ઉપનિષદો · Śvetāśvatara 2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Śvetāśvatara 2.1
युञ्जानः प्रथमं मनस्तत्त्वाय सविता धियः ।
अग्नेर्ज्योतिर्निचाय्य पृथिव्या अध्याभरत् ॥ २.१ ॥
પ્રથમ મનને તત્ત્વ માટે જોડીને, સવિતાએ બુદ્ધિઓને પણ જોડી. પૃથ્વીમાંથી અગ્નિની જ્યોતિ એકઠી કરીને તેને ઊંચે ધારણ કરી.
Śvetāśvatara 2.2
युक्तेन मनसा वयं देवस्य सवितुः सवे ।
सुवर्गेयाय शक्त्या ॥ २.२ ॥
આપણે યુક્ત મનથી દેવ સવિતાની પ્રેરણામાં રહીએ. સ્વર્ગે પહોંચવા માટે, શક્તિ સહિત.
Śvetāśvatara 2.3
युक्त्वाय मनसा देवान् सुवर्यतो धिया दिवम् ।
बृहज्ज्योतिः करिष्यतः सविता प्रसुवाति तान् ॥ २.३ ॥
મનથી યુક્ત કરીને, દેવોને, સ્વર્ગ શોધતા, બુદ્ધિથી દ્યુલોકને, મહાજ્યોતિ બનાવતા—સવિતા તેમને પ્રેરે છે.
Śvetāśvatara 2.4
युञ्जते मन उत युञ्जते धियो विप्रा विप्रस्य बृहतो विपश्चितः ।
विहोत्रा दधे वयुनाविदेक इन्मही देवस्य सवितुः परिष्टुतिः ॥ २.४ ॥
વિપ્રો મનને જોડે છે, બુદ્ધિઓને પણ જોડે છે—મહાન, સર્વજ્ઞ વિપ્રના (ધ્યાનમાં). માર્ગો જાણનારા વિહોત્રો એકને જ ધારણ કરે છે; આ દેવ સવિતાની મહાન સ્તુતિ છે.
Śvetāśvatara 2.5
युजे वां ब्रह्म पूर्व्यं नमोभिर्विश्लोक एतु पथ्येव सूरेः ।
शृण्वन्तु विश्वे अमृतस्य पुत्रा आ ये धामानि दिव्यानि तस्थुः ॥ २.५ ॥
હું તમને બંનેને પ્રાચીન બ્રહ્મ સાથે નમસ્કારવાણી સહિત જોડું છું; જ્ઞાનીની કીર્તિ માર્ગે ચાલનારની જેમ પહોંચે. દિવ્ય ધામોમાં સ્થિત અમૃતના સર્વ પુત્રો સાંભળો.
Śvetāśvatara 2.6
अग्निर्यत्राभिमथ्यते वायुर्यत्राधिरुध्यते ।
सोमो यत्रातिरिच्यते तत्र सञ्जायते मनः ॥ २.६ ॥
જ્યાં અગ્નિ મથાય છે, જ્યાં વાયુ રોકાય છે, જ્યાં સોમ ઉભરાય છે, ત્યાં જ મન ઉત્પન્ન થાય છે.
Śvetāśvatara 2.7
सवित्रा प्रसवेन जुषेत ब्रह्म पूर्व्यम् ।
यत्र योनिं कृणवसे न हि ते पूर्तमक्षिपत् ॥ २.७ ॥
સવિતૃની પ્રેરણાથી મનુષ્ય પ્રાચીન બ્રહ્મમાં લીન થાઓ; જ્યાં તું ઉદ્ભવસ્થાન રચે છે, ત્યાં તારું પુણ્ય વ્યર્થ જતું નથી.
Śvetāśvatara 2.8
त्रिरुन्नतं स्थाप्य समं शरीरं हृदीन्द्रियाणि मनसा सन्निवेश्य ।
ब्रह्मोडुपेन प्रतरेत विद्वान्स्रोतांसि सर्वाणि भयानकानि ॥ २.८ ॥
શરીરને ત્રણ ભાગમાં સીધું અને સમાન રાખીને, ઇન્દ્રિયોને મન સાથે હૃદયમાં સ્થાપીને, વિદ્વાન બ્રહ્મરૂપ તરાપાથી ભયાનક સર્વ પ્રવાહો પાર કરે.
Śvetāśvatara 2.9
प्राणान्प्रपीड्येह स युक्तचेष्टः क्षीणे प्राणे नासिकयोच्छ्वसीत ।
दुष्टाश्वयुक्तमिव वाहमेनं विद्वान्मनो धारयेताप्रमत्तः ॥ २.९ ॥
અહીં પ્રાણોને નિયંત્રિત કરીને, સંયમિત ચેષ્ટાવાળો, પ્રાણ ક્ષીણ થાય ત્યારે નાકથી ઉચ્છ્વાસ લે. દુષ્ટ ઘોડાથી જોડેલા રથની જેમ, વિદ્વાને સાવધાનીથી આ મનને ધારણ કરવું.
Śvetāśvatara 2.10
समे शुचौ शर्करावह्निवालुकाविवर्जिते शब्दजलाश्रयादिभिः ।
मनोनुकूले न तु चक्षुपीडने गुहानिवाताश्रयणे प्रयोजयेत् ॥ २.१० ॥
સમતલ, શુદ્ધ, કાંકરા, અગ્નિ અને રેતી વિનાના, અવાજ અને પાણી વગેરેથી દૂર, મનને અનુકૂળ, આંખને પીડા ન આપે તેવા, પવનથી સુરક્ષિત ગુફામાં અભ્યાસ કરવો.
Śvetāśvatara 2.11
नीहारधूमार्कानिलानलानां खद्योतविद्युत्स्फटिकशशीनाम् ।
एतानि रूपाणि पुरःसराणि ब्रह्मण्यभिव्यक्तिकराणि योगे ॥ २.११ ॥
ધુમ્મસ, ધૂમાડો, સૂર્ય, પવન, અગ્નિ, આગિયો, વીજળી, સ્ફટિક, ચંદ્ર — આ રૂપો યોગમાં બ્રહ્મને પ્રગટ કરનારાં પૂર્વસંકેતો છે.
Śvetāśvatara 2.12
पृथिव्यप्तेजोऽनिलखे समुत्थिते पञ्चात्मके योगगुणे प्रवृत्ते ।
न तस्य रोगो न जरा न मृत्युः प्राप्तस्य योगाग्निमयं शरीरम् ॥ २.१२ ॥
પૃથ્વી, જળ, અગ્નિ, વાયુ અને આકાશ એ પાંચ તત્ત્વોથી યુક્ત યોગગુણો ઉદય પામીને પ્રવર્તે ત્યારે, યોગ પ્રાપ્ત કરનારને રોગ નથી, જરા નથી, મૃત્યુ પણ નથી; તેનું શરીર યોગાગ્નિમય બને છે.
Śvetāśvatara 2.13
लघुत्वमारोग्यमलोलुपत्वं वर्णप्रसादं स्वरसौष्ठवं च ।
गन्धः शुभो मूत्रपुरीषमल्पं योगप्रवृत्तिं प्रथमां वदन्ति ॥ २.१३ ॥
હળવાશ, આરોગ્ય, લોલુપતાનો અભાવ, વર્ણની પ્રસન્નતા, સ્વરની મધુરતા, શુભ ગંધ અને મળમૂત્ર અલ્પ હોવું — આને યોગની પ્રથમ પ્રવૃત્તિ કહે છે.
Śvetāśvatara 2.14
यथैव बिम्बं मृदयोपलिप्तं तेजोमयं भ्राजते तत्सुधान्तम् ।
तद्वाऽऽत्मतत्त्वं प्रसमीक्ष्य देही एकः कृतार्थो भवते वीतशोकः ॥ २.१४ ॥
માટીથી લેપાયેલો અરીસો સારી રીતે સાફ કરાય તો તેજોમય બનીને ચમકે છે, તેમ આત્મતત્ત્વને બરાબર જોઈને દેહધારી એકલો કૃતાર્થ થઈ શોકરહિત બને છે.
Śvetāśvatara 2.15
यदात्मतत्त्वेन तु ब्रह्मतत्त्वं दीपोपमेनेह युक्तः प्रपश्येत् ।
अजं ध्रुवं सर्वतत्त्वैर्विशुद्धं ज्ञात्वा देवं मुच्यते सर्वपापैः ॥ २.१५ ॥
અહીં યોગયુક્ત પુરુષ આત્મતત્ત્વ દ્વારા, દીપકની જેમ, બ્રહ્મતત્ત્વને પૂર્ણપણે જુએ છે, ત્યારે અજન્મા, ધ્રુવ, સર્વ તત્ત્વોથી વિશુદ્ધ દેવને જાણીને તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.
Śvetāśvatara 2.16
एषो ह देवः प्रदिशोऽनु सर्वाः पूर्वो ह जातः स उ गर्भे अन्तः ।
स एव जातः स जनिष्यमाणः प्रत्यङ्जनास्तिष्ठति सर्वतोमुखः ॥ २.१६ ॥
આ દેવ બધી દિશાઓમાં વ્યાપેલો છે. તે જ પ્રથમ જન્મેલો છે અને ગર્ભની અંદર પણ તે જ છે. તે જ જન્મેલો છે અને તે જ જન્મનાર છે. સર્વતોમુખ થઈને તે માણસોની અંદર સ્થિત છે.
Śvetāśvatara 2.17
यो देवॊऽग्नौ योऽप्सु यो विश्वं भुवनमाविवेश ।
य ओषधीषु यो वनस्पतिषु तस्मै देवाय नमो नमः ॥ २.१७ ॥
જે દેવ અગ્નિમાં છે, જે જળમાં છે, જેણે સમસ્ત ભુવનમાં પ્રવેશ કર્યો છે, જે ઔષધિઓમાં અને વનસ્પતિઓમાં છે, તે દેવને નમસ્કાર, નમસ્કાર.