ઋગ્વેદ · સૂક્ત 8.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.96.1
अ॒स्मा उ॒षास॒ आति॑रन्त॒ याम॒मिन्द्रा॑य॒ नक्त॒मूर्म्याः॑ सु॒वाचः॑ ।
अ॒स्मा आपो॑ मा॒तरः॑ स॒प्त त॑स्थु॒र्नृभ्य॒स्तरा॑य॒ सिन्ध॑वः सुपा॒राः ॥
ઉષાઓ અને રાતો ઇન્દ્રના માર્ગે મધુર સ્વરવાળી તરંગો જેવી આગળ વધી. તેના માટે સાત માતૃ-જળ સ્થિર રહ્યાં; અને માણસોના પાર ઉતરવા માટે નદીઓ સહેલાઈથી પાર કરી શકાય એવી થઈ.
8.96.2
अति॑विद्धा विथु॒रेणा॑ चि॒दस्त्रा॒ त्रिः स॒प्त सानु॒ संहि॑ता गिरी॒णाम् ।
न तद्दे॒वो न मर्त्य॑स्तुतुर्या॒द्यानि॒ प्रवृ॑द्धो वृष॒भश्च॒कार॑ ॥
બળવાન શસ્ત્રથી વીંધાઈને, પર્વતોના ત્રણ વાર સાત શિખરો એકસાથે બંધાયેલા છે. બળવાન વૃષભ ઇન્દ્રે કરેલાં તે કાર્યોને કોઈ દેવ કે મનુષ્ય હલાવી શકતો નથી.
8.96.3
इन्द्र॑स्य॒ वज्र॑ आय॒सो निमि॑श्ल॒ इन्द्र॑स्य बा॒ह्वोर्भूयि॑ष्ठ॒मोजः॑ ।
शी॒र्षन्निन्द्र॑स्य॒ क्रत॑वो निरे॒क आ॒सन्नेष॑न्त॒ श्रुत्या॑ उपा॒के ॥
ઇન્દ્રનું વજ્ર લોખંડનું છે, અને તેની બે ભુજાઓમાં સૌથી મોટું બળ છે. ઇન્દ્રના સંકલ્પો માથા પર અને મુખના ગર્તમાં છે; શ્રવણ અને કીર્તિ માટે તે તેની તરફ દોડે છે.
8.96.4
मन्ये॑ त्वा य॒ज्ञियं॑ य॒ज्ञिया॑नां॒ मन्ये॑ त्वा॒ च्यव॑न॒मच्यु॑तानाम् ।
मन्ये॑ त्वा॒ सत्व॑नामिन्द्र के॒तुं मन्ये॑ त्वा वृष॒भं च॑र्षणी॒नाम् ॥
યજ્ઞયોગ્યોમાં યજ્ઞયોગ્ય તરીકે હું તને ધ્યાવું છું; અચ્યુતોમાં સ્તંભ તરીકે તને ધ્યાવું છું. હે ઇન્દ્ર, બળવાનોમાં ધ્વજ તરીકે હું તને ધ્યાવું છું; લોકોમાં વૃષભ તરીકે તને ધ્યાવું છું.
8.96.5
आ यद्वज्रं॑ बा॒ह्वोरि॑न्द्र॒ धत्से॑ मद॒च्युत॒मह॑ये॒ हन्त॒वा उ॑ ।
प्र पर्व॑ता॒ अन॑वन्त॒ प्र गावः॒ प्र ब्र॒ह्माणो॑ अभि॒नक्ष॑न्त॒ इन्द्र॑म् ॥
હે ઇન્દ્ર, જ્યારે તું તારી બે ભુજાઓમાં મદોન્મત્ત કરનારું વજ્ર ધારણ કરીને સર્પને હણવા ઉઠાવે છે, ત્યારે પર્વતો નમ્યા, ગાયો આગળ વધી, અને બ્રહ્માઓ ઇન્દ્ર તરફ પુકારી ઊઠ્યા.
8.96.6
तमु॑ ष्टवाम॒ य इ॒मा ज॒जान॒ विश्वा॑ जा॒तान्यव॑राण्यस्मात् ।
इन्द्रे॑ण मि॒त्रं दि॑धिषेम गी॒र्भिरुपो॒ नमो॑भिर्वृष॒भं वि॑शेम ॥
આ બધાને સર્જનાર તેની આપણે સ્તુતિ કરીએ; તેનાથી જન્મેલા સમસ્ત જીવો પછીથી આવ્યા. ઇન્દ્ર સાથે મિત્રને સ્મરીએ; સ્તોત્રો અને નમ્ર પ્રણામોથી વૃષભની સમીપ પહોંચીએ.
8.96.7
वृ॒त्रस्य॑ त्वा श्व॒सथा॒दीष॑माणा॒ विश्वे॑ दे॒वा अ॑जहु॒र्ये सखा॑यः ।
म॒रुद्भि॑रिन्द्र स॒ख्यं ते॑ अस्तु॒ अथे॒मा विश्वाः॒ पृत॑ना जयासि ॥
વૃત્રના ભયથી બધા દેવોએ તને છોડી દીધો; તારા મિત્રોએ પણ છોડી દીધો. હે ઇન્દ્ર, મરુતો સાથે તારી મિત્રતા રહે; ત્યારે તું આ બધાં યુદ્ધો જીતીશ.
8.96.8
त्रिः ष॒ष्टिस्त्वा॑ म॒रुतो॑ वावृधा॒ना उ॒स्रा इ॑व रा॒शयो॑ य॒ज्ञिया॑सः ।
उप॒ त्वेमः॑ कृ॒धि नो॑ भाग॒धेयं॒ शुष्मं॑ त ए॒ना ह॒विषा॑ विधेम ॥
સાઠ મરુતોએ ત્રણ વાર તને વધાર્યો; તેઓ ગાયોની જેમ દાતા અને યજ્ઞયોગ્ય હતા. અમે તારી પાસે આવીએ છીએ; અમને તારો ભાગ આપ, હવિથી તારા આ બળનું સન્માન કરીએ.
8.96.9
ति॒ग्ममायु॑धं म॒रुता॒मनी॑कं॒ कस्त॑ इन्द्र॒ प्रति॒ वज्रं॑ दधर्ष ।
अ॒ना॒यु॒धासो॒ असु॑रा अदे॒वाश्च॒क्रेण॒ ताँ अप॑ वप ऋजीषिन् ॥
હે ઇન્દ્ર, મરુતોનું તીક્ષ્ણ આયુધ અને સેના તારા વજ્ર સામે કોણે ઉગામવાની હિંમત કરી? નિઃશસ્ત્ર, અસુર અને અદેવ એવા લોકોને ચક્રથી દૂર ફેંકી દે, હે ઋજીષિન્!
8.96.10
म॒ह उ॒ग्राय॑ त॒वसे॑ सुवृ॒क्तिं प्रेर॑य शि॒वत॑माय प॒श्वः ।
गिर्वा॑हसे॒ गिर॒ इन्द्रा॑य पू॒र्वीर्धे॒हि त॒न्वे॑ कु॒विद॒ङ्ग वेद॑त् ॥
મહાન, ઉગ્ર અને બળવાન ઇન્દ્રને સુંદર સ્તુતિ મોકલ, જે અત્યંત મંગલ ગાયોનો સ્વામી છે. સ્તોત્રોથી વહન પામતા ઇન્દ્ર માટે પ્રાચીન સ્તુતિઓ મૂક; કદાચ તે તે પોતાના શરીરમાં જાણશે.
8.96.11
उ॒क्थवा॑हसे वि॒भ्वे॑ मनी॒षां द्रुणा॒ न पा॒रमी॑रया न॒दीना॑म् ।
नि स्पृ॑श धि॒या त॒न्वि॑ श्रु॒तस्य॒ जुष्ट॑तरस्य कु॒विद॒ङ्ग वेद॑त् ॥
સ્તુતિથી વહન પામતા સર્વવ્યાપી ઇન્દ્રને, લાકડાની નાવ નદીઓ પાર કરાવે તેમ, તારો વિચાર મોકલ. બુદ્ધિથી તેના શરીરને સ્પર્શ — સાંભળેલાઓમાં સૌથી પ્રિય એવા તેના શરીરને; કદાચ તે જાણશે.
8.96.12
तद्वि॑विड्ढि॒ यत्त॒ इन्द्रो॒ जुजो॑षत्स्तु॒हि सु॑ष्टु॒तिं नम॒सा वि॑वास ।
उप॑ भूष जरित॒र्मा रु॑वण्यः श्रा॒वया॒ वाचं॑ कु॒विद॒ङ्ग वेद॑त् ॥
ઇન્દ્રને પ્રિય એવી (સ્તુતિ)ને પ્રકાશિત કર. સારી સ્તુતિ કર; નમસ્કાર સાથે તેની પાસે જા. હે સ્તોતા, મને (મૌનમાં) છોડીશ નહીં; તારી વાણી સંભળાવ. કદાચ તે જાણશે.
8.96.13
अव॑ द्र॒प्सो अं॑शु॒मती॑मतिष्ठदिया॒नः कृ॒ष्णो द॒शभिः॑ स॒हस्रैः॑ ।
आव॒त्तमिन्द्रः॒ शच्या॒ धम॑न्त॒मप॒ स्नेहि॑तीर्नृ॒मणा॑ अधत्त ॥
સોમનું ટીપું અંશુમતી નદી ઉપર આવીને ઊભું રહ્યું; દસ અને હજાર સાથે ચાલતી તે કાળી ધારા. ઇન્દ્રે પોતાની શક્તિથી વાંસળી વગાડનારને બચાવ્યો; માનવ વીરે તેના પ્રહારો દૂર કર્યા.
8.96.14
द्र॒प्सम॑पश्यं॒ विषु॑णे॒ चर॑न्तमुपह्व॒रे न॒द्यो॑ अंशु॒मत्याः॑ ।
नभो॒ न कृ॒ष्णम॑वतस्थि॒वांस॒मिष्या॑मि वो वृषणो॒ युध्य॑ता॒जौ ॥
અંશુમતી નદીના ખાડામાં અલગ ચાલતું સોમનું ટીપું મેં જોયું. આકાશ જેવી કાળી તે ઊભી છે; હે વીરો, હું તમને મોકલું છું, સ્પર્ધામાં લડો.
8.96.15
अध॑ द्र॒प्सो अं॑शु॒मत्या॑ उ॒पस्थेऽधा॑रयत्त॒न्वं॑ तित्विषा॒णः ।
विशो॒ अदे॑वीर॒भ्या॑चर॑न्ती॒र्बृह॒स्पति॑ना यु॒जेन्द्रः॑ ससाहे ॥
ત્યારે સોમનું ટીપું અંશુમતી નદીના ખોળામાં પોતાનું શરીર ધારણ કર્યું, ચમકતું. ઇન્દ્રે બૃહસ્પતિ સાથે જોડાઈને, તેની તરફ આવતા અદેવ કુળોને હરાવ્યા.
8.96.16
त्वं ह॒ त्यत्स॒प्तभ्यो॒ जाय॑मानो अश॒त्रुभ्यो॑ अभवः॒ शत्रु॑रिन्द्र ।
गू॒ळ्हे द्यावा॑पृथि॒वी अन्व॑विन्दो विभु॒मद्भ्यो॒ भुव॑नेभ्यो॒ रणं॑ धाः ॥
તું, હે ઇન્દ્ર, સાત માટે જન્મીને, અશત્રુઓનો શત્રુ બન્યો. છુપાયેલા દ્યાવાપૃથિવીને તેં પછી શોધી કાઢ્યા; શક્તિશાળી લોકો માટે ધન મૂક્યું.
8.96.17
त्वं ह॒ त्यद॑प्रतिमा॒नमोजो॒ वज्रे॑ण वज्रिन्धृषि॒तो ज॑घन्थ ।
त्वं शुष्ण॒स्यावा॑तिरो॒ वध॑त्रै॒स्त्वं गा इ॑न्द्र॒ शच्येद॑विन्दः ॥
તેં જ, હે વજ્રધારી, વજ્રથી તે અનુપમ બળને માર્યું; હે સાહસી, શુષ્ણના પ્રહારો તેં દૂર કર્યા. હે ઇન્દ્ર, તેં જ શક્તિથી ગાયો મેળવી.
8.96.18
त्वं ह॒ त्यद्वृ॑षभ चर्षणी॒नां घ॒नो वृ॒त्राणां॑ तवि॒षो ब॑भूथ ।
त्वं सिन्धूँ॑रसृजस्तस्तभा॒नान्त्वम॒पो अ॑जयो दा॒सप॑त्नीः ॥
તું જ, હે વૃષભ, ગતિશીલોનો મેઘ અને અવરોધોનો શક્તિશાળી વિજેતા બન્યો. રોકાયેલી નદીઓ તેં મુક્ત કરી; તેં પાણીને જીત્યાં, દાસપતિઓ (દાનવો)ને હરાવ્યા.
8.96.19
स सु॒क्रतू॒ रणि॑ता॒ यः सु॒तेषु॒ अनु॑त्तमन्यु॒र्यो अहे॑व रे॒वान् ।
य एक॒ इन्नर्यपां॑सि॒ कर्ता॒ स वृ॑त्र॒हा प्रतीद॒न्यमा॑हुः ॥
તે જ ઉત્તમ બુદ્ધિવાળો, સોમયજ્ઞોમાં આનંદ આપનાર, અનુપમ ક્રોધવાળો, દિવસો જેવો ધનવાન છે. માણસોનાં કર્મો કરનાર તે એકલો જ છે; વૃત્રનો સંહારક તેને બીજાઓથી જુદો કહે છે.
8.96.20
स वृ॑त्र॒हेन्द्र॑श्चर्षणी॒धृत्तं सु॑ष्टु॒त्या हव्यं॑ हुवेम ।
स प्रा॑वि॒ता म॒घवा॑ नोऽधिव॒क्ता स वाज॑स्य श्रव॒स्य॑स्य दा॒ता ॥
તે વૃત્રનો સંહારક ઇન્દ્ર, લોકોને ધારણ કરનાર; તેને ઉત્તમ સ્તુતિથી આહ્વાન કરવા યોગ્ય ગણીને આપણે બોલાવીએ. તે જ રક્ષક, ઉદાર, આપણો પક્ષ લેનાર છે; તે જ બળ અને કીર્તિનો દાતા છે.
8.96.21
स वृ॑त्र॒हेन्द्र॑ ऋभु॒क्षाः स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो हव्यो॑ बभूव ।
कृ॒ण्वन्नपां॑सि॒ नर्या॑ पु॒रूणि॒ सोमो॒ न पी॒तो हव्यः॒ सखि॑भ्यः ॥
તે વૃત્રનો સંહારક ઇન્દ્ર, ઋભુક્ષા, તરત જ જન્મીને આહ્વાન યોગ્ય બન્યો. માણસોનાં અનેક કર્મો કરતાં, પીધેલા સોમની જેમ, તે પોતાના મિત્રો માટે આહ્વાનયોગ્ય છે.