Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 1.25

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.25.1

यच्चि॒द्धि ते॒ विशो॑ यथा॒ प्र दे॑व वरुण व्र॒तम् ।
मि॒नी॒मसि॒ द्यवि॑द्यवि ॥

हे देव वरुणा, जसे लोक तुमचे व्रत मोडतात, तसेच आम्हीही दिवसेंदिवस ते मोडतो.

1.25.2

मा नो॑ व॒धाय॑ ह॒त्नवे॑ जिहीळा॒नस्य॑ रीरधः ।
मा हृ॑णा॒नस्य॑ म॒न्यवे॑ ॥

आम्हाला वध वा हननासाठी देऊ नका; क्रोधित झालेल्या तुमच्या रोषाचे आम्हाला भक्ष्य करू नका.

1.25.3

वि मृ॑ळी॒काय॑ ते॒ मनो॑ र॒थीरश्वं॒ न संदि॑तम् ।
गी॒र्भिर्व॑रुण सीमहि ॥

हे वरुणा, तुझ्या कृपेसाठी तुझे मन मृदू करतो; सारथी बांधलेला घोडा सोडतो तसे, स्तोत्रांनी तुला प्रसन्न करतो.

1.25.4

परा॒ हि मे॒ विम॑न्यवः॒ पत॑न्ति॒ वस्य॑: इष्टये ।
वयो॒ न व॑स॒तीरुप॑ ॥

माझे रागाचे विचार माझ्यापासून दूर उडून जातात; सुख व धनासाठी, पक्षी घरट्याकडे उडतात तसे.

1.25.5

क॒दा क्ष॑त्र॒श्रियं॒ नर॒मा वरु॑णं करामहे ।
मृ॒ळी॒कायो॑रु॒चक्ष॑सम् ॥

केव्हा आपण क्षात्रतेजस्वी त्या नेता वरुणाजवळ जाऊ? दूरदृष्टी असलेल्या, कृपाळू त्याच्याजवळ?

1.25.6

तदित्स॑मा॒नमा॑शाते॒ वेन॑न्ता॒ न प्र यु॑च्छतः ।
धृ॒तव्र॑ताय दा॒शुषे॑ ॥

ते दोघे एकच समान मार्ग मिळवतात; प्रयत्न करत, वेगळे होत नाहीत — दृढव्रती व दात्यासाठी.

1.25.7

वेदा॒ यो वी॒नां प॒दम॒न्तरि॑क्षेण॒ पत॑ताम् ।
वेद॑ ना॒वः स॑मु॒द्रियः॑ ॥

अंतरिक्षात उडणाऱ्या पक्ष्यांचा मार्ग जो जाणतो, तो समुद्रात जाणाऱ्या नौकांचा मार्गही जाणतो.

1.25.8

वेद॑ मा॒सो धृ॒तव्र॑तो॒ द्वाद॑श प्र॒जाव॑तः ।
वेदा॒ य उ॑प॒जाय॑ते ॥

धृतव्रत वरुण संततीसह असलेल्या बारा महिन्यांना जाणतो, आणि जो पुन्हा जन्मतो त्यालाही जाणतो.

1.25.9

वेद॒ वात॑स्य वर्त॒निमु॒रोर्ऋ॒ष्वस्य॑ बृह॒तः ।
वेदा॒ ये अ॒ध्यास॑ते ॥

वाऱ्याचा मार्ग, विस्तीर्ण, बलवान आणि महान आकाशाचा मार्ग तो जाणतो; तिथे अधिष्ठित असलेल्यांनाही तो जाणतो.

1.25.10

नि ष॑साद धृ॒तव्र॑तो॒ वरु॑णः प॒स्त्या॑स्वा ।
साम्रा॑ज्याय सु॒क्रतुः॑ ॥

धृतव्रत, सुकर्मा वरुण सार्वभौम राज्यासाठी वस्त्यांमध्ये आसनस्थ झाला.

1.25.11

अतो॒ विश्वा॒न्यद्भु॑ता चिकि॒त्वाँ अ॒भि प॑श्यति ।
कृ॒तानि॒ या च॒ कर्त्वा॑ ॥

म्हणून जाणणारा वरुण सर्व अद्भुत गोष्टी पाहतो, जे केले गेले आहे व जे करायचे आहे तेही.

1.25.12

स नो॑ वि॒श्वाहा॑ सु॒क्रतु॑रादि॒त्यः सु॒पथा॑ करत् ।
प्र ण॒ आयूं॑षि तारिषत् ॥

तो सुकर्मा आदित्य सदैव आमच्यासाठी चांगले मार्ग निर्माण करो आणि आमचे आयुष्य वाढवो.

1.25.13

बिभ्र॑द्द्रा॒पिं हि॑र॒ण्ययं॒ वरु॑णो वस्त नि॒र्णिज॑म् ।
परि॒ स्पशो॒ नि षे॑दिरे ॥

वरुण सोनेरी पाश धारण करतो, गुप्त वस्त्र परिधान करतो; त्याचे हेर सभोवती बसलेले आहेत.

1.25.14

न यं दिप्स॑न्ति दि॒प्सवो॒ न द्रुह्वा॑णो॒ जना॑नाम् ।
न दे॒वम॒भिमा॑तयः ॥

ज्याला हानी करू इच्छिणारे पीडत नाहीत, मानवांचे द्रोहीही नाहीत; देवाला शत्रू स्पर्श करू शकत नाहीत.

1.25.15

उ॒त यो मानु॑षे॒~ष्वा यश॑श्च॒क्रे असा॒म्या ।
अ॒स्माक॑मु॒दरे॒ष्वा ॥

जो माणसांमध्ये कीर्ती निर्माण करतो, त्याने आमच्या उदरातही निर्दोषता ठेवावी.

1.25.16

परा॑ मे यन्ति धी॒तयो॒ गावो॒ न गव्यू॑ती॒रनु॑ ।
इ॒च्छन्ती॑रुरु॒चक्ष॑सम् ॥

माझे विचार दूर जातात, गाई गोचराकडे जातात तसे; दूरदृष्टी असलेल्या (वरुणाला) इच्छित.

1.25.17

सं नु वो॑चावहै॒ पुन॒र्यतो॑ मे॒ मध्वाभृ॑तम् ।
होते॑व॒ क्षद॑से प्रि॒यम् ॥

आपण दोघे एकत्र पुन्हा बोलूया, जिथून माझे मध आणले गेले; होत्याप्रमाणे प्रियाला भोजनासाठी आवाहन करतो.

1.25.18

दर्शं॒ नु वि॒श्वद॑र्शतं॒ दर्शं॒ रथ॒मधि॒ क्षमि॑ ।
ए॒ता जु॑षत मे॒ गिरः॑ ॥

आता मी पाहतो, सर्वांना दिसणारा रथ त्याच्या वसतिस्थानी; हे माझे स्तोत्र त्याने स्वीकारावे.

1.25.19

इ॒मं मे॑ वरुण श्रुधी॒ हव॑म॒द्या च॑ मृळय ।
त्वाम॑व॒स्युरा च॑के ॥

हे वरुणा, आज माझी ही हाक ऐक आणि माझ्यावर कृपा कर. मदतीची याचना करणारा मी तुझ्याजवळ आलो आहे.

1.25.20

त्वं विश्व॑स्य मेधिर दि॒वश्च॒ ग्मश्च॑ राजसि ।
स याम॑नि॒ प्रति॑ श्रुधि ॥

हे ज्ञानी, तू सर्वांचा आणि द्युलोक व पृथ्वीचा राजा आहेस; म्हणून तुझ्या मार्गात माझ्याकडे लक्ष देऊन ऐक.

1.25.21

उदु॑त्त॒मं मु॑मुग्धि नो॒ वि पाशं॑ मध्य॒मं चृ॑त ।
अवा॑ध॒मानि॑ जी॒वसे॑ ॥

वरचे बंधन सोडव; आमच्या मधला पाश सैल कर; खालचे बंधन दूर करून आम्हाला जगण्यासाठी मुक्त कर.