ऋग्वेद · सूक्त 1.37

1.37.1

क्री॒ळं वः॒ शर्धो॒ मारु॑तमन॒र्वाणं॑ रथे॒शुभ॑म् ।
कण्वा॑ अ॒भि प्र गा॑यत ॥

हे कण्वपुत्रांनो, मरुतांच्या त्या खेळकर, अजिंक्य, रथ सजवणाऱ्या सेनेकडे उंच स्वरात गा.

ये पृष॑तीभिर्ऋ॒ष्टिभिः॑ सा॒कं वाशी॑भिर॒ञ्जिभिः॑ ।
अजा॑यन्त॒ स्वभा॑नवः ॥

ठिपकेदार किरणांसह व लाल अलंकारांसह जन्मलेले — ते स्वयंप्रकाशी आहेत.

इ॒हेव॑ शृण्व एषां॒ कशा॒ हस्ते॑षु॒ यद्वदा॑न् ।
नि याम॑ञ्चि॒त्रमृ॑ञ्जते ॥

इथेच त्यांच्या चाबकांचा आवाज ऐकू येतो; हातात चाबूक घेऊन प्रहार करताना ते मार्गात विजेची चमक दाखवतात.

प्र वः॒ शर्धा॑य॒ घृष्व॑ये त्वे॒षद्यु॑म्नाय शु॒ष्मिणे॑ ।
दे॒वत्तं॒ ब्रह्म॑ गायत ॥

बलवान, तेजस्वी, दीप्तिमान त्या सेनेसाठी देवांकडून मिळालेले पवित्र स्तोत्र गा.

प्र शं॑सा॒ गोष्वघ्न्यं॑ क्री॒ळं यच्छर्धो॒ मारु॑तम् ।
जम्भे॒ रस॑स्य वावृधे ॥

गायींमध्ये अवध्य, खेळकर मरुतांच्या सेनेची स्तुती करा; ती मेघाच्या जबड्यात रसाने वाढली.

को वो॒ वर्षि॑ष्ठ॒ आ न॑रो दि॒वश्च॒ ग्मश्च॑ धूतयः ।
यत्सी॒मन्तं॒ न धू॑नु॒थ ॥

हे नरांनो, जगाला हलवणाऱ्यांनो, तुमच्यात सर्वश्रेष्ठ कोण? तुम्ही द्युलोक आणि भूमीच्या सीमा अंतापर्यंत हलवता तेव्हा?

नि वो॒ यामा॑य॒ मानु॑षो द॒ध्र उ॒ग्राय॑ म॒न्यवे॑ ।
जिही॑त॒ पर्व॑तो गि॒रिः ॥

हे मरुतांनो, मानवाच्या प्रवासासाठी आणि उग्र क्रोधासमोर पर्वत वाकू दे; डोंगर कंपित होवोत.

येषा॒मज्मे॑षु पृथि॒वी जु॑जु॒र्वाँ इ॑व वि॒श्पतिः॑ ।
भि॒या यामे॑षु॒ रेज॑ते ॥

त्यांच्या हालचालींत पृथ्वी थरथरते, जसा कुळाधिपती थरथरतो; त्यांच्या मार्गांत भयाने ती कंपित होते.

स्थि॒रं हि जान॑मेषां॒ वयो॑ मा॒तुर्निरे॑तवे ।
यत्सी॒मनु॑ द्वि॒ता शवः॑ ॥

यांचा जन्म स्थिर आहे; मातेतून बाहेर येण्याचे बळ आहे; ते दुप्पट बळाने उसळते तेव्हा.

उदु॒ त्ये सू॒नवो॒ गिरः॒ काष्ठा॒ अज्मे॑ष्वत्नत ।
वा॒श्रा अ॑भि॒ज्ञु यात॑वे ॥

ते पुत्र त्या स्तुतींना वर उचलतात; हालचालीत रथाच्या दांड्या ताणतात; गुडघ्यापर्यंत तेजस्वी होऊन जाण्यासाठी.

त्यं चि॑द्घा दी॒र्घं पृ॒थुं मि॒हो नपा॑त॒ममृ॑ध्रम् ।
प्र च्या॑वयन्ति॒ याम॑भिः ॥

त्या दीर्घ, विशाल, महानाच्या नातवाला, अक्षयाला, ते हलवतात; आपल्या मार्गांनी त्याला कंपित करतात.

मरु॑तो॒ यद्ध॑ वो॒ बलं॒ जनाँ॑ अचुच्यवीतन ।
गि॒रीँर॑चुच्यवीतन ॥

हे मरुतांनो, तुमचे बळ लोकांना हलवते तेव्हा तुम्ही डोंगरांनाही कंपित केलेत.

यद्ध॒ यान्ति॑ म॒रुतः॒ सं ह॑ ब्रुव॒तेऽध्व॒न्ना ।
शृ॒णोति॒ कश्चि॑देषाम् ॥

मरुत मार्गावरून एकत्र जात असताना एकमेकांशी बोलतात, तेव्हा त्यांपैकी कोणीतरी ते ऐकतो.

प्र या॑त॒ शीभ॑मा॒शुभिः॒ सन्ति॒ कण्वे॑षु वो॒ दुवः॑ ।
तत्रो॒ षु मा॑दयाध्वै ॥

हे मरुतांनो, वेगाने या! कण्वांकडे तुमच्यासाठी आवाहन आहे; तिथेच आपण चांगला आनंद घेऊ.

अस्ति॒ हि ष्मा॒ मदा॑य वः॒ स्मसि॑ ष्मा व॒यमे॑षाम् ।
विश्वं॑ चि॒दायु॑र्जी॒वसे॑ ॥

तुमच्या आनंदासाठी (सोम) आहे; खरोखर आम्हीही त्यांचेच आहोत. जगण्यासाठी संपूर्ण आयुष्य आम्हाला लाभो.