ਉਪਨਿਸ਼ਦ · Śvetāśvatara 2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Śvetāśvatara 2.1
युञ्जानः प्रथमं मनस्तत्त्वाय सविता धियः ।
अग्नेर्ज्योतिर्निचाय्य पृथिव्या अध्याभरत् ॥ २.१ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਤੱਤ ਲਈ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਵਿਤਾ ਨੇ ਬੁੱਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੋੜਿਆ। ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਅੱਗ ਦੀ ਜੋਤ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਉੱਪਰ ਧਾਰਿਆ।
Śvetāśvatara 2.2
युक्तेन मनसा वयं देवस्य सवितुः सवे ।
सुवर्गेयाय शक्त्या ॥ २.२ ॥
ਅਸੀਂ ਯੁਕਤ ਮਨ ਨਾਲ ਦੇਵ ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀਏ। ਸਵਰਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ।
Śvetāśvatara 2.3
युक्त्वाय मनसा देवान् सुवर्यतो धिया दिवम् ।
बृहज्ज्योतिः करिष्यतः सविता प्रसुवाति तान् ॥ २.३ ॥
ਮਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਸਵਰਗ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਦਿਵਲੋਕ ਨੂੰ, ਮਹਾਂ ਜੋਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ—ਸਵਿਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ।
Śvetāśvatara 2.4
युञ्जते मन उत युञ्जते धियो विप्रा विप्रस्य बृहतो विपश्चितः ।
विहोत्रा दधे वयुनाविदेक इन्मही देवस्य सवितुः परिष्टुतिः ॥ २.४ ॥
ਵਿਪ੍ਰ ਮਨ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਬੁੱਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੋੜਦੇ ਹਨ—ਮਹਾਨ, ਸਰਬਗਿਆ ਵਿਪ੍ਰ ਦੇ (ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ)। ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਵਿਹੋਤ੍ਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਹੀ ਧਾਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਦੇਵ ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਉਸਤਤ ਹੈ।
Śvetāśvatara 2.5
युजे वां ब्रह्म पूर्व्यं नमोभिर्विश्लोक एतु पथ्येव सूरेः ।
शृण्वन्तु विश्वे अमृतस्य पुत्रा आ ये धामानि दिव्यानि तस्थुः ॥ २.५ ॥
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਤਨ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਸਹਿਤ ਜੋੜਦਾ ਹਾਂ; ਗਿਆਨੀ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਰਾਹ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਪਹੁੰਚੇ। ਦਿਵ ਧਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਣਨ।
Śvetāśvatara 2.6
अग्निर्यत्राभिमथ्यते वायुर्यत्राधिरुध्यते ।
सोमो यत्रातिरिच्यते तत्र सञ्जायते मनः ॥ २.६ ॥
ਜਿੱਥੇ ਅਗਨੀ ਮੰਥਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਾਯੂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੋਮ ਛਲਕਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਨ ਜਨਮਦਾ ਹੈ।
Śvetāśvatara 2.7
सवित्रा प्रसवेन जुषेत ब्रह्म पूर्व्यम् ।
यत्र योनिं कृणवसे न हि ते पूर्तमक्षिपत् ॥ २.७ ॥
ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਪੁਰਾਤਨ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ; ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਮੂਲ ਰਚਦਾ ਹੈਂ, ਉੱਥੇ ਤੇਰਾ ਪੁੰਨ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
Śvetāśvatara 2.8
त्रिरुन्नतं स्थाप्य समं शरीरं हृदीन्द्रियाणि मनसा सन्निवेश्य ।
ब्रह्मोडुपेन प्रतरेत विद्वान्स्रोतांसि सर्वाणि भयानकानि ॥ २.८ ॥
ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਤੇ ਸਮ ਰੱਖ ਕੇ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਨ ਸਹਿਤ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਬੇੜੀ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਧਾਰਾਵਾਂ ਪਾਰ ਕਰੇ।
Śvetāśvatara 2.9
प्राणान्प्रपीड्येह स युक्तचेष्टः क्षीणे प्राणे नासिकयोच्छ्वसीत ।
दुष्टाश्वयुक्तमिव वाहमेनं विद्वान्मनो धारयेताप्रमत्तः ॥ २.९ ॥
ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਸੰਜਮੀ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ, ਪ੍ਰਾਣ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹ ਛੱਡੇ। ਦੁਸ਼ਟ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਥ ਵਾਂਗ, ਗਿਆਨੀ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਮਨ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰੇ।
Śvetāśvatara 2.10
समे शुचौ शर्करावह्निवालुकाविवर्जिते शब्दजलाश्रयादिभिः ।
मनोनुकूले न तु चक्षुपीडने गुहानिवाताश्रयणे प्रयोजयेत् ॥ २.१० ॥
ਸਮਤਲ, ਸ਼ੁੱਧ, ਕੰਕਰ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਰੇਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਆਦਿ ਤੋਂ ਦੂਰ, ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦੀ, ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਹਵਾ ਤੋਂ ਬਚੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਕਰੇ।
Śvetāśvatara 2.11
नीहारधूमार्कानिलानलानां खद्योतविद्युत्स्फटिकशशीनाम् ।
एतानि रूपाणि पुरःसराणि ब्रह्मण्यभिव्यक्तिकराणि योगे ॥ २.११ ॥
ਧੁੰਦ, ਧੂੰਆਂ, ਸੂਰਜ, ਹਵਾ, ਅੱਗ, ਜੁਗਨੂੰ, ਬਿਜਲੀ, ਸਫ਼ਟਿਕ, ਚੰਦਰਮਾ — ਇਹ ਰੂਪ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੂਰਵ-ਸੰਕੇਤ ਹਨ।
Śvetāśvatara 2.12
पृथिव्यप्तेजोऽनिलखे समुत्थिते पञ्चात्मके योगगुणे प्रवृत्ते ।
न तस्य रोगो न जरा न मृत्युः प्राप्तस्य योगाग्निमयं शरीरम् ॥ २.१२ ॥
ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ — ਇਹਨਾਂ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲੇ ਯੋਗ-ਗੁਣ ਉੱਠ ਕੇ ਪ੍ਰਵਰਤਿਤ ਹੋਣ ਤਾਂ ਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਾ ਰੋਗ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਬੁਢਾਪਾ, ਨਾ ਮੌਤ; ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਯੋਗਾਗਨੀ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Śvetāśvatara 2.13
लघुत्वमारोग्यमलोलुपत्वं वर्णप्रसादं स्वरसौष्ठवं च ।
गन्धः शुभो मूत्रपुरीषमल्पं योगप्रवृत्तिं प्रथमां वदन्ति ॥ २.१३ ॥
ਹਲਕਾਪਨ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤਤਾ, ਲਾਲਚ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ, ਵਰਣ ਦੀ ਨਿਰਮਲਤਾ, ਸੁਰ ਦੀ ਮਿਠਾਸ, ਸ਼ੁਭ ਗੰਧ ਅਤੇ ਮਲ-ਮੂਤਰ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ — ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Śvetāśvatara 2.14
यथैव बिम्बं मृदयोपलिप्तं तेजोमयं भ्राजते तत्सुधान्तम् ।
तद्वाऽऽत्मतत्त्वं प्रसमीक्ष्य देही एकः कृतार्थो भवते वीतशोकः ॥ २.१४ ॥
ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਿਪਿਆ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਂਜਣ ਨਾਲ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਆਤਮ-ਤੱਤ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਹਧਾਰੀ ਇਕੱਲਾ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ੋਕ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Śvetāśvatara 2.15
यदात्मतत्त्वेन तु ब्रह्मतत्त्वं दीपोपमेनेह युक्तः प्रपश्येत् ।
अजं ध्रुवं सर्वतत्त्वैर्विशुद्धं ज्ञात्वा देवं मुच्यते सर्वपापैः ॥ २.१५ ॥
ਜਦੋਂ ਇੱਥੇ ਯੋਗ-ਯੁਕਤ ਪੁਰਖ ਆਤਮ-ਤੱਤ ਰਾਹੀਂ ਦੀਵੇ ਵਾਂਗ ਬ੍ਰਹਮ-ਤੱਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਅਜਨਮਾ, ਧ੍ਰੁਵ, ਸਭ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਦੇਵ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Śvetāśvatara 2.16
एषो ह देवः प्रदिशोऽनु सर्वाः पूर्वो ह जातः स उ गर्भे अन्तः ।
स एव जातः स जनिष्यमाणः प्रत्यङ्जनास्तिष्ठति सर्वतोमुखः ॥ २.१६ ॥
ਇਹ ਦੇਵ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗਰਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ। ਉਹੀ ਜਨਮਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹੀ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ। ਸਰਵਤੋਮੁਖ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
Śvetāśvatara 2.17
यो देवॊऽग्नौ योऽप्सु यो विश्वं भुवनमाविवेश ।
य ओषधीषु यो वनस्पतिषु तस्मै देवाय नमो नमः ॥ २.१७ ॥
ਜੋ ਦੇਵ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਜਲ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸ ਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ।