहे क॒विं क॑वी॒नामु॑प॒मश्र॑वस्तमम् ।
ज्ये॒ष्ठ॒राजं॒ ब्रह्म॑णां ब्रह्मणस्पत॒ आ नः॑ शृ॒ण्वन्नू॒तिभिः॑ सीद॒ साद॑नम् ॥
ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਵੀ, ਅਤਿ ਯਸ਼ਸਵੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਾ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤੀ, ਸਾਡੀ ਸੁਣ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਆਸਣ ਉੱਤੇ ਬੈਠ।
2.23.2
दे॒वाश्चि॑त्ते असुर्य॒ प्रचे॑तसो॒ बृह॑स्पते य॒ज्ञियं॑ भा॒गमा॑नशुः ।
उ॒स्रा इ॑व॒ सूर्यो॒ ज्योति॑षा म॒हो विश्वे॑षा॒मिज्ज॑नि॒ता ब्रह्म॑णामसि ॥
ਹੇ ਅਸੁਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ, ਗਿਆਨੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਤੇਰਾ ਯੱਗ ਯੋਗ ਭਾਗ ਪਾਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਜਨਕ ਹੈਂ।
2.23.3
आ वि॒बाध्या॑ परि॒राप॒स्तमां॑सि च॒ ज्योति॑ष्मन्तं॒ रथ॑मृ॒तस्य॑ तिष्ठसि ।
बृह॑स्पते भी॒मम॑मित्र॒दम्भ॑नं रक्षो॒हणं॑ गोत्र॒भिदं॑ स्व॒र्विद॑म् ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ, ਵੈਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਚਮਕਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਰਿਤ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ, ਤੂੰ ਭਿਆਨਕ, ਵੈਰੀ-ਦਮਨ, ਰਾਖਸ਼ ਨਾਸ਼ਕ, ਗਊਆਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
2.23.4
सु॒नी॒तिभि॑र्नयसि॒ त्राय॑से॒ जनं॒ यस्तुभ्यं॒ दाशा॒न्न तमंहो॑ अश्नवत् ।
ब्र॒ह्म॒द्विष॒स्तप॑नो मन्यु॒मीर॑सि॒ बृह॑स्पते॒ महि॒ तत्ते॑ महित्व॒नम् ॥
ਤੇਰੇ ਲਈ ਦਾਸ ਵਾਂਗ ਭੇਟ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤੂੰ ਚੰਗੇ ਮਾਰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲਿਜਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਪ ਨਾ ਛੂਹੇ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕ੍ਰੋਧ ਅਗਨੀ ਤੂੰ ਹੈਂ; ਇਹ ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ।
2.23.5
न तमंहो॒ न दु॑रि॒तं कुत॑श्च॒न नारा॑तयस्तितिरु॒र्न द्व॑या॒विनः॑ ।
विश्वा॒ इद॑स्माद्ध्व॒रसो॒ वि बा॑धसे॒ यं सु॑गो॒पा रक्ष॑सि ब्रह्मणस्पते ॥
ਜਿਸਨੂੰ ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਪਾਪ ਨਾ ਬੁਰਾ ਕਰਮ, ਕਿਤੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਕਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਛੂਹਦਾ; ਲੋਭੀ ਅਤੇ ਦੁਚਿੱਤੇ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤੀ, ਇਸ ਯੱਗ ਤੋਂ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਭਜਾਉਂਦਾ ਹੈਂ।
2.23.6
त्वं नो॑ गो॒पाः प॑थि॒कृद्वि॑चक्ष॒णस्तव॑ व्र॒ताय॑ म॒तिभि॑र्जरामहे ।
बृह॑स्पते॒ यो नो॑ अ॒भि ह्वरो॑ द॒धे स्वा तं म॑र्मर्तु दु॒च्छुना॒ हर॑स्वती ॥
ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਰਖਵਾਲਾ, ਰਾਹ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਰਬਦਰਸ਼ੀ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਕਰਮ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਉਸਤਤਿ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੱਖੀ ਪੀੜਾ ਵਾਲੀ ਅਗਨੀ-ਜੀਭ ਨਾਸ਼ ਕਰੇ।
2.23.7
उ॒त वा॒ यो नो॑ म॒र्चया॒दना॑गसो अराती॒वा मर्तः॑ सानु॒को वृकः॑ ।
बृह॑स्पते॒ अप॒ तं व॑र्तया प॒थः सु॒गं नो॑ अ॒स्यै दे॒ववी॑तये कृधि ॥
ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸਾਡੇ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਵੈਰੀ ਭਾਵ ਵਾਲਾ, ਬਘਿਆੜ ਵਰਗਾ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਉਸਨੂੰ ਰਾਹ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹਟਾ ਦਿਓ; ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਇਹ ਰਾਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੁਖਾਲਾ ਬਣਾਓ।
2.23.8
त्रा॒तारं॑ त्वा त॒नूनां॑ हवाम॒हेऽव॑स्पर्तरधिव॒क्तार॑मस्म॒युम् ।
बृह॑स्पते देव॒निदो॒ नि ब॑र्हय॒ मा दु॒रेवा॒ उत्त॑रं सु॒म्नमुन्न॑शन् ॥
ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਸਹਾਇਕ, ਹੇ ਉਸਤਤੀਕਾਰ, ਹੇ ਮਿੱਤਰ ਭਾਵ ਵਾਲੇ; ਹੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟ ਦਿਓ; ਦੁਸ਼ਟ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਨ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਕਰਨ।
2.23.9
त्वया॑ व॒यं सु॒वृधा॑ ब्रह्मणस्पते स्पा॒र्हा वसु॑ मनु॒ष्या द॑दीमहि ।
या नो॑ दू॒रे त॒ळितो॒ या अरा॑तयो अ॒भि सन्ति॑ ज॒म्भया॒ ता अ॑न॒प्नसः॑ ॥
ਤੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤੀ, ਲੋੜੀਂਦਾ ਧਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ; ਦੂਰੋਂ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦੀਆਂ ਬਿਜਲੀਆਂ ਅਤੇ ਵੈਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਜਿੱਤ ਹਨ, ਮਾਰ ਦਿਓ।
2.23.10
त्वया॑ व॒यमु॑त्त॒मं धी॑महे॒ वयो॒ बृह॑स्पते॒ पप्रि॑णा॒ सस्नि॑ना यु॒जा ।
मा नो॑ दुः॒शंसो॑ अभिदि॒प्सुरी॑शत॒ प्र सु॒शंसा॑ म॒तिभि॑स्तारिषीमहि ॥
ਤੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਸਰਵੋਤਮ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਪੂਰਨ ਤੇ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਚੰਗੇ ਜੂਏ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ; ਬੁਰੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਹਾਨੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ; ਉਸਤਤਕਾਰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਾਰ ਹੋਣ।
2.23.11
अ॒ना॒नु॒दो वृ॑ष॒भो जग्मि॑राह॒वं निष्ट॑प्ता॒ शत्रुं॒ पृत॑नासु सास॒हिः ।
असि॑ स॒त्य ऋ॑ण॒या ब्र॑ह्मणस्पत उ॒ग्रस्य॑ चिद्दमि॒ता वी॑ळुह॒र्षिणः॑ ॥
ਜਿਸਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ ਨਾ ਜਾਵੇ ਐਸਾ, ਬਲਦ ਵਰਗਾ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਡੇਗਣ ਵਾਲਾ, ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ; ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤੀ, ਤੂੰ ਸੱਚਾ ਹੈਂ, ਕਰਜ਼ੇ ਚੁਕਾਉਣ ਵਾਲਾ; ਉਗ੍ਰ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
2.23.12
अदे॑वेन॒ मन॑सा॒ यो रि॑ष॒ण्यति॑ शा॒सामु॒ग्रो मन्य॑मानो॒ जिघां॑सति ।
बृह॑स्पते॒ मा प्रण॒क्तस्य॑ नो व॒धो नि क॑र्म म॒न्युं दु॒रेव॑स्य॒ शर्ध॑तः ॥
ਦੇਵਤਾ-ਰਹਿਤ ਮਨ ਨਾਲ ਜੋ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਗ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚ ਕੇ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਉਸ ਦਾ ਵਧ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਾ ਪਵੇ; ਬੁਰੇ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰੋ।
2.23.13
भरे॑षु॒ हव्यो॒ नम॑सोप॒सद्यो॒ गन्ता॒ वाजे॑षु॒ सनि॑ता॒ धनं॑धनम् ।
विश्वा॒ इद॒र्यो अ॑भिदि॒प्स्वो॑ मृधो॒ बृह॒स्पति॒र्वि व॑वर्हा॒ रथाँ॑ इव ॥
ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਦਣ ਯੋਗ, ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਯੋਗ, ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਧਨ ਉੱਤੇ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਮਲੇ ਰਥਾਂ ਵਾਂਗ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ।
2.23.14
तेजि॑ष्ठया तप॒नी र॒क्षस॑स्तप॒ ये त्वा॑ नि॒दे द॑धि॒रे दृ॒ष्टवी॑र्यम् ।
आ॒विस्तत्कृ॑ष्व॒ यदस॑त्त उ॒क्थ्यं॑ बृह॑स्पते॒ वि प॑रि॒रापो॑ अर्दय ॥
ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਤਾਪ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾ; ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਜੋ ਉਸਤਤ ਯੋਗ ਹੈ ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ; ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦੇ।
2.23.15
बृह॑स्पते॒ अति॒ यद॒र्यो अर्हा॑द्द्यु॒मद्वि॒भाति॒ क्रतु॑म॒ज्जने॑षु ।
यद्दी॒दय॒च्छव॑स ऋतप्रजात॒ तद॒स्मासु॒ द्रवि॑णं धेहि चि॒त्रम् ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਜੋ ਤੇਜ ਵੈਰੀ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਹੈ; ਹੇ ਬਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ, ਹੇ ਰਿਤ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਧਨ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ।
2.23.16
मा न॑ स्ते॒नेभ्यो॒ ये अ॒भि द्रु॒हस्प॒दे नि॑रा॒मिणो॑ रि॒पवोऽन्ने॑षु जागृ॒धुः ।
आ दे॒वाना॒मोह॑ते॒ वि व्रयो॑ हृ॒दि बृह॑स्पते॒ न प॒रः साम्नो॑ विदुः ॥
ਬਦਮਾਸ਼ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਘਾਤ ਲਾਈ ਬੈਠੇ ਚੋਰਾਂ ਹੱਥ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਦੇ; ਉਹ ਭੋਜਨ ਉੱਤੇ ਲਾਲਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵੈਰੀ ਹਨ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੱਦਾ ਇੱਥੇ ਹੈ; ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀ ਹੈ। ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਉਹ ਸਾਮਗਾਨ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
2.23.17
विश्वे॑भ्यो॒ हि त्वा॒ भुव॑नेभ्य॒स्परि॒ त्वष्टाज॑न॒त्साम्नः॑साम्नः क॒विः ।
स ऋ॑ण॒चिदृ॑ण॒या ब्रह्म॑ण॒स्पति॑र्द्रु॒हो ह॒न्ता म॒ह ऋ॒तस्य॑ ध॒र्तरि॑ ॥
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਹੀ ਤਵਸ਼ਟਾ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਰਚਿਆ; ਸਾਮ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਕਵੀ ਤੂੰ ਹੈਂ। ਉਹੀ ਕਰਜ਼ ਮੋੜਨ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਦ੍ਰੋਹੀ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਿਤ ਦੇ ਧਾਰਨ ਵਿੱਚ।
2.23.18
तव॑ श्रि॒ये व्य॑जिहीत॒ पर्व॑तो॒ गवां॑ गो॒त्रमु॒दसृ॑जो॒ यद॑ङ्गिरः ।
इन्द्रे॑ण यु॒जा तम॑सा॒ परी॑वृतं॒ बृह॑स्पते॒ निर॒पामौ॑ब्जो अर्ण॒वम् ॥
ਤੇਰੀ ਸ਼ੋਭਾ ਲਈ ਪਰਬਤ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ; ਹੇ ਅੰਗਿਰਾ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਗਊਆਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਛੱਡਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸਾਥੀ ਬਣਾ ਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਤੂੰ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਜਲ-ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
2.23.19
ब्रह्म॑णस्पते॒ त्वम॒स्य य॒न्ता सू॒क्तस्य॑ बोधि॒ तन॑यं च जिन्व ।
विश्वं॒ तद्भ॒द्रं यदव॑न्ति दे॒वा बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः॑ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤੀ, ਤੂੰ ਇਸ ਸੂਕਤ ਦਾ ਪ੍ਰੇਰਕ ਬਣ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਬਲ ਦੇ। ਦੇਵਤੇ ਜਿਸ ਭਲਾਈ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ। ਚੰਗੇ ਵੀਰਾਂ ਸਮੇਤ ਅਸੀਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰੀਏ।