ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು · Praśna 1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Praśna 1.1
ॐ सुकेशा च भारद्वाजः शैब्यश्च सत्यकामः सौर्यायणी
च गार्ग्यः कौसल्यश्चाश्वलायनो भार्गवो वैदर्भिः कबन्धी
कात्यायनस्ते हैते ब्रह्मपरा ब्रह्मनिष्ठाः परं
ब्रह्मान्वेषमाणा एष ह वै तत्सर्वं वक्ष्यतीति ते ह
समित्पाणयो भगवन्तं पिप्पलादमुपसन्नाः ॥ १.१ ॥
ಓಂ. ಸುಕೇಶಾ, ಭಾರದ್ವಾಜ, ಶೈಬ್ಯ ಸತ್ಯಕಾಮ, ಸೌರ್ಯಾಯಣಿ ಗಾರ್ಗ್ಯ, ಕೌಸಲ್ಯ ಆಶ್ವಲಾಯನ, ಭಾರ್ಗವ ವೈದರ್ಭಿ ಮತ್ತು ಕಬಂಧಿ ಕಾತ್ಯಾಯನ — ಇವರು ಬ್ರಹ್ಮಪರರೂ ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠರೂ ಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಹುಡುಕುವವರೂ ಆಗಿದ್ದರು. 'ಇವರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುವರು' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಮಿತ್ತುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಭಗವಾನ್ ಪಿಪ್ಪಲಾದನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು.
Praśna 1.2
तन् ह स ऋषिरुवच भूय एव तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया
संवत्सरं संवत्स्यथ
यथाकामं प्रश्नान् पृच्छत यदि विज्ञास्यामः सर्वं ह वो
वक्ष्याम इति ॥ १.२ ॥
ಆ ಋಷಿ ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ತಪಸ್ಸು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ವಾಸಿಸಿ. ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ. ನಮಗೆ ತಿಳಿದರೆ ನಿಮಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುವೆವು.'
Praśna 1.3
अथ कबन्धी कत्यायन उपेत्य पप्रच्छ ।
भगवन् कुते ह वा इमाः प्रजाः प्रजायन्त इति ॥ १.३ ॥
ಆಗ ಕಬಂಧಿ ಕಾತ್ಯಾಯನ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ಕೇಳಿದನು: 'ಭಗವನ್, ಈ ಪ್ರಜೆಗಳು ಯಾವುದರಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ?'
Praśna 1.4
तस्मै स होवाच प्रजाकामो वै प्रजापतिः स तपोऽतप्यत
स तपस्तप्त्वा स मिथुनमुत्पादयते ।
रयिं च प्रणं
चेत्येतौ मे बहुधा प्रजाः करिष्यत इति ॥ १.४ ॥
ಅವರಿಗೆ ಅವನು ಹೇಳಿದನು: 'ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಬಯಸಿದ ಪ್ರಜಾಪತಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಒಂದು ಜೋಡಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದನು — ರಯಿ (ವಸ್ತು) ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣ (ಜೀವಶ್ವಾಸ). ಈ ಎರಡೂ ನನಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವು ಎಂದು.'
Praśna 1.5
आदित्यो ह वै प्राणो रयिरेव चन्द्रमा रयिर्वा एतत्
सर्वं यन्मूर्तं चामूर्तं च तस्मान्मूर्तिरेव रयिः ॥ १.५ ॥
ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸೂರ್ಯನು ಪ್ರಾಣ; ಚಂದ್ರನು ರಯಿ. ರೂಪವಿರುವುದು ಮತ್ತು ರೂಪವಿಲ್ಲದುದು ಎಲ್ಲವೂ ರಯಿಯೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ರೂಪವೇ ರಯಿ.
Praśna 1.6
अथादित्य उदयन्यत्प्राचीं दिशं प्रविशति तेन प्राच्यान्
प्राणान् रश्मिषु सन्निधत्ते ।
यद्दक्षिणां यत् प्रतीचीं
यदुदीचीं
यदधो यदूर्ध्वं यदन्तरा दिशो यत् सर्वं प्रकाशयति
तेन सर्वान् प्राणान् रश्मिषु सन्निधत्ते ॥ १.६ ॥
ನಂತರ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸಿ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಅದರಿಂದ ಪೂರ್ವದ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ದಕ್ಷಿಣ, ಪಶ್ಚಿಮ, ಉತ್ತರ, ಕೆಳಗೆ, ಮೇಲೆ, ಮಧ್ಯದ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬೆಳಗಿಸಿದಾಗ, ಅದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
Praśna 1.7
स एष वैश्वानरो विश्वरुपः प्राणोऽग्निरुदयते ।
तदेतदृचाऽभ्युक्तम् ॥ १.७ ॥
ಆ ಈ ವೈಶ್ವಾನರನು, ವಿಶ್ವರೂಪನಾದ ಪ್ರಾಣನು, ಅಗ್ನಿಯಾಗಿ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಕುರಿತು ಒಂದು ಋಕ್ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
Praśna 1.8
विश्वरूपं हरिणं जातवेदसं
परायणं ज्योतिरेकं तपन्तम् ।
सहस्ररश्मिः शतधा वर्तमानः
प्राणः प्रजानामुदयत्येष सूर्यः ॥ १.८ ॥
ವಿಶ್ವರೂಪ, ಹರಿತ ವರ್ಣ, ಸರ್ವಜ್ಞ, ಪರಮ ಆಶ್ರಯ, ಏಕ ಜ್ಯೋತಿ, ತಪಿಸುವವನು, ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳುಳ್ಳವನು, ನೂರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವವನು, ಪ್ರಜೆಗಳ ಪ್ರಾಣವಾದ ಈ ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ.
Praśna 1.9
संवत्सरो वै प्रजापतिस्तस्यायने दक्षिणं चोत्तरं च ।
तद्ये ह वै तदिष्टापूर्ते कृतमित्युपासते ते चान्द्रमसमेव
लोकमभिजयन्ते ।
त एव पुनरावर्तन्ते तस्मादेत ऋषयः
प्रजाकामा दक्षिणं प्रतिपद्यन्ते ।
एष ह वै रयिर्यः
पितृयाणः ॥ १.९ ॥
ಸಂವತ್ಸರವೇ ಪ್ರಜಾಪತಿ; ಅದಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಎಂಬ ಎರಡು ಅಯನಗಳಿವೆ. ಇಷ್ಟ-ಪೂರ್ತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಉಪಾಸಿಸುವವರು ಚಂದ್ರಲೋಕವನ್ನೇ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಮತ್ತೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂತಾನವನ್ನು ಬಯಸುವ ಈ ಋಷಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ರಯಿ, ಇದೇ ಪಿತೃಯಾಣ.
Praśna 1.10
अथोत्तरेण तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया
विद्ययाऽऽत्मानमन्विष्यादित्यमभिजयन्ते ।
एतद्वै
प्राणानामायतनमेतदमृतमभयमेतत् परायणमेतस्मान्न
पुनरावर्तन्त इत्येष निरोधस्तदेष श्लोकः ॥ १.१० ॥
ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಮಾರ್ಗದಿಂದ — ತಪಸ್ಸು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಶ್ರದ್ಧೆ, ವಿದ್ಯೆಗಳಿಂದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಹುಡುಕಿ — ಅವರು ಆದಿತ್ಯನನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಪ್ರಾಣಗಳ ಆಶ್ರಯ; ಇದೇ ಅಮೃತ, ಅಭಯ, ಇದೇ ಪರಮ ಗತಿ. ಇದರಿಂದ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ — ಇದೇ ನಿರೋಧ. ಈ ಕುರಿತು ಈ ಶ್ಲೋಕವಿದೆ.
Praśna 1.11
पञ्चपादं पितरं द्वादशाकृतिं
दिव आहुः परे अर्धे पुरीषिणम् ।
अथेमे अन्य उ परे विचक्षणं
सप्तचक्रे षडर आहुरर्पितमिति ॥ १.११ ॥
ಐದು ಪಾದಗಳ, ಹನ್ನೆರಡು ರೂಪಗಳ ತಂದೆಯನ್ನು, ಆಕಾಶದ ಆಚೆಯ ಅರ್ಧಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದವನೆಂದು ಜನರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಈ ಇತರ ವಿಚಕ್ಷಣರು ಅವನನ್ನು ಏಳು ಚಕ್ರಗಳು ಆರು ಅರೆಗಳುಳ್ಳ, ಅದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿತನಾದವನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
Praśna 1.12
मासो वै प्रजापतिस्तस्य कृष्णपक्ष एव रयिः
शुक्लः प्रणस्तस्मादेत ऋषयः शुक्ल इष्टं कुर्वन्तीतर
इतरस्मिन् ॥ १.१२ ॥
ತಿಂಗಳೇ ಪ್ರಜಾಪತಿ; ಅದರ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷವೇ ರಯಿ; ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷವು ಪ್ರಾಣ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಋಷಿಗಳು ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟ ಕರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಇತರರು ಇತರ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ.
Praśna 1.13
अहोरात्रो वै प्रजापतिस्तस्याहरेव प्राणो रात्रिरेव रयिः
प्राणं वा एते प्रस्कन्दन्ति ये दिवा रत्या संयुज्यन्ते
ब्रह्मचर्यमेव तद्यद्रात्रौ रत्या संयुज्यन्ते ॥ १.१३ ॥
ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ನಿಜವಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ. ಅವನ ಹಗಲೇ ಪ್ರಾಣ; ರಾತ್ರಿಯೇ ರಯಿ (ವಸ್ತು). ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ರತಿಯಿಂದ ಕೂಡುವವರು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ರತಿಯಿಂದ ಕೂಡುವುದೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ.
Praśna 1.14
अन्नं वै प्रजापतिस्ततो ह वै तद्रेतस्तस्मादिमाः प्रजाः
प्रजायन्त इति ॥ १.१४ ॥
ಅನ್ನವೇ ನಿಜವಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ. ಅದರಿಂದಲೇ ಆ ರೇತಸ್ಸು (ವೀರ್ಯ) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅದರಿಂದಲೇ ಈ ಪ್ರಜೆಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.
Praśna 1.15
तद्ये ह वै तत् प्रजापतिव्रतं चरन्ति ते मिथुनमुत्पादयन्ते ।
तेषामेवैष ब्रह्मलोको येषां तपो ब्रह्मचर्यं येषु सत्यं
प्रतिष्टितम् ॥ १.१५ ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಆ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವರು ಜೋಡಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ, ಸತ್ಯ ನೆಲೆಗೊಂಡವರಿಗೆ ಇದೇ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕ.
Praśna 1.16
तेषामसौ विरजो ब्रह्मलोको न येषु जिह्ममनृतं न
माया चेति ॥ १.१६ ॥
ವಕ್ರತೆ, ಸುಳ್ಳು, ಮಾಯೆ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಆ ನಿರ್ಮಲ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕ.