ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 4.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.2.1
यो मर्त्ये॑ष्व॒मृत॑ ऋ॒तावा॑ दे॒वो दे॒वेष्व॑र॒तिर्नि॒धायि॑ ।
होता॒ यजि॑ष्ठो म॒ह्ना शु॒चध्यै॑ ह॒व्यैर॒ग्निर्मनु॑ष ईर॒यध्यै॑ ॥
ਮਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰ, ਰਿਤ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵ, ਉਹ ਅਜੇਯ ਅਗਨੀ ਹੋਤਾ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੂਜਨੀਯ ਹੋਤਾ ਵਜੋਂ ਉਹ ਦੀਪਤ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਮਨੂ ਦੇ ਹਵਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਵੇ।
4.2.2
इ॒ह त्वं सू॑नो सहसो नो अ॒द्य जा॒तो जा॒ताँ उ॒भयाँ॑ अ॒न्तर॑ग्ने ।
दू॒त ई॑यसे युयुजा॒न ऋ॑ष्व ऋजुमु॒ष्कान्वृष॑णः शु॒क्रांश्च॑ ॥
ਇੱਥੇ, ਹੇ ਸਹਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਜਨਮਿਆ ਹੈਂ; ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜੰਮੇ ਹੋਇਆਂ ਅਤੇ ਜੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਸਿੱਧੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਬਲਦਾਂ ਅਤੇ ਚਮਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈਂ।
4.2.3
अत्या॑ वृध॒स्नू रोहि॑ता घृ॒तस्नू॑ ऋ॒तस्य॑ मन्ये॒ मन॑सा॒ जवि॑ष्ठा ।
अ॒न्तरी॑यसे अरु॒षा यु॑जा॒नो यु॒ष्मांश्च॑ दे॒वान्विश॒ आ च॒ मर्ता॑न् ॥
ਵਧਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਲਾਲ, ਘਿਉ ਢੋਣ ਵਾਲੇ — ਰਿਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਨ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰਦਾ ਹਾਂ; ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਾਲਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਤੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ; ਤੈਨੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਮਰਤਾਂ ਤੱਕ।
4.2.4
अ॒र्य॒मणं॒ वरु॑णं मि॒त्रमे॑षा॒मिन्द्रा॒विष्णू॑ म॒रुतो॑ अ॒श्विनो॒त ।
स्वश्वो॑ अग्ने सु॒रथः॑ सु॒राधा॒ एदु॑ वह सुह॒विषे॒ जना॑य ॥
ਅਰਯਮਾ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ (ਲਿਆ); ਇੰਦਰ-ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਮਰੁਤਾਂ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਚੰਗੇ ਰਥ ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਆਹੂਤੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੇ ਸੱਦੇ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆ।
4.2.5
गोमाँ॑ अ॒ग्नेऽवि॑माँ अ॒श्वी य॒ज्ञो नृ॒वत्स॑खा॒ सद॒मिद॑प्रमृ॒ष्यः ।
इळा॑वाँ ए॒षो अ॑सुर प्र॒जावा॑न्दी॒र्घो र॒यिः पृ॑थुबु॒ध्नः स॒भावा॑न् ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਭੇਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਹ ਯੱਗ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ; ਸਦਾ ਅਖੁੱਟ। ਚਾਰੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਹ, ਹੇ ਅਸੁਰ, ਸੰਤਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ; ਲੰਮਾ ਧਨ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਧਾਰ, ਸਭਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ।
4.2.6
यस्त॑ इ॒ध्मं ज॒भर॑त्सिष्विदा॒नो मू॒र्धानं॑ वा त॒तप॑ते त्वा॒या ।
भुव॒स्तस्य॒ स्वत॑वाँः पा॒युर॑ग्ने॒ विश्व॑स्मात्सीमघाय॒त उ॑रुष्य ॥
ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਬਾਲਣ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਜਾਂ ਤੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਤਪਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਹੋ, ਹੇ ਅਗਨੀ। ਹਰ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਬੁਰਿਆਈ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
4.2.7
यस्ते॒ भरा॒दन्नि॑यते चि॒दन्नं॑ नि॒शिष॑न्म॒न्द्रमति॑थिमु॒दीर॑त् ।
आ दे॑व॒युरि॒नध॑ते दुरो॒णे तस्मि॑न्र॒यिर्ध्रु॒वो अ॑स्तु॒ दास्वा॑न् ॥
ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅੰਨ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਕੋਲ ਮਿੱਠੇ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਤੈਨੂੰ ਭੇਜਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਇੱਛੁਕ ਉਹ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਬਾਲਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾਨੀ ਕੋਲ ਸਥਿਰ ਧਨ ਹੋਵੇ।
4.2.8
यस्त्वा॑ दो॒षा य उ॒षसि॑ प्र॒शंसा॑त्प्रि॒यं वा॑ त्वा कृ॒णव॑ते ह॒विष्मा॑न् ।
अश्वो॒ न स्वे दम॒ आ हे॒म्यावा॒न्तमंह॑सः पीपरो दा॒श्वांस॑म् ॥
ਜੋ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ਼ਾ ਵੇਲੇ ਤੇਰੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਹਵਿ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇ; ਹੇ ਅਗਨੀ, ਉਸ ਦਾਨੀ ਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਬਚਾ।
4.2.9
यस्तुभ्य॑मग्ने अ॒मृता॑य॒ दाश॒द्दुव॒स्त्वे कृ॒णव॑ते य॒तस्रु॑क् ।
न स रा॒या श॑शमा॒नो वि यो॑ष॒न्नैन॒मंहः॒ परि॑ वरदघा॒योः ॥
ਜੋ ਅਮਰਤਾ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਹਵਿ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੁਕ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਨ ਸਮੇਤ ਉਸਤਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਛੜੇ ਨਾ; ਪਾਪ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਫੜੇ, ਦੁਸ਼ਟ ਦਾ ਪਾਪ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਘੇਰੇ।
4.2.10
यस्य॒ त्वम॑ग्ने अध्व॒रं जुजो॑षो दे॒वो मर्त॑स्य॒ सुधि॑तं॒ ररा॑णः ।
प्री॒तेद॑स॒द्धोत्रा॒ सा य॑वि॒ष्ठासा॑म॒ यस्य॑ विध॒तो वृ॒धासः॑ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜਿਸਦੇ ਯਗ ਨੂੰ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਬੂਲਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੇਵ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਹੋਤ੍ਰ ਕਰਮ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਫਲ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਯਵਿਸ਼ਠ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਉਹ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਰੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਹੋਈਏ।
4.2.11
चित्ति॒मचि॑त्तिं चिनव॒द्वि वि॒द्वान्पृ॒ष्ठेव॑ वी॒ता वृ॑जि॒ना च॒ मर्ता॑न् ।
रा॒ये च॑ नः स्वप॒त्याय॑ देव॒ दितिं॑ च॒ रास्वादि॑तिमुरुष्य ॥
ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖ ਕਰੇ, ਪਿੱਠ ਵਾਂਗ; ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਟੇਢੇ ਪਾਪ-ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ। ਹੇ ਦੇਵ, ਸਾਨੂੰ ਧਨ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸੰਤਾਨ ਦੇ; ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਦੇ, ਅਦਿਤੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਰ।
4.2.12
क॒विं श॑शासुः क॒वयोऽद॑ब्धा निधा॒रय॑न्तो॒ दुर्या॑स्वा॒योः ।
अत॒स्त्वं दृश्याँ॑ अग्न ए॒तान्प॒ड्भिः प॑श्ये॒रद्भु॑ताँ अ॒र्य एवैः॑ ॥
ਅਬਾਧਿਤ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਕਵੀ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ, ਆਯੂ ਦੇ ਔਖੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ; ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖ, ਆਰਯ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਅਦਭੁਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ।
4.2.13
त्वम॑ग्ने वा॒घते॑ सु॒प्रणी॑तिः सु॒तसो॑माय विध॒ते य॑विष्ठ ।
रत्नं॑ भर शशमा॒नाय॑ घृष्वे पृ॒थु श्च॒न्द्रमव॑से चर्षणि॒प्राः ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਹੈਂ। ਹੇ ਯੁਵਤਮ, ਸੋਮ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਉਸਤਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ ਅਗਨੀ, ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਉਜਲਾ ਧਨ ਲੈ ਆ, ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਵਾਲੇ।
4.2.14
अधा॑ ह॒ यद्व॒यम॑ग्ने त्वा॒या प॒ड्भिर्हस्ते॑भिश्चकृ॒मा त॒नूभिः॑ ।
रथं॒ न क्रन्तो॒ अप॑सा भु॒रिजो॑र्ऋ॒तं ये॑मुः सु॒ध्य॑ आशुषा॒णाः ॥
ਤਦ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਪੈਰਾਂ, ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨਾਲ ਰੱਥ ਵਾਂਗ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ; ਅਨੇਕ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰਿਤ ਨੂੰ ਫੜੀ ਰੱਖਿਆ, ਉਤਸੁਕ ਅਤੇ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ।
4.2.15
अधा॑ मा॒तुरु॒षसः॑ स॒प्त विप्रा॒ जाये॑महि प्रथ॒मा वे॒धसो॒ नॄन् ।
दि॒वस्पु॒त्रा अङ्गि॑रसो भवे॒माद्रिं॑ रुजेम ध॒निनं॑ शु॒चन्तः॑ ॥
ਤਦ ਮਾਤਾ ਉਸ਼ਾ ਤੋਂ ਸੱਤ ਗਿਆਨੀ ਬਣ ਕੇ ਅਸੀਂ ਜਨਮ ਲਈਏ, ਪਹਿਲੇ ਆਗੂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਾਂਗ; ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਿਰਸ ਹੋਈਏ, ਚਮਕਦਾ ਪੱਥਰ ਤੋੜੀਏ, ਧਨੀ ਦਾ।
4.2.16
अधा॒ यथा॑ नः पि॒तरः॒ परा॑सः प्र॒त्नासो॑ अग्न ऋ॒तमा॑शुषा॒णाः ।
शुचीद॑य॒न्दीधि॑तिमुक्थ॒शासः॒ क्षामा॑ भि॒न्दन्तो॑ अरु॒णीरप॑ व्रन् ॥
ਤਦ ਸਾਡੇ ਦੂਰ ਦੇ, ਪੁਰਾਤਨ ਪੂਰਵਜ, ਰਿਤ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਯਤਨ ਕਰਦੇ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਚਮਕਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵੱਲ ਤੁਰੇ; ਉਸਤਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾੜ ਕੇ ਲਾਲ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ।
4.2.17
सु॒कर्मा॑णः सु॒रुचो॑ देव॒यन्तोऽयो॒ न दे॒वा जनि॑मा॒ धम॑न्तः ।
शु॒चन्तो॑ अ॒ग्निं व॑वृ॒धन्त॒ इन्द्र॑मू॒र्वं गव्यं॑ परि॒षद॑न्तो अग्मन् ॥
ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ ਚਮਕ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ, ਲੋਹੇ ਵਰਗੇ; ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਬਲਦੇ ਹੋਏ; ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦੇ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਾਵਾਂ ਵੱਲ ਉਹ ਗਏ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਘੇਰਦੇ।
4.2.18
आ यू॒थेव॑ क्षु॒मति॑ प॒श्वो अ॑ख्यद्दे॒वानां॒ यज्जनि॒मान्त्यु॑ग्र ।
मर्ता॑नां चिदु॒र्वशी॑रकृप्रन्वृ॒धे चि॑द॒र्य उप॑रस्या॒योः ॥
ਝੁੰਡ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਵਾਂਗ, ਹੇ ਉਗਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਨਿਡਰ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਵਾਧੇ ਲਈ, ਆਰਿਆਂ ਦੇ, ਉਪਰਸ ਦੇ ਆਯੂ ਦੇ।
4.2.19
अक॑र्म ते॒ स्वप॑सो अभूम ऋ॒तम॑वस्रन्नु॒षसो॑ विभा॒तीः ।
अनू॑नम॒ग्निं पु॑रु॒धा सु॑श्च॒न्द्रं दे॒वस्य॒ मर्मृ॑जत॒श्चारु॒ चक्षुः॑ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਸੁਕਰਮੀ ਉਪਾਸਕ ਹੋਏ ਹਾਂ; ਚਮਕਦੀਆਂ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਰਿਤ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਤੁਰੇ ਹਾਂ। ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਨ, ਅਤਿ ਤੇਜਸਵੀ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਦੇਵ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖ ਨੂੰ ਉਹ ਚਮਕਾਉਂਦੇ ਹਨ।
4.2.20
ए॒ता ते॑ अग्न उ॒चथा॑नि वेधो॒ अवो॑चाम क॒वये॒ ता जु॑षस्व ।
उच्छो॑चस्व कृणु॒हि वस्य॑सो नो म॒हो रा॒यः पु॑रुवार॒ प्र य॑न्धि ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਇਹ ਸਤੋਤਰ-ਬਚਨ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਕਵੀ ਲਈ ਉਚਾਰੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰ। ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਹੋ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੋ, ਹੇ ਬਹੁ-ਵਰਦਾਤਾ, ਮਹਾਨ ਧਨ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਲਿਆ।