ઋગ્વેદ · સૂક્ત 3.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.53.1
इन्द्रा॑पर्वता बृह॒ता रथे॑न वा॒मीरिष॒ आ व॑हतं सु॒वीराः॑ ।
वी॒तं ह॒व्यान्य॑ध्व॒रेषु॑ देवा॒ वर्धे॑थां गी॒र्भिरिळ॑या॒ मद॑न्ता ॥
હે ઇન્દ્ર અને પર્વત, વિશાળ રથ વડે ઉત્તમ વીરો સાથે પ્રિય અન્ન અહીં લાવો. હે દેવો, યજ્ઞોમાં હવિ સ્વીકારીને, સ્તુતિઓ અને ઇળાના અર્પણથી પ્રસન્ન થઈને વૃદ્ધિ પામો.
3.53.2
तिष्ठा॒ सु कं॑ मघव॒न्मा परा॑ गाः॒ सोम॑स्य॒ नु त्वा॒ सुषु॑तस्य यक्षि ।
पि॒तुर्न पु॒त्रः सिच॒मा र॑भे त॒ इन्द्र॒ स्वादि॑ष्ठया गि॒रा श॑चीवः ॥
હે મઘવન, સારી રીતે ઊભા રહો, દૂર ન જાઓ. સારી રીતે નિચોવાયેલા સોમ માટે હવે હું તમારી પૂજા કરું છું. હે ઇન્દ્ર, હે શચીવ, પિતાને પકડતા પુત્રની જેમ, અતિ મધુર વાણીથી હું તમને પકડું છું.
3.53.3
शंसा॑वाध्वर्यो॒ प्रति॑ मे गृणी॒हीन्द्रा॑य॒ वाहः॑ कृणवाव॒ जुष्ट॑म् ।
एदं ब॒र्हिर्यज॑मानस्य सी॒दाथा॑ च भूदु॒क्थमिन्द्रा॑य श॒स्तम् ॥
હે અધ્વર્યુ, આપણે બંને પાઠ કરીએ; મારા માટે બદલામાં સ્તુતિ કરો. ઇન્દ્ર માટે પ્રિય સેવા કરીએ. યજમાનના આ કુશ પર બેસો; ઇન્દ્ર માટે પ્રશંસિત સ્તોત્ર ઉચ્ચારાય.
3.53.4
जा॒येदस्तं॑ मघव॒न्त्सेदु॒ योनि॒स्तदित्त्वा॑ यु॒क्ता हर॑यो वहन्तु ।
य॒दा क॒दा च॑ सु॒नवा॑म॒ सोम॑म॒ग्निष्ट्वा॑ दू॒तो ध॑न्वा॒त्यच्छ॑ ॥
હે મઘવન, પત્ની જ ઘર છે; તે જ વિશ્રામનું સ્થાન છે. તેના વડે જોડાયેલા હરિ અશ્વો તમને અહીં વહન કરે. જ્યારે પણ અમે સોમ નિચોવીએ, ત્યારે અગ્નિ દૂત બનીને તમારી તરફ દોડે.
3.53.5
परा॑ याहि मघव॒न्ना च॑ या॒हीन्द्र॑ भ्रातरुभ॒यत्रा॑ ते॒ अर्थ॑म् ।
यत्रा॒ रथ॑स्य बृह॒तो नि॒धानं॑ वि॒मोच॑नं वा॒जिनो॒ रास॑भस्य ॥
હે મઘવન, દૂરના સ્થળે જાઓ અને અહીં પણ આવો. હે ઇન્દ્ર, હે ભાઈ, બંને સ્થળોએ તમારું પ્રયોજન છે. રથનું મહાન વિશ્રામસ્થાન જ્યાં છે, અને વેગવાન ગધેડાને છોડવાનું સ્થાન જ્યાં છે, ત્યાં તમે જાઓ.
3.53.6
अपाः॒ सोम॒मस्त॑मिन्द्र॒ प्र या॑हि कल्या॒णीर्जा॒या सु॒रणं॑ गृ॒हे ते॑ ।
यत्रा॒ रथ॑स्य बृह॒तो नि॒धानं॑ वि॒मोच॑नं वा॒जिनो॒ दक्षि॑णावत् ॥
હે ઇન્દ્ર, તમે સોમ પીધો છે; ઘર તરફ આગળ વધો. તમારી સુંદર પત્ની તમારા ઘરમાં ઉત્તમ ધન સાથે છે. રથનું મહાન વિશ્રામસ્થાન જ્યાં છે, અને વેગવાન અશ્વો છોડાય છે ત્યાં, દાનશીલ થઈને આવો.
3.53.7
इ॒मे भो॒जा अङ्गि॑रसो॒ विरू॑पा दि॒वस्पु॒त्रासो॒ असु॑रस्य वी॒राः ।
वि॒श्वामि॑त्राय॒ दद॑तो म॒घानि॑ सहस्रसा॒वे प्र ति॑रन्त॒ आयुः॑ ॥
આ વિવિધ રૂપવાળા અંગિરસો, દ્યુલોકના પુત્રો, અસુરના વીરો છે; વિશ્વામિત્રને ધન આપતાં સહસ્રસાવ (ઇન્દ્ર) માં તેઓ આયુષ્ય લંબાવે છે.
3.53.8
रू॒पंरू॑पं म॒घवा॑ बोभवीति मा॒याः कृ॑ण्वा॒नस्त॒न्वं॑ परि॒ स्वाम् ।
त्रिर्यद्दि॒वः परि॑ मुहू॒र्तमागा॒त्स्वैर्मन्त्रै॒रनृ॑तुपा ऋ॒तावा॑ ॥
મઘવાન (ઇન્દ્ર) રૂપે રૂપે પ્રગટ થાય છે, પોતાના શરીરની આસપાસ માયાઓ રચતા. સ્વર્ગમાંથી ક્ષણમાં ત્રણ વાર આવ્યા ત્યારે, પોતાના મંત્રોથી, ઋતના સ્વામી થઈને.
3.53.9
म॒हाँ ऋषि॑र्देव॒जा दे॒वजू॒तोऽस्त॑भ्ना॒त्सिन्धु॑मर्ण॒वं नृ॒चक्षाः॑ ।
वि॒श्वामि॑त्रो॒ यदव॑हत्सु॒दास॒मप्रि॑यायत कुशि॒केभि॒रिन्द्रः॑ ॥
મહાન ઋષિ, દેવોથી જન્મેલા, દેવોએ આહ્વાન કરેલા, મનુષ્યોના રક્ષક, તેમણે સિંધુને અને સમુદ્રને થામ્યા. વિશ્વામિત્ર સુદાસને લાવ્યા ત્યારે, કુશિકો સાથે ઇન્દ્ર તેમના પર પ્રસન્ન થયા.
3.53.10
हं॒सा इ॑व कृणुथ॒ श्लोक॒मद्रि॑भि॒र्मद॑न्तो गी॒र्भिर॑ध्व॒रे सु॒ते सचा॑ ।
दे॒वेभि॑र्विप्रा ऋषयो नृचक्षसो॒ वि पि॑बध्वं कुशिकाः सो॒म्यं मधु॑ ॥
હંસોની જેમ અવાજ કરો, પથ્થરો સાથે, ગીતોથી હર્ષિત થતાં, યજ્ઞમાં સોમ નિચોવાય ત્યારે સાથે. દેવો સાથે, હે વિપ્રો, ઋષિઓ, કુશિકો, સોમનો મધુર રસ પીઓ.
3.53.11
उप॒ प्रेत॑ कुशिकाश्चे॒तय॑ध्व॒मश्वं॑ रा॒ये प्र मु॑ञ्चता सु॒दासः॑ ।
राजा॑ वृ॒त्रं ज॑ङ्घन॒त्प्रागपा॒गुद॒गथा॑ यजाते॒ वर॒ आ पृ॑थि॒व्याः ॥
હે કુશિકો, આગળ વધો, ધ્યાન આપો; ધન માટે સુદાસનો ઘોડો મુક્ત કરો. રાજા (ઇન્દ્ર) વૃત્રને માર્યો; પૂર્વ, પશ્ચિમ, ઉત્તર તરફ, પછી પૃથ્વીના શ્રેષ્ઠ સ્થાને તેઓ યજ્ઞ કરે છે.
3.53.12
य इ॒मे रोद॑सी उ॒भे अ॒हमिन्द्र॒मतु॑ष्टवम् ।
वि॒श्वामि॑त्रस्य रक्षति॒ ब्रह्मे॒दं भार॑तं॒ जन॑म् ॥
આ બંને લોકોમાં મેં ઇન્દ્રની સ્તુતિ કરી; તે જ વિશ્વામિત્રનું રક્ષણ કરે છે — આ બ્રહ્મ ભરત જનનું રક્ષણ કરે.
3.53.13
वि॒श्वामि॑त्रा अरासत॒ ब्रह्मेन्द्रा॑य व॒ज्रिणे॑ ।
कर॒दिन्नः॑ सु॒राध॑सः ॥
વિશ્વામિત્ર વંશજોએ વજ્રધારી ઇન્દ્રને પ્રાર્થનામંત્રથી નમન અર્પ્યું. તે અમારા માટે સોમ-આહુતિઓ સમૃદ્ધ કરે.
3.53.14
किं ते॑ कृण्वन्ति॒ कीक॑टेषु॒ गावो॒ नाशिरं॑ दु॒ह्रे न त॑पन्ति घ॒र्मम् ।
आ नो॑ भर॒ प्रम॑गन्दस्य॒ वेदो॑ नैचाशा॒खं म॑घवन्रन्धया नः ॥
કીકટોમાં ગાયો તારા માટે શું કરશે? તેઓ આંચળમાંથી દૂધ દોહતી નથી, ગરમ આહુતિને તપાવતી પણ નથી. હે દાતા ઇન્દ્ર, પ્રમગંદનું ધન અને નૈચાશાખનું ધન અહીં લાવી અમારા માટે ખોલી આપ.
3.53.15
स॒स॒र्प॒रीरम॑तिं॒ बाध॑माना बृ॒हन्मि॑माय ज॒मद॑ग्निदत्ता ।
आ सूर्य॑स्य दुहि॒ता त॑तान॒ श्रवो॑ दे॒वेष्व॒मृत॑मजु॒र्यम् ॥
દ્વેષને દૂર ભગાડતી તે સરકતી આવે છે; જમદગ્નિએ આપેલી તે મહાનતાથી રચે છે. સૂર્યની પુત્રીએ દેવોમાં યશ ફેલાવ્યો, અમર અને અજર યશ.
3.53.16
स॒स॒र्प॒रीर॑भर॒त्तूय॑मे॒भ्योऽधि॒ श्रवः॒ पाञ्च॑जन्यासु कृ॒ष्टिषु॑ ।
सा प॒क्ष्या॑ नव्य॒मायु॒र्दधा॑ना॒ यां मे॑ पलस्तिजमद॒ग्नयो॑ द॒दुः ॥
સરકતી આવેલી તે ઝડપથી આમના માટે પાંચ જનોમાં અને પ્રજાઓમાં યશ લાવી. પાંખવાળી, નવું આયુષ્ય ધારણ કરનારી, જેને પલસ્તિઓ અને જમદગ્નિઓએ મને આપી.
3.53.17
स्थि॒रौ गावौ॑ भवतां वी॒ळुरक्षो॒ मेषा वि व॑र्हि॒ मा यु॒गं वि शा॑रि ।
इन्द्रः॑ पात॒ल्ये॑ ददतां॒ शरी॑तो॒ररि॑ष्टनेमे अ॒भि नः॑ सचस्व ॥
સ્થિર થાઓ બે ગાયો (રથ ખેંચનારી); ધરી મજબૂત રહે, ધૂંસરીનો ખીલો ખસે નહીં; ધૂંસરી છૂટી ન પડે. ઇન્દ્ર બંને પૈડાંની નાભિ સ્થાપે; હે અરિષ્ટનેમિ, અમારી સાથે રહો.
3.53.18
बलं॑ धेहि त॒नूषु॑ नो॒ बल॑मिन्द्रान॒ळुत्सु॑ नः ।
बलं॑ तो॒काय॒ तन॑याय जी॒वसे॒ त्वं हि ब॑ल॒दा असि॑ ॥
અમારા શરીરોમાં બળ મૂક; અમારા બળદોમાં બળ મૂક, હે ઇન્દ્ર. અમારા સંતાનો અને વંશજો જીવે તે માટે બળ આપ, કારણ કે તું જ બળ આપનાર છે.
3.53.19
अ॒भि व्य॑यस्व खदि॒रस्य॒ सार॒मोजो॑ धेहि स्पन्द॒ने शिं॒शपा॑याम् ।
अक्ष॑ वीळो वीळित वी॒ळय॑स्व॒ मा यामा॑द॒स्मादव॑ जीहिपो नः ॥
ખદિર વૃક્ષનો સાર લઈને પ્રહાર કર; કંપનમાં અને શિંશપામાં બળ સ્થાપ. હે ધરી, હે બળવાન, દૃઢ થા; આ યાત્રાથી અમને દૂર ન છોડ.
3.53.20
अ॒यम॒स्मान्वन॒स्पति॒र्मा च॒ हा मा च॑ रीरिषत् ।
स्व॒स्त्या गृ॒हेभ्य॒ आव॒सा आ वि॒मोच॑नात् ॥
આ વનસ્પતિ અમને ન મારે, હાનિ ન કરે. ઘરોથી કલ્યાણ થાય, રક્ષા માટે; મુક્તિ સુધી કલ્યાણ થાય.
3.53.21
इन्द्रो॒तिभि॑र्बहु॒लाभि॑र्नो अ॒द्य या॑च्छ्रे॒ष्ठाभि॑र्मघवञ्च्छूर जिन्व ।
यो नो॒ द्वेष्ट्यध॑रः॒ सस्प॑दीष्ट॒ यमु॑ द्वि॒ष्मस्तमु॑ प्रा॒णो ज॑हातु ॥
હે ઇન્દ્ર, આજે અમારા માટે ઘણી સહાયતાઓ સાથે, શ્રેષ્ઠ સહાયતાઓ સાથે પ્રેરિત કર. હે ધનવાન, હે વીર, જે અમને દ્વેષ કરે તે નીચે પડે; અને જેને અમે દ્વેષીએ તેનો પ્રાણ જ તેને છોડે.
3.53.22
प॒र॒शुं चि॒द्वि त॑पति शिम्ब॒लं चि॒द्वि वृ॑श्चति ।
उ॒खा चि॑दिन्द्र॒ येष॑न्ती॒ प्रय॑स्ता॒ फेन॑मस्यति ॥
કુહાડીને પણ તે તપાવે છે; શિંબલને પણ કાપે છે. હે ઇન્દ્ર, વાસણ પણ ઊકળતાં ઊંચું ઊઠીને ફીણ ફેંકે છે.
3.53.23
न साय॑कस्य चिकिते जनासो लो॒धं न॑यन्ति॒ पशु॒ मन्य॑मानाः ।
नावा॑जिनं वा॒जिना॑ हासयन्ति॒ न ग॑र्द॒भं पु॒रो अश्वा॑न्नयन्ति ॥
બાણનું જ્ઞાન નથી, હે લોકો; લોકો પશુ માનીને લાલચ લઈ જાય છે. ઘોડા વિનાના માણસને ઘોડાવાળા હસાવતા નથી; ગધેડાને ઘોડાઓની આગળ લઈ જતા નથી.
3.53.24
इ॒म इ॑न्द्र भर॒तस्य॑ पु॒त्रा अ॑पपि॒त्वं चि॑कितु॒र्न प्र॑पि॒त्वम् ।
हि॒न्वन्त्यश्व॒मर॑णं॒ न नित्यं॒ ज्या॑वाजं॒ परि॑ णयन्त्या॒जौ ॥
હે ઇન્દ્ર, આ ભરતના પુત્રો છે; અપપિત્વ (સુરક્ષિતતા) જાણે છે, પ્રપિત્વ (રક્ષકવિહીનતા) જાણતા નથી. અચળ, દોડમાં સદા ઝડપી ઘોડાને પ્રેરે છે; યુદ્ધમાં ઘોડાને ચારેબાજુ ફેરવે છે.