Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

ઋગ્વેદ · સૂક્ત 4.2

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

4.2.1

यो मर्त्ये॑ष्व॒मृत॑ ऋ॒तावा॑ दे॒वो दे॒वेष्व॑र॒तिर्नि॒धायि॑ ।
होता॒ यजि॑ष्ठो म॒ह्ना शु॒चध्यै॑ ह॒व्यैर॒ग्निर्मनु॑ष ईर॒यध्यै॑ ॥

મર્ત્યોમાં અમર, ઋતના રક્ષક, દેવોમાં દેવ એવા અગ્નિ અજેય તરીકે સ્થાપિત થયા છે. પોતાની મહિમાથી અત્યંત યજનીય હોતા તરીકે તે પ્રજ્વલિત થાય અને મનુનાં હવિથી પ્રેરિત થાય એ માટે તે સ્થાપિત છે.

4.2.2

इ॒ह त्वं सू॑नो सहसो नो अ॒द्य जा॒तो जा॒ताँ उ॒भयाँ॑ अ॒न्तर॑ग्ने ।
दू॒त ई॑यसे युयुजा॒न ऋ॑ष्व ऋजुमु॒ष्कान्वृष॑णः शु॒क्रांश्च॑ ॥

અહીં, હે સહસના પુત્ર, આજે તું જન્મ્યો છે; હે અગ્નિ, જન્મેલા અને જન્મનારા બંને વચ્ચે તું અમારો દૂત બનીને જાય છે. હે બળવાન, સીધા ચાલનારાઓને, વૃષભોને અને તેજસ્વીઓને તું જોડે છે.

4.2.3

अत्या॑ वृध॒स्नू रोहि॑ता घृ॒तस्नू॑ ऋ॒तस्य॑ मन्ये॒ मन॑सा॒ जवि॑ष्ठा ।
अ॒न्तरी॑यसे अरु॒षा यु॑जा॒नो यु॒ष्मांश्च॑ दे॒वान्विश॒ आ च॒ मर्ता॑न् ॥

વધતા તે બંને, લાલ, ઘીને વહન કરનારા — ઋતના આદેશને હું મનથી વિચારું છું; તે બંને સૌથી વેગવાન છે. તે લાલ બંનેને જોડીને તું મધ્યમાં જાય છે; તને, દેવોને, પ્રજાઓને અને મર્ત્યોને પહોંચે છે.

4.2.4

अ॒र्य॒मणं॒ वरु॑णं मि॒त्रमे॑षा॒मिन्द्रा॒विष्णू॑ म॒रुतो॑ अ॒श्विनो॒त ।
स्वश्वो॑ अग्ने सु॒रथः॑ सु॒राधा॒ एदु॑ वह सुह॒विषे॒ जना॑य ॥

અર્યમા, વરુણ અને મિત્રને આમનામાંથી (લાવ); ઇન્દ્ર-વિષ્ણુ, મરુતો અને અશ્વિનોને પણ. હે અગ્નિ, સારા અશ્વો, સારો રથ અને સારાં હવિ ધરાવનાર, સારી રીતે બોલાવનાર માણસ માટે તેમને અહીં લાવ.

4.2.5

गोमाँ॑ अ॒ग्नेऽवि॑माँ अ॒श्वी य॒ज्ञो नृ॒वत्स॑खा॒ सद॒मिद॑प्रमृ॒ष्यः ।
इळा॑वाँ ए॒षो अ॑सुर प्र॒जावा॑न्दी॒र्घो र॒यिः पृ॑थुबु॒ध्नः स॒भावा॑न् ॥

હે અગ્નિ, ગાયોથી સમૃદ્ધ, ઘેટાંથી સમૃદ્ધ, અશ્વોથી સમૃદ્ધ આ યજ્ઞ માણસોનો મિત્ર છે; સદા અક્ષય. ચારાથી સમૃદ્ધ આ, હે અસુર, સંતતિથી સમૃદ્ધ થાઓ; દીર્ઘ ધન, વિશાળ આધાર, સભાથી સમૃદ્ધ થાઓ.

4.2.6

यस्त॑ इ॒ध्मं ज॒भर॑त्सिष्विदा॒नो मू॒र्धानं॑ वा त॒तप॑ते त्वा॒या ।
भुव॒स्तस्य॒ स्वत॑वाँः पा॒युर॑ग्ने॒ विश्व॑स्मात्सीमघाय॒त उ॑रुष्य ॥

જે તારા માટે બળતણ લાવે છે, ઉત્સાહી, અથવા તારા દ્વારા પોતાનું માથું તપાવે છે — તેના કલ્યાણનો રક્ષક થા, હે અગ્નિ. દરેક અપાયથી, દુષ્ટોની દુષ્ટતાથી તેનું રક્ષણ કર.

4.2.7

यस्ते॒ भरा॒दन्नि॑यते चि॒दन्नं॑ नि॒शिष॑न्म॒न्द्रमति॑थिमु॒दीर॑त् ।
आ दे॑व॒युरि॒नध॑ते दुरो॒णे तस्मि॑न्र॒यिर्ध्रु॒वो अ॑स्तु॒ दास्वा॑न् ॥

જે તારા માટે અન્ન લાવે છે, અને ભોજન કરનારને મધુર અતિથિ તરીકે તને મોકલે છે, એ દેવોને ઇચ્છનાર લાકડાના પાત્રમાં તને પ્રજ્વલિત કરે છે; તે દાતા પાસે સ્થિર ધન રહે.

4.2.8

यस्त्वा॑ दो॒षा य उ॒षसि॑ प्र॒शंसा॑त्प्रि॒यं वा॑ त्वा कृ॒णव॑ते ह॒विष्मा॑न् ।
अश्वो॒ न स्वे दम॒ आ हे॒म्यावा॒न्तमंह॑सः पीपरो दा॒श्वांस॑म् ॥

જે તને સાંજે સ્તુતિ કરે છે, ઉષામાં સ્તુતિ કરે છે, અથવા હવિષ્યથી તને પ્રિય બનાવે છે, તે પોતાના ઘરમાં ઘોડાની જેમ રહે; હે અગ્નિ, તે દાતાને પાપથી બચાવ.

4.2.9

यस्तुभ्य॑मग्ने अ॒मृता॑य॒ दाश॒द्दुव॒स्त्वे कृ॒णव॑ते य॒तस्रु॑क् ।
न स रा॒या श॑शमा॒नो वि यो॑ष॒न्नैन॒मंहः॒ परि॑ वरदघा॒योः ॥

હે અગ્નિ, જે અમરત્વ માટે તને હવિષ્ય આપે છે, તારી સેવા કરે છે, જેનો સ્રુવ ઊંચો છે, તે ધન સાથે પ્રશંસિત થઈ અલગ ન થાય; પાપ તેને ન પકડે, દુષ્ટનું પાપ તેને ન વીંટળાય.

4.2.10

यस्य॒ त्वम॑ग्ने अध्व॒रं जुजो॑षो दे॒वो मर्त॑स्य॒ सुधि॑तं॒ ररा॑णः ।
प्री॒तेद॑स॒द्धोत्रा॒ सा य॑वि॒ष्ठासा॑म॒ यस्य॑ विध॒तो वृ॒धासः॑ ॥

હે અગ્નિ, જેનો યજ્ઞ તું આનંદથી સ્વીકારે છે, હે દેવ, મર્ત્યને સુવ્યવસ્થિત દાન આપતાં; તે હોત્ર કર્મ પ્રસન્ન થઈ ફળે. હે યવિષ્ઠ, જેમના વિધાનથી તેઓ વધે છે તે સમર્થોમાં આપણે હોઈએ.

4.2.11

चित्ति॒मचि॑त्तिं चिनव॒द्वि वि॒द्वान्पृ॒ष्ठेव॑ वी॒ता वृ॑जि॒ना च॒ मर्ता॑न् ।
रा॒ये च॑ नः स्वप॒त्याय॑ देव॒ दितिं॑ च॒ रास्वादि॑तिमुरुष्य ॥

તે જ્ઞાની જ્ઞાન અને અજ્ઞાનને સારી રીતે અલગ કરે, પીઠની જેમ; અને મર્ત્યોના વાંકા પાપમાર્ગોને પણ. હે દેવ, અમને ધન અને ઉત્તમ સંતાન આપ; દિતિને આપ, અદિતિને વિસ્તૃત કર.

4.2.12

क॒विं श॑शासुः क॒वयोऽद॑ब्धा निधा॒रय॑न्तो॒ दुर्या॑स्वा॒योः ।
अत॒स्त्वं दृश्याँ॑ अग्न ए॒तान्प॒ड्भिः प॑श्ये॒रद्भु॑ताँ अ॒र्य एवैः॑ ॥

અબાધિત કવિઓએ કવિની પ્રશંસા કરી, આયુના કઠિન દ્વારો પર તેને સ્થાપિત કરી; તેથી હે અગ્નિ, તું આ જોવાલાયકોને પગોથી જો, આર્યની આંખોથી અદ્ભુતોને જો.

4.2.13

त्वम॑ग्ने वा॒घते॑ सु॒प्रणी॑तिः सु॒तसो॑माय विध॒ते य॑विष्ठ ।
रत्नं॑ भर शशमा॒नाय॑ घृष्वे पृ॒थु श्च॒न्द्रमव॑से चर्षणि॒प्राः ॥

હે અગ્નિ, તું ઉત્તમ માર્ગદર્શક છે. હે યુવતમ, સોમ નિચોવનાર અને યજ્ઞ કરનારને, સ્તુતિ કરનારને, હે તેજસ્વી અગ્નિ, રક્ષણ માટે વિશાળ અને ઉજ્જવળ ધન લાવ, હે લોકોને પૂર્ણ કરનાર.

4.2.14

अधा॑ ह॒ यद्व॒यम॑ग्ने त्वा॒या प॒ड्भिर्हस्ते॑भिश्चकृ॒मा त॒नूभिः॑ ।
रथं॒ न क्रन्तो॒ अप॑सा भु॒रिजो॑र्ऋ॒तं ये॑मुः सु॒ध्य॑ आशुषा॒णाः ॥

ત્યારે, હે અગ્નિ, અમે તારી સાથે પગો, હાથો અને શરીરોથી જે કર્યું, તેનાથી રથની જેમ કર્મોથી આગળ વધ્યા; અનેક પ્રકારના બેની વચ્ચે ઋતને પકડી રાખ્યું, ઉત્સુક અને પ્રયત્નશીલ જ્ઞાનીઓએ.

4.2.15

अधा॑ मा॒तुरु॒षसः॑ स॒प्त विप्रा॒ जाये॑महि प्रथ॒मा वे॒धसो॒ नॄन् ।
दि॒वस्पु॒त्रा अङ्गि॑रसो भवे॒माद्रिं॑ रुजेम ध॒निनं॑ शु॒चन्तः॑ ॥

ત્યારે માતા ઉષામાંથી સાત જ્ઞાનીઓ તરીકે અમે જન્મીએ, પૂર્વના નેતા દ્રષ્ટાઓની જેમ; આકાશના પુત્ર અંગિરસ થઈએ, ચમકતો પથ્થર તોડીએ, ધનવાનનો.

4.2.16

अधा॒ यथा॑ नः पि॒तरः॒ परा॑सः प्र॒त्नासो॑ अग्न ऋ॒तमा॑शुषा॒णाः ।
शुचीद॑य॒न्दीधि॑तिमुक्थ॒शासः॒ क्षामा॑ भि॒न्दन्तो॑ अरु॒णीरप॑ व्रन् ॥

ત્યારે અમારા દૂરના, પ્રાચીન પૂર્વજો, ઋતને શોધતા પ્રયત્ન કરતા, હે અગ્નિ, તેજસ્વી દીપ્તિ તરફ ચાલ્યા; સ્તોત્રપાઠકોએ પૃથ્વીને ભેદીને લાલ ઉષાઓ ખોલી.

4.2.17

सु॒कर्मा॑णः सु॒रुचो॑ देव॒यन्तोऽयो॒ न दे॒वा जनि॑मा॒ धम॑न्तः ।
शु॒चन्तो॑ अ॒ग्निं व॑वृ॒धन्त॒ इन्द्र॑मू॒र्वं गव्यं॑ परि॒षद॑न्तो अग्मन् ॥

શુભ કર્મ કરનારા, સુંદર તેજવાળા, દેવોને ચાહનારા, લોખંડ જેવા; દેવો પોતાના જન્મમાં પ્રજ્વલિત થતા; અગ્નિને ચમકાવતા, ઇન્દ્રને વધારતા, વિશાળ ગાયો તરફ તેઓ ગયા, ચારેબાજુ ઘેરતા.

4.2.18

आ यू॒थेव॑ क्षु॒मति॑ प॒श्वो अ॑ख्यद्दे॒वानां॒ यज्जनि॒मान्त्यु॑ग्र ।
मर्ता॑नां चिदु॒र्वशी॑रकृप्रन्वृ॒धे चि॑द॒र्य उप॑रस्या॒योः ॥

ટોળાના પ્રાણીની જેમ, હે ઉગ્ર, દેવોનો જન્મ પ્રગટ થયો. માનવોની વિશાળ ઉષાઓ પણ નિર્ભય થઈ; વૃદ્ધિ માટે, આર્યોના, ઉપરસના આયુના.

4.2.19

अक॑र्म ते॒ स्वप॑सो अभूम ऋ॒तम॑वस्रन्नु॒षसो॑ विभा॒तीः ।
अनू॑नम॒ग्निं पु॑रु॒धा सु॑श्च॒न्द्रं दे॒वस्य॒ मर्मृ॑जत॒श्चारु॒ चक्षुः॑ ॥

હે અગ્નિ, અમે તારા સત્કર્મો કરનારા ઉપાસકો થયા છીએ; ઝળહળતી ઉષાઓ સાથે અમે ઋતના માર્ગે ચાલ્યા છીએ. અનેક રૂપે પૂર્ણ, અતિ તેજસ્વી અગ્નિને, દેવની સુંદર આંખને તેઓ ચમકાવે છે.

4.2.20

ए॒ता ते॑ अग्न उ॒चथा॑नि वेधो॒ अवो॑चाम क॒वये॒ ता जु॑षस्व ।
उच्छो॑चस्व कृणु॒हि वस्य॑सो नो म॒हो रा॒यः पु॑रुवार॒ प्र य॑न्धि ॥

હે અગ્નિ, હે જ્ઞાની, આ સ્તોત્રવચનો અમે તારા માટે, કવિ માટે ઉચ્ચાર્યા છે; તેનો સ્વીકાર કર. પ્રજ્વલિત થા, અમારા માટે ધનની ઇચ્છા રાખનાર થા, હે બહુવરદાતા, મહાન ધન અમારી તરફ લાવ.