ഉപനിഷത്തുകൾ · Praśna 1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Praśna 1.1
ॐ सुकेशा च भारद्वाजः शैब्यश्च सत्यकामः सौर्यायणी
च गार्ग्यः कौसल्यश्चाश्वलायनो भार्गवो वैदर्भिः कबन्धी
कात्यायनस्ते हैते ब्रह्मपरा ब्रह्मनिष्ठाः परं
ब्रह्मान्वेषमाणा एष ह वै तत्सर्वं वक्ष्यतीति ते ह
समित्पाणयो भगवन्तं पिप्पलादमुपसन्नाः ॥ १.१ ॥
ഓം. സുകേശാ, ഭാരദ്വാജൻ, ശൈബ്യൻ സത്യകാമൻ, സൗര്യായണി ഗാർഗ്യൻ, കൗസല്യൻ ആശ്വലായനൻ, ഭാർഗവൻ വൈദർഭി, കബന്ധി കാത്യായനൻ ഇവർ ബ്രഹ്മപരരും ബ്രഹ്മനിഷ്ഠരും പരബ്രഹ്മത്തെ അന്വേഷിക്കുന്നവരുമായിരുന്നു. 'ഇവൻ എല്ലാം പറയും' എന്നു കരുതി കൈയിൽ സമിത്തുകളുമായി ഭഗവാൻ പിപ്പലാദന്റെ അടുത്തെത്തി.
Praśna 1.2
तन् ह स ऋषिरुवच भूय एव तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया
संवत्सरं संवत्स्यथ
यथाकामं प्रश्नान् पृच्छत यदि विज्ञास्यामः सर्वं ह वो
वक्ष्याम इति ॥ १.२ ॥
ആ ഋഷി അവരോടു പറഞ്ഞു: 'തപസ്സും ബ്രഹ്മചര്യവും ശ്രദ്ധയുമായി ഒരു സംവത്സരം കൂടി വസിക്കുക. നിങ്ങൾക്കിഷ്ടമുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുക. ഞങ്ങൾക്കറിയാമെങ്കിൽ എല്ലാം നിങ്ങളോടു പറയാം.'
Praśna 1.3
अथ कबन्धी कत्यायन उपेत्य पप्रच्छ ।
भगवन् कुते ह वा इमाः प्रजाः प्रजायन्त इति ॥ १.३ ॥
അപ്പോൾ കബന്ധി കാത്യായനൻ അടുത്തുചെന്നു ചോദിച്ചു: 'ഭഗവാനേ, ഈ പ്രജകൾ എവിടെ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്?'
Praśna 1.4
तस्मै स होवाच प्रजाकामो वै प्रजापतिः स तपोऽतप्यत
स तपस्तप्त्वा स मिथुनमुत्पादयते ।
रयिं च प्रणं
चेत्येतौ मे बहुधा प्रजाः करिष्यत इति ॥ १.४ ॥
അദ്ദേഹം അവനോടു പറഞ്ഞു: 'പ്രജകളെ ആഗ്രഹിച്ച പ്രജാപതി തപസ്സു ചെയ്തു. തപസ്സു ചെയ്ത് ഒരു ജോഡിയെ സൃഷ്ടിച്ചു — രയിയും (ദ്രവ്യം) പ്രാണനും (ജീവശ്വാസം). ഈ രണ്ടും എനിക്കു പല വിധത്തിൽ പ്രജകളെ സൃഷ്ടിക്കും എന്നു കരുതി.'
Praśna 1.5
आदित्यो ह वै प्राणो रयिरेव चन्द्रमा रयिर्वा एतत्
सर्वं यन्मूर्तं चामूर्तं च तस्मान्मूर्तिरेव रयिः ॥ १.५ ॥
സൂര്യൻ തീർച്ചയായും പ്രാണൻ; ചന്ദ്രൻ രയി. രൂപമുള്ളതും രൂപമില്ലാത്തതുമായ ഇതെല്ലാം രയി തന്നെ. അതിനാൽ രൂപം തന്നെ രയി.
Praśna 1.6
अथादित्य उदयन्यत्प्राचीं दिशं प्रविशति तेन प्राच्यान्
प्राणान् रश्मिषु सन्निधत्ते ।
यद्दक्षिणां यत् प्रतीचीं
यदुदीचीं
यदधो यदूर्ध्वं यदन्तरा दिशो यत् सर्वं प्रकाशयति
तेन सर्वान् प्राणान् रश्मिषु सन्निधत्ते ॥ १.६ ॥
പിന്നെ സൂര്യൻ ഉദിച്ച് കിഴക്കെ ദിശയിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ അതിനാൽ കിഴക്കെ പ്രാണങ്ങളെ രശ്മികളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. തെക്ക്, പടിഞ്ഞാറ്, വടക്ക്, താഴെ, മുകളിൽ, ഇടയിലുള്ള ദിശകളെയും എല്ലാറ്റിനെയും പ്രകാശിപ്പിക്കുമ്പോൾ അതിനാൽ എല്ലാ പ്രാണങ്ങളെയും രശ്മികളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Praśna 1.7
स एष वैश्वानरो विश्वरुपः प्राणोऽग्निरुदयते ।
तदेतदृचाऽभ्युक्तम् ॥ १.७ ॥
ആ ഈ വൈശ്വാനരൻ, വിശ്വരൂപനായ പ്രാണൻ, അഗ്നിയായി ഉദിക്കുന്നു. ഇതിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ഋക്ക് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
Praśna 1.8
विश्वरूपं हरिणं जातवेदसं
परायणं ज्योतिरेकं तपन्तम् ।
सहस्ररश्मिः शतधा वर्तमानः
प्राणः प्रजानामुदयत्येष सूर्यः ॥ १.८ ॥
വിശ്വരൂപനും, ഹരിതവർണ്ണനും, സർവ്വജ്ഞനും, പരമമായ ആശ്രയവും, ഏകജ്യോതിസ്സും, തപിക്കുന്നവനും, ആയിരം രശ്മികളുള്ളവനും, നൂറുവിധത്തിൽ വർത്തിക്കുന്നവനും, പ്രജകളുടെ പ്രാണനുമായ ഈ സൂര്യൻ ഉദിക്കുന്നു.
Praśna 1.9
संवत्सरो वै प्रजापतिस्तस्यायने दक्षिणं चोत्तरं च ।
तद्ये ह वै तदिष्टापूर्ते कृतमित्युपासते ते चान्द्रमसमेव
लोकमभिजयन्ते ।
त एव पुनरावर्तन्ते तस्मादेत ऋषयः
प्रजाकामा दक्षिणं प्रतिपद्यन्ते ।
एष ह वै रयिर्यः
पितृयाणः ॥ १.९ ॥
സംവത്സരമാണ് പ്രജാപതി; അതിന് ദക്ഷിണവും ഉത്തരവുമെന്ന രണ്ട് അയനങ്ങളുണ്ട്. ഇഷ്ടപൂർത്തകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യപ്പെട്ടുവെന്ന് കരുതി ഉപാസിക്കുന്നവർ ചന്ദ്രലോകത്തെ തന്നെ ജയിക്കുന്നു; അവർ വീണ്ടും തിരിച്ചുവരുന്നു. അതിനാൽ സന്താനകാമികളായ ഈ ഋഷിമാർ ദക്ഷിണമാർഗ്ഗം സ്വീകരിക്കുന്നു. ഇതാണ് രയി, ഇതാണ് പിതൃയാണം.
Praśna 1.10
अथोत्तरेण तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया
विद्ययाऽऽत्मानमन्विष्यादित्यमभिजयन्ते ।
एतद्वै
प्राणानामायतनमेतदमृतमभयमेतत् परायणमेतस्मान्न
पुनरावर्तन्त इत्येष निरोधस्तदेष श्लोकः ॥ १.१० ॥
എന്നാൽ ഉത്തരമാർഗ്ഗത്താൽ — തപസ്സ്, ബ്രഹ്മചര്യം, ശ്രദ്ധ, വിദ്യ എന്നിവയാൽ ആത്മാവിനെ അന്വേഷിച്ച് — അവർ ആദിത്യനെ ജയിക്കുന്നു. ഇതാണ് പ്രാണങ്ങളുടെ ആശ്രയം; ഇതാണ് അമൃതം, അഭയം, ഇതാണ് പരമലക്ഷ്യം. ഇതിൽനിന്ന് അവർ വീണ്ടും തിരിച്ചുവരുന്നില്ല — ഇതാണ് നിരോധം. ഇതിനെക്കുറിച്ച് ഈ ശ്ലോകമുണ്ട്.
Praśna 1.11
पञ्चपादं पितरं द्वादशाकृतिं
दिव आहुः परे अर्धे पुरीषिणम् ।
अथेमे अन्य उ परे विचक्षणं
सप्तचक्रे षडर आहुरर्पितमिति ॥ १.११ ॥
അഞ്ച് പാദങ്ങളും പന്ത്രണ്ട് രൂപങ്ങളുമുള്ള പിതാവിനെ, ആകാശത്തിന്റെ അപ്പുറത്തെ പകുതിയിൽ ജലമുള്ളവനായി ചിലർ പറയുന്നു. മറ്റു ചില വിചക്ഷണന്മാർ അവനെ ഏഴ് ചക്രങ്ങളും ആറ് ആരക്കാലുകളുമുള്ളവനും അതിൽ അർപ്പിതനുമെന്ന് പറയുന്നു.
Praśna 1.12
मासो वै प्रजापतिस्तस्य कृष्णपक्ष एव रयिः
शुक्लः प्रणस्तस्मादेत ऋषयः शुक्ल इष्टं कुर्वन्तीतर
इतरस्मिन् ॥ १.१२ ॥
മാസമാണ് പ്രജാപതി; അതിന്റെ കൃഷ്ണപക്ഷമാണ് രയി; ശുക്ലപക്ഷം പ്രാണൻ. അതിനാൽ ഈ ഋഷിമാർ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ ഇഷ്ടകർമ്മം ചെയ്യുന്നു; മറ്റുള്ളവർ മറുപക്ഷത്തിൽ.
Praśna 1.13
अहोरात्रो वै प्रजापतिस्तस्याहरेव प्राणो रात्रिरेव रयिः
प्राणं वा एते प्रस्कन्दन्ति ये दिवा रत्या संयुज्यन्ते
ब्रह्मचर्यमेव तद्यद्रात्रौ रत्या संयुज्यन्ते ॥ १.१३ ॥
പകലും രാത്രിയും യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രജാപതിയാണ്. അവന്റെ പകൽ പ്രാണനും രാത്രി രയി (പദാർത്ഥം)യുമാണ്. പകൽ രതിയിലൂടെ ചേരുന്നവർ പ്രാണനെ ചൊരിയുന്നു. രാത്രിയിൽ രതിയിലൂടെ ചേരുന്നത് തന്നെയാണ് ബ്രഹ്മചര്യം.
Praśna 1.14
अन्नं वै प्रजापतिस्ततो ह वै तद्रेतस्तस्मादिमाः प्रजाः
प्रजायन्त इति ॥ १.१४ ॥
അന്നം തന്നെയാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രജാപതി. അതിൽ നിന്നാണ് ആ രേതസ്സ് (ബീജം) ഉണ്ടാകുന്നത്; അതിനാൽ ഈ പ്രജകൾ ജനിക്കുന്നു.
Praśna 1.15
तद्ये ह वै तत् प्रजापतिव्रतं चरन्ति ते मिथुनमुत्पादयन्ते ।
तेषामेवैष ब्रह्मलोको येषां तपो ब्रह्मचर्यं येषु सत्यं
प्रतिष्टितम् ॥ १.१५ ॥
പ്രജാപതിയുടെ ആ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവർ ഇണയെ ഉണ്ടാക്കുന്നു. തപസ്സും ബ്രഹ്മചര്യവുമുള്ളവർക്കും സത്യം ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നവർക്കും ഇതാണ് ബ്രഹ്മലോകം.
Praśna 1.16
तेषामसौ विरजो ब्रह्मलोको न येषु जिह्ममनृतं न
माया चेति ॥ १.१६ ॥
വക്രതയും കള്ളവും മായയും ഇല്ലാത്തവർക്കാണ് ആ നിർമ്മലമായ ബ്രഹ്മലോകം.