Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ଯଜୁର୍ବେଦ · ଅଧ୍ୟାୟ 30

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

30.1

देव सवितः प्र सुव यज्ञं प्र सुव यज्ञपतिं भगाय ।
दिव्यो गन्धर्वः केतुपूः केतं नः पुनातु वाचस्पतिर् वाजं नः स्वदतु ॥ ३०.१ ॥

ହେ ଦେବ ସବିତା, ଯଜ୍ଞକୁ ଆଗକୁ ପ୍ରେରଣ କର; ଯଜ୍ଞପତିକୁ ଭଗ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣ କର। ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଜ୍ଞାନର ଶୋଧକ ଆମ ଜ୍ଞାନକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ; ବାଚସ୍ପତି ଆମ ଅନ୍ନକୁ ମଧୁର କରନ୍ତୁ।

30.2

तत् सवितुर् वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि ।
धियो यो नः प्रचोदयत् ॥ ३०.२ ॥

ସବିତା ଦେବଙ୍କ ସେହି ବରେଣ୍ୟ ତେଜକୁ ଆମେ ଧ୍ୟାନ କରୁ; ତାହା ଆମ ବୁଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଉ।

30.3

विश्वानि देव सवितर् दुरितानि परा सुव ।
यद् भद्रं तन् न ऽ आ सुव ॥ ३०.३ ॥

ହେ ଦେବ ସବିତା, ସମସ୍ତ ଦୁରିତକୁ ଦୂର କର; ଯାହା କଲ୍ୟାଣକର ତାହା ଆମ ପାଖକୁ ଆଣ।

30.4

विभक्तारꣳ हवामहे वसोश् चित्रस्य राधसः ।
सवितारं नृचक्षसम् ॥ ३०.४ ॥

ଧନ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଦାନର ବଣ୍ଟନକାରୀ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିବା ସବିତାଙ୍କୁ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁ।

30.5

ब्रह्मणे ब्राह्मणं क्षत्राय राजन्यं मरुद्भ्यो वैश्यं तपसे शूद्रं तमसे तस्करं नारकाय वीरहणं पाप्मने क्लीबम् आक्रयाया ऽ अयोगुं कामाय पुꣳश्चलूम् अतिक्रुष्टाय मागधम् ॥ ३०.५ ॥

ବ୍ରହ୍ମ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ; କ୍ଷତ୍ର ପାଇଁ ରାଜନ୍ୟ; ମରୁତ୍‌ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବୈଶ୍ୟ; ତପ ପାଇଁ ଶୂଦ୍ର; ତମସ ପାଇଁ ଚୋର; ନରକ ପାଇଁ ବୀରହନ; ପାପ ପାଇଁ କ୍ଲୀବ; ଆକ୍ରୟା ପାଇଁ ଅଯୋଗୁ; କାମ ପାଇଁ ପୁଂଶ୍ଚଲୀ; ଅତିକ୍ରୁଷ୍ଟ ପାଇଁ ମାଗଧ।

30.6

नृत्ताय सूतं गीताय शैलूषं धर्माय सभाचरं नरिष्ठायै भीमलं नर्माय रेभꣳ हसाय कारिम् आनन्दाय स्त्रीषखं प्रमदे कुमारीपुत्रं मेधायै रथकारं धैर्याय तक्षाणम् ॥ ३०.६ ॥

ନୃତ୍ୟ ପାଇଁ ସୂତ, ଗୀତ ପାଇଁ ଶୈଳୂଷ, ଧର୍ମ ପାଇଁ ସଭାଚର, ନରିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଭୀମଳ, ଖେଳ ପାଇଁ ରେଭ, ହାସ୍ୟ ପାଇଁ କାରି, ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ସ୍ତ୍ରୀଷଖ, ପ୍ରମୋଦ ପାଇଁ କୁମାରୀପୁତ୍ର, ମେଧା ପାଇଁ ରଥକାର ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ତକ୍ଷା।

30.7

तपसे कौलालं मायायै कर्मारꣳ रूपाय मणिकारꣳ शुभे वपꣳ शरव्याया ऽ इषुकारꣳ हेत्यै धनुष्कारं कर्मणे ज्याकारं दिष्टाय रज्जुसर्जं मृत्यवे मृगयुम् अन्तकाय श्वनिनम् ॥ ३०.७ ॥

ତପ ପାଇଁ କୁମ୍ଭାର, ମାୟା ପାଇଁ କର୍ମାର, ରୂପ ପାଇଁ ମଣିକାର, ଶୁଭ ପାଇଁ କ୍ଷୌରକାର, ଶରବ୍ୟା ପାଇଁ ଶରକାର, ହେତି ପାଇଁ ଧନୁଷ୍କାର, କର୍ମ ପାଇଁ ଜ୍ୟାକାର, ଦିଷ୍ଟ ପାଇଁ ରଜ୍ଜୁସର୍ଜ, ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ମୃଗୟୁ ଓ ଅନ୍ତକ ପାଇଁ ଶ୍ଵନି।

30.8

नदीभ्यः पौञ्जिष्ठम् ऋक्षीकाभ्यो नैषादं पुरुषव्याघ्राय दुर्मदं गन्धर्वाप्सरोभ्यो व्रात्यं प्रयुग्भ्य ऽ उन्मत्तꣳ सर्पदेवजनेभ्यो ऽप्रतिपदमयेभ्यः कितवम् ईर्यताया ऽ अकितवं पिशाचेभ्यो बिदलकारीं यातुधानेभ्यः कण्टकीकारीम् ॥ ३०.८ ॥

ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପୌଞ୍ଜିଷ୍ଠ, ଋକ୍ଷୀକା ପାଇଁ ନୈଷାଦ, ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ପାଇଁ ଦୁର୍ମଦ, ଗନ୍ଧର୍ବ-ଅପ୍ସରା ପାଇଁ ବ୍ରାତ୍ୟ, ପ୍ରୟୁକ୍ ପାଇଁ ଉନ୍ମତ୍ତ, ସର୍ପ-ଦେବ-ଜନ ପାଇଁ ଅପ୍ରତିପଦ, ଅୟ ପାଇଁ କିତବ, ଈର୍ୟତା ପାଇଁ ଅକିତବ, ପିଶାଚ ପାଇଁ ବିଦଳକାରୀ ଓ ଯାତୁଧାନ ପାଇଁ କଣ୍ଟକୀକାରୀ।

30.9

संधये जारं गेहायोपपतिम् आर्त्यै परिवित्तं निर्ऋत्यै परिविविदानम् अराद्ध्या ऽ एदिधिषुःपतिं निष्कृत्यै पेशस्कारीꣳ संज्ञानाय स्मरकारीं प्रकामोद्यायोपसदं वर्णायानुरुधं बलायोपदाम् ॥ ३०.९ ॥

ସନ୍ଧି ପାଇଁ ଜାରକୁ, ଗୃହ ପାଇଁ ଉପପତିକୁ, ଆର୍ତ୍ତି ପାଇଁ ପରିବିତ୍ତକୁ, ନିର୍ଋତି ପାଇଁ ପରିବିବିଦାନକୁ, ଅରାଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏଦିଧିଷୁପତିକୁ, ନିଷ୍କୃତି ପାଇଁ ପେଶସ୍କାରୀକୁ, ସଂଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ସ୍ମରକାରୀକୁ, ପ୍ରକାମୋଦ୍ୟ ପାଇଁ ଉପସଦକୁ, ବର୍ଣ୍ଣ ପାଇଁ ଅନୁରୁଧକୁ, ବଳ ପାଇଁ ଉପଦାକୁ।

30.10

उत्सादेभ्यः कुब्जं प्रमुदे वामनं द्वार्भ्यः स्रामꣳ स्वप्नायान्धम् अधर्माय बधिरं पवित्राय भिषजं प्रज्ञानाय नक्षत्रदर्शम् आशिक्षायै प्रश्निनम् उपशिक्षाया ऽ अभिप्रश्निनं मर्यादायै प्रश्नविवाकम् ॥ ३०.१० ॥

ଉତ୍ସାଦ ପାଇଁ କୁବ୍ଜକୁ, ପ୍ରମୋଦ ପାଇଁ ବାମନକୁ, ଦ୍ଵାର ପାଇଁ ସ୍ରାମକୁ, ସ୍ଵପ୍ନ ପାଇଁ ଅନ୍ଧକୁ, ଅଧର୍ମ ପାଇଁ ବଧିରକୁ, ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଭିଷଜକୁ, ପ୍ରଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ନକ୍ଷତ୍ରଦର୍ଶୀକୁ, ଆଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରଶ୍ନୀକୁ, ଉପଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଅଭିପ୍ରଶ୍ନୀକୁ, ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପାଇଁ ପ୍ରଶ୍ନବିବାକକୁ।

30.11

अर्मेभ्यो हस्तिपं जवायाश्वपं पुष्ट्यै गोपालं वीर्यायाविपालं तेजसे ऽजपालम् इरायै कीनाशं कीलालाय सुराकारं भद्राय गृहपꣳ श्रेयसे वित्तधम् आध्यक्ष्यायानुक्षत्तारम् ॥ ३०.११ ॥

ଅର୍ମ ପାଇଁ ହସ୍ତିପକୁ, ଜବ ପାଇଁ ଅଶ୍ଵପକୁ, ପୁଷ୍ଟି ପାଇଁ ଗୋପାଳକୁ, ବୀର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅବିପାଳକୁ, ତେଜ ପାଇଁ ଅଜପାଳକୁ, ଇରା ପାଇଁ କୀନାଶକୁ, କୀଲାଲ ପାଇଁ ସୁରାକାରକୁ, ଭଦ୍ର ପାଇଁ ଗୃହପକୁ, ଶ୍ରେୟ ପାଇଁ ବିତ୍ତଧକୁ, ଆଧ୍ୟକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଅନୁକ୍ଷତ୍ତାକୁ।

30.12

भायै दार्वाहारं प्रभाया ऽ अग्न्येधं ब्रध्नस्य विष्टपायाभिषेक्तारं वर्षिष्ठाय नाकाय परिवेष्टारं देवलोकाय पेशितारं मनुष्यलोकाय प्रकरितारꣳ सर्वेभ्यो लोकेभ्यो ऽ उपसेक्तारम् अव ऽ ऋत्यै वधायोपमन्थितारं मेधाय वासःपल्पूलीं प्रकामाय रजयित्रीम् ॥ ३०.१२ ॥

ଦୀପ୍ତି ପାଇଁ କାଠ ବୋହୁଥିବା, ପ୍ରଭା ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ଜାଳୁଥିବା, ବିଷ୍ଟପ ପାଇଁ ଅଭିଷେକ କରୁଥିବା, ବର୍ଷିଷ୍ଠ ନାକ ପାଇଁ ଘେରୁଥିବା, ଦେବଲୋକ ପାଇଁ କାଟୁଥିବା, ମନୁଷ୍ୟଲୋକ ପାଇଁ ଛିଞ୍ଚୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଲୋକ ପାଇଁ ସିଞ୍ଚନ କରୁଥିବା; ଅବ-ଋତି ଓ ବଧ ପାଇଁ ମନ୍ଥନ କରୁଥିବା; ମେଧା ପାଇଁ ବସ୍ତ୍ର ଧୋଉଥିବା, ପ୍ରକାମ ପାଇଁ ରଙ୍ଗ କରୁଥିବା।

30.13

ऋतये स्तेनहृदयं वैरहत्याय पिशुनं विविक्त्यै क्षत्तारम् औपद्रष्ट्र्यायानुक्षत्तारं बालायानुचरं भूम्ने परिष्कन्दं प्रियाय प्रियवादिनम् अरिष्ट्या ऽ अश्वसादꣳ स्वर्गाय लोकाय भागदुघं वर्षिष्ठाय नाकाय परिवेष्टारम् ॥ ३०.१३ ॥

ଋତ ପାଇଁ ଚୋର-ହୃଦୟ, ବୈରହତ୍ୟା ପାଇଁ ପିଶୁନ, ବିବିକ୍ତି ପାଇଁ କ୍ଷତ୍ତା, ଔପଦ୍ରଷ୍ଟ୍ର୍ୟ ପାଇଁ ଅନୁକ୍ଷତ୍ତା, ବାଳକ ପାଇଁ ଅନୁଚର, ଭୂମା ପାଇଁ ପରିଷ୍କନ୍ଦ, ପ୍ରିୟ ପାଇଁ ପ୍ରିୟବାଦୀ; ଅରିଷ୍ଟି ପାଇଁ ଅଶ୍ୱସାଦ; ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକ ପାଇଁ ଭାଗଦୁଘ; ବର୍ଷିଷ୍ଠ ନାକ ପାଇଁ ପରିବେଷ୍ଟା।

30.14

मन्यवे ऽयस्तापं क्रोधाय निसरं योगाय योक्तारꣳ शोकायाभिसर्तारं क्षेमाय विमोक्तारम् उत्कीलेभ्यस् त्रिष्ठिनं वपुषे मानस्कृतꣳ शीलायाञ्जनीकारीं निर्ऋत्यै कोशकारीं यमायासूम् ॥ ३०.१४ ॥

ମନ୍ୟୁ ପାଇଁ ଲୌହ ତପାଉଥିବା, କ୍ରୋଧ ପାଇଁ ନିସର, ଯୋଗ ପାଇଁ ଯୋକ୍ତା, ଶୋକ ପାଇଁ ଅଭିସର୍ତ୍ତା, କ୍ଷେମ ପାଇଁ ବିମୋକ୍ତା, ଉତ୍କୀଲ ପାଇଁ ତ୍ରିଷ୍ଠୀ, ଶରୀର ପାଇଁ ମାନସ୍କୃତ, ଶୀଳ ପାଇଁ ଅଞ୍ଜନୀକାରୀ, ନିର୍ଋତି ପାଇଁ କୋଶକାରୀ, ଯମ ପାଇଁ ଆସୂ।

30.15

यमाय यमसूम् अथर्वभ्यो ऽवतोकाꣳ संवत्सराय पर्यायिणीं परिवत्सरायाविजाताम् इदावत्सरायातीत्वरीम् इद्वत्सरायातिष्कद्वरीं वत्सराय विजर्जराꣳ संवत्सराय पलिक्नीम् ऋभुभ्यो ऽजिनसंधꣳ साध्येभ्यश् चर्मम्नम् ॥ ३०.१५ ॥

ଯମ ପାଇଁ ଯମସୂ, ଅଥର୍ବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅବତୋକା, ସଂବତ୍ସର ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାୟିଣୀ, ପରିବତ୍ସର ପାଇଁ ଅବିଜାତା, ଇଦାବତ୍ସର ପାଇଁ ଅତୀତ୍ୱରୀ, ଇଦ୍ବତ୍ସର ପାଇଁ ଅତିଷ୍କଦ୍ୱରୀ, ବତ୍ସର ପାଇଁ ବିଜର୍ଜରା, ସଂବତ୍ସର ପାଇଁ ପଲିକ୍ନୀ, ଋଭୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜିନସଂଧ, ସାଧ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଚର୍ମମ୍ନ।

30.16

सरोभ्यो धैवरम् उपस्थावराभ्यो दाशं वैशन्ताभ्यो बैन्दं नड्वलाभ्यः शौष्कलं पाराय मार्गारम् अवराय केवर्तं तीर्थेभ्य ऽ आन्दं विषमेभ्यो मैनालꣳ स्वनेभ्यः पर्णकं गुहाभ्यः किरातꣳ सानुभ्यो जम्भकं पर्वतेभ्यः किम्पूरुषम् ॥ ३०.१६ ॥

ସରୋବର ପାଇଁ ଧୈବର, ଉପସ୍ଥାବର ପାଇଁ ଦାଶ, ବୈଶନ୍ତ ପାଇଁ ବୈନ୍ଦ, ନଡ୍ୱଳ ପାଇଁ ଶୌଷ୍କଳ, ପାର ପାଇଁ ମାର୍ଗାର, ଅବର ପାଇଁ କେବର୍ତ୍ତ, ତୀର୍ଥ ପାଇଁ ଆନ୍ଦ, ବିଷମ ପାଇଁ ମୈନାଳ, ସ୍ୱନ ପାଇଁ ପର୍ଣକ, ଗୁହା ପାଇଁ କିରାତ, ସାନୁ ପାଇଁ ଜମ୍ଭକ, ପର୍ବତ ପାଇଁ କିମ୍ପୁରୁଷ।

30.17

बीभत्सायै पौल्कसं वर्णाय हिरण्यकारं तुलायै वाणिजं पश्चादोषाय ग्लाविनं विश्वेभ्यो भूतेभ्यः सिध्मलं भूत्यै जागरणम् अभूत्यै स्वपनम् आर्त्यै जनवादिनं व्यृद्ध्या ऽ अपगल्भꣳ सꣳशराय प्रच्छिदम् ॥ ३०.१७ ॥

ବୀଭତ୍ସା ପାଇଁ ପୌଲ୍କସ, ବର୍ଣ୍ଣ ପାଇଁ ସୁନାକାର, ତୁଳା ପାଇଁ ବଣିକ, ପଶ୍ଚାଦ୍ଦୋଷ ପାଇଁ କ୍ଲାନ୍ତ, ସର୍ବଭୂତ ପାଇଁ କୁଷ୍ଠରୋଗୀ, ଭୂତି ପାଇଁ ଜାଗରଣ, ଅଭୂତି ପାଇଁ ଶୟନ, ଆର୍ତ୍ତି ପାଇଁ ଜନବାଦୀ, ବ୍ୟୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ନିର୍ଭୟହୀନ, ସଂଶର ପାଇଁ ଛେଦକ।

30.18

अक्षराजाय कितवं कृतायादिनवदर्शं त्रेतायै कल्पिनं द्वापरायाधिकल्पिनम् आस्कन्दाय सभास्थाणुं मृत्यवे गोव्यच्छम् अन्तकाय गोघातं क्षुधे यो गां विकृन्तन्तं भिक्षमाण ऽ उपतिष्ठति दुष्कृताय चरकाचार्यं पाप्मने सैलगम् ॥ ३०.१८ ॥

ଅକ୍ଷରାଜ ପାଇଁ ଜୁଆଡ଼ି, କୃତ ପାଇଁ ଆଦିନବଦର୍ଶ, ତ୍ରେତା ପାଇଁ କଲ୍ପୀ, ଦ୍ୱାପର ପାଇଁ ଅଧିକଲ୍ପୀ, ଆସ୍କନ୍ଦ ପାଇଁ ସଭାସ୍ଥାଣୁ, ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଗୋବ୍ୟଚ୍ଛ, ଅନ୍ତକ ପାଇଁ ଗୋଘାତକ, କ୍ଷୁଧା ପାଇଁ ଗାଈ କାଟି ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିବା ଲୋକ ନିକଟରେ ଠିଆ ହୁଏ, ଦୁଷ୍କୃତ ପାଇଁ ଚରକାଚାର୍ଯ୍ୟ, ପାପ୍ମା ପାଇଁ ଶୈଳଗ।

30.19

प्रतिश्रुत्काया ऽ अर्तनं घोषाय भषम् अन्ताय बहुवादिनम् अनन्ताय मूकꣳ शब्दायाडम्बराघातं महसे वीणावादं क्रोशाय तूणवध्मम् अवरस्पराय शङ्खध्मं वनाय वनपम् अन्यतोरण्याय दावपम् ॥ ३०.१९ ॥

ପ୍ରତିଶ୍ରୁତ୍କା ପାଇଁ ଅର୍ତନ, ଘୋଷ ପାଇଁ ଭଷ, ଅନ୍ତ ପାଇଁ ବହୁବାଦୀ, ଅନନ୍ତ ପାଇଁ ମୂକ, ଶବ୍ଦ ପାଇଁ ଆଡ଼ମ୍ବରଘାତ, ମହସ ପାଇଁ ବୀଣାବାଦକ, କ୍ରୋଶ ପାଇଁ ତୂଣବାଦକ, ଅବରସ୍ପର ପାଇଁ ଶଙ୍ଖଧ୍ମ, ବନ ପାଇଁ ବନପାଳ, ଅନ୍ୟତୋରଣ୍ୟ ପାଇଁ ଦାବପ।

30.20

नर्माय पुꣳश्चलूꣳ हसाय कारिं यादसे शाबल्यां ग्रामण्यं गणकम् अभिक्रोशकं तान् महसे वीणावादं पाणिघ्नं तूणवध्मं तान् नृतायानन्दाय तलवम् ॥ ३०.२० ॥

ହାସ୍ୟ ପାଇଁ ବ୍ୟଭିଚାରିଣୀ, ଗାୟକ, ଜଳଚର, ଦାଗଯୁକ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀ, ଗ୍ରାମପ୍ରଧାନ, ଗଣକ, ନିନ୍ଦକ ସେମାନଙ୍କୁ; ସେହି ମହାନଙ୍କ ପାଇଁ ବୀଣାବାଦକ, ହାତରେ ମାରିବା ଲୋକ, ତୂଣବ ବାଦକ; ନର୍ତ୍ତକ ପାଇଁ, ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ତଳବ।

30.21

अग्नये पीवानं पृथिव्यै पीठसर्पिणं वायवे चाण्डालम् अन्तरिक्षाय वꣳशनर्तिनं दिवे खलतिꣳ सूर्याय हर्यक्षं नक्षत्रेभ्यः किर्मिरं चन्द्रमसे किलासम् अह्ने शुक्लं पिङ्गाक्षꣳ रात्र्यै कृष्णं पिङ्गाक्षम् ॥ ३०.२१ ॥

ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ମୋଟା ଲୋକ, ପୃଥିବୀ ପାଇଁ ପୀଠରେ ଘୁଷୁରୁଥିବା, ବାୟୁ ପାଇଁ ଚଣ୍ଡାଳ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ପାଇଁ ବାଉଁଶ ନର୍ତ୍ତକ, ଦ୍ୟୁଲୋକ ପାଇଁ ଟାକିଆ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପିଙ୍ଗଳ ଆଖିଆ, ନକ୍ଷତ୍ର ପାଇଁ ଦାଗଯୁକ୍ତ, ଚନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ କୁଷ୍ଠରୋଗୀ, ଦିନ ପାଇଁ ଧଳା ପିଙ୍ଗଳାକ୍ଷ, ରାତ୍ରି ପାଇଁ କଳା ପିଙ୍ଗଳାକ୍ଷ।

30.22

अथैतान् अष्टौ विरूपान् आ लभते ऽतिदीर्घं चातिह्रस्वं चातिस्थूलं चातिकृशं चातिशुक्लं चातिकृष्णं चातिकुल्वं चातिलोमशं च ।
अशूद्रा ऽ अब्राह्मणास् ते प्राजापत्याः ।
मागधः पुꣳश्चली कितवः क्लीबो ऽशूद्रा ऽ अब्राह्मणास् ते प्राजापत्याः ॥ ३०.२२ ॥

ତା'ପରେ ଏହି ଆଠ ବିରୂପଙ୍କୁ ନିଏ: ଅତି ଲମ୍ବା, ଅତି ଖର୍ବ, ଅତି ସ୍ଥୂଳ, ଅତି କୃଶ, ଅତି ଧଳା, ଅତି କଳା, ଅତି କୁବ୍ଜ, ଅତି ରୋମଶ। ସେମାନେ ଶୂଦ୍ର ନୁହନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ନୁହନ୍ତି; ସେମାନେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର। ମାଗଧ, ବେଶ୍ୟାପୁରୁଷ, ଜୁଆଳୀ, ନପୁଂସକ — ସେମାନେ ଶୂଦ୍ର ନୁହନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ନୁହନ୍ତି; ସେମାନେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର।