Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ଋଗ୍ବେଦ · ସୂକ୍ତ 3.53

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.53.1

इन्द्रा॑पर्वता बृह॒ता रथे॑न वा॒मीरिष॒ आ व॑हतं सु॒वीराः॑ ।
वी॒तं ह॒व्यान्य॑ध्व॒रेषु॑ देवा॒ वर्धे॑थां गी॒र्भिरिळ॑या॒ मद॑न्ता ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପର୍ବତ, ବିଶାଳ ରଥରେ ଉତ୍ତମ ବୀରଙ୍କ ସହ ପ୍ରିୟ ଅନ୍ନ ଏଠାକୁ ଆଣନ୍ତୁ। ହେ ଦେବଗଣ, ଯଜ୍ଞରେ ହବି ଗ୍ରହଣ କରି, ସ୍ତୁତି ଓ ଇଳାର ଅର୍ପଣରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ବଢ଼ନ୍ତୁ।

3.53.2

तिष्ठा॒ सु कं॑ मघव॒न्मा परा॑ गाः॒ सोम॑स्य॒ नु त्वा॒ सुषु॑तस्य यक्षि ।
पि॒तुर्न पु॒त्रः सिच॒मा र॑भे त॒ इन्द्र॒ स्वादि॑ष्ठया गि॒रा श॑चीवः ॥

ହେ ମଘବନ୍, ଭଲରେ ଠିଆ ହୁଅ, ଦୂରକୁ ଯାଅ ନାହିଁ। ଭଲରେ ନିଚୋଡ଼ା ସୋମ ପାଇଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମକୁ ପୂଜା କରେ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ହେ ଶଚୀବାନ, ପିତାକୁ ଧରୁଥିବା ପୁତ୍ର ପରି, ଅତି ମଧୁର ବାଣୀରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଧରେ।

3.53.3

शंसा॑वाध्वर्यो॒ प्रति॑ मे गृणी॒हीन्द्रा॑य॒ वाहः॑ कृणवाव॒ जुष्ट॑म् ।
एदं ब॒र्हिर्यज॑मानस्य सी॒दाथा॑ च भूदु॒क्थमिन्द्रा॑य श॒स्तम् ॥

ହେ ଅଧ୍ୱର୍ଯୁ, ଆମେ ଦୁହେଁ ପାଠ କରିବା; ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରତିଦାନରେ ସ୍ତୁତି କର। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ସେବା କରିବା। ଯଜମାନଙ୍କର ଏହି କୁଶ ଉପରେ ବସ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସିତ ସ୍ତୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଉ।

3.53.4

जा॒येदस्तं॑ मघव॒न्त्सेदु॒ योनि॒स्तदित्त्वा॑ यु॒क्ता हर॑यो वहन्तु ।
य॒दा क॒दा च॑ सु॒नवा॑म॒ सोम॑म॒ग्निष्ट्वा॑ दू॒तो ध॑न्वा॒त्यच्छ॑ ॥

ହେ ମଘବନ୍, ପତ୍ନୀ ହିଁ ଘର; ସେ ହିଁ ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୋଡ଼ା ହୋଇଥିବା ହରି ଘୋଡ଼ା ତୁମକୁ ଏଠାକୁ ବହନ କରନ୍ତୁ। ଯେତେବେଳେ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ସୋମ ନିଚୋଡ଼ିବା, ଅଗ୍ନି ଦୂତ ହୋଇ ତୁମ ଆଡ଼କୁ ଦୌଡ଼ନ୍ତୁ।

3.53.5

परा॑ याहि मघव॒न्ना च॑ या॒हीन्द्र॑ भ्रातरुभ॒यत्रा॑ ते॒ अर्थ॑म् ।
यत्रा॒ रथ॑स्य बृह॒तो नि॒धानं॑ वि॒मोच॑नं वा॒जिनो॒ रास॑भस्य ॥

ହେ ମଘବନ୍, ଦୂର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ, ଏଠାକୁ ମଧ୍ୟ ଆସ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ହେ ଭାଇ, ଉଭୟ ସ୍ଥାନରେ ତୁମର ପ୍ରୟୋଜନ ଅଛି। ରଥର ମହାନ ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ଓ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଗଧର ମୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ସେଠାକୁ ତୁମେ ଯାଅ।

3.53.6

अपाः॒ सोम॒मस्त॑मिन्द्र॒ प्र या॑हि कल्या॒णीर्जा॒या सु॒रणं॑ गृ॒हे ते॑ ।
यत्रा॒ रथ॑स्य बृह॒तो नि॒धानं॑ वि॒मोच॑नं वा॒जिनो॒ दक्षि॑णावत् ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ସୋମ ପାନ କରିଛ; ଘର ଆଡ଼କୁ ଆଗକୁ ଯାଅ। ତୁମ ସୁନ୍ଦରୀ ପତ୍ନୀ ତୁମ ଘରେ ଉତ୍ତମ ଧନ ସହିତ ଅଛନ୍ତି। ରଥର ମହାନ ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ଏବଂ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଘୋଡ଼ା ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ସେଠାକୁ ଦାନଶୀଳ ହୋଇ ଆସ।

3.53.7

इ॒मे भो॒जा अङ्गि॑रसो॒ विरू॑पा दि॒वस्पु॒त्रासो॒ असु॑रस्य वी॒राः ।
वि॒श्वामि॑त्राय॒ दद॑तो म॒घानि॑ सहस्रसा॒वे प्र ति॑रन्त॒ आयुः॑ ॥

ଏମାନେ ବିବିଧ ରୂପର ଅଙ୍ଗିରସ, ଦ୍ୟୁଲୋକର ପୁତ୍ର, ଅସୁରର ବୀର; ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇ ସହସ୍ରସାବରେ (ଇନ୍ଦ୍ର) ସେମାନେ ଆୟୁ ବଢ଼ାନ୍ତି।

3.53.8

रू॒पंरू॑पं म॒घवा॑ बोभवीति मा॒याः कृ॑ण्वा॒नस्त॒न्वं॑ परि॒ स्वाम् ।
त्रिर्यद्दि॒वः परि॑ मुहू॒र्तमागा॒त्स्वैर्मन्त्रै॒रनृ॑तुपा ऋ॒तावा॑ ॥

ମଘବାନ (ଇନ୍ଦ୍ର) ପ୍ରତ୍ୟେକ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି, ନିଜ ଶରୀର ଚାରିପାଶେ ମାୟା ରଚନ୍ତି। ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତିନିଥର ଆସିଲେ, ନିଜ ମନ୍ତ୍ରରେ, ଋତର ଅଧିପତି ହୋଇ।

3.53.9

म॒हाँ ऋषि॑र्देव॒जा दे॒वजू॒तोऽस्त॑भ्ना॒त्सिन्धु॑मर्ण॒वं नृ॒चक्षाः॑ ।
वि॒श्वामि॑त्रो॒ यदव॑हत्सु॒दास॒मप्रि॑यायत कुशि॒केभि॒रिन्द्रः॑ ॥

ମହାନ ଋଷି, ଦେବତାଙ୍କଠାରୁ ଜାତ, ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହୂତ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ସେ ସିନ୍ଧୁ ଓ ସମୁଦ୍ରକୁ ଧାରଣ କଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସୁଦାସଙ୍କୁ ଆଣିଲେ, ସେତେବେଳେ କୁଶିକମାନଙ୍କ ସହ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

3.53.10

हं॒सा इ॑व कृणुथ॒ श्लोक॒मद्रि॑भि॒र्मद॑न्तो गी॒र्भिर॑ध्व॒रे सु॒ते सचा॑ ।
दे॒वेभि॑र्विप्रा ऋषयो नृचक्षसो॒ वि पि॑बध्वं कुशिकाः सो॒म्यं मधु॑ ॥

ହଂସ ପରି ଶବ୍ଦ କର, ପଥର ସହ, ଗୀତରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଯଜ୍ଞରେ ସୋମ ନିଚୁଡ଼ାଗଲେ ଏକତ୍ର। ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ, ହେ ବିପ୍ରଗଣ, ହେ ଋଷିଗଣ, ହେ କୁଶିକଗଣ, ସୋମର ମଧୁର ରସ ପାନ କର।

3.53.11

उप॒ प्रेत॑ कुशिकाश्चे॒तय॑ध्व॒मश्वं॑ रा॒ये प्र मु॑ञ्चता सु॒दासः॑ ।
राजा॑ वृ॒त्रं ज॑ङ्घन॒त्प्रागपा॒गुद॒गथा॑ यजाते॒ वर॒ आ पृ॑थि॒व्याः ॥

ହେ କୁଶିକଗଣ, ଆଗକୁ ଯାଅ, ଧ୍ୟାନ ଦିଅ; ଧନ ପାଇଁ ସୁଦାସଙ୍କ ଅଶ୍ୱକୁ ମୁକ୍ତ କର। ରାଜା (ଇନ୍ଦ୍ର) ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ; ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତରକୁ, ପରେ ପୃଥିବୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନରେ ସେମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି।

3.53.12

य इ॒मे रोद॑सी उ॒भे अ॒हमिन्द्र॒मतु॑ष्टवम् ।
वि॒श्वामि॑त्रस्य रक्षति॒ ब्रह्मे॒दं भार॑तं॒ जन॑म् ॥

ଏହି ଦୁଇ ଲୋକରେ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲି; ସେହି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେ — ଏହି ବ୍ରହ୍ମ ଭରତ ଜନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁ।

3.53.13

वि॒श्वामि॑त्रा अरासत॒ ब्रह्मेन्द्रा॑य व॒ज्रिणे॑ ।
कर॒दिन्नः॑ सु॒राध॑सः ॥

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ବଂଶଧରମାନେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣାମ ଅର୍ପଣ କଲେ। ସେ ଆମ ପାଇଁ ସୋମ-ଆହୁତି ସମୃଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ।

3.53.14

किं ते॑ कृण्वन्ति॒ कीक॑टेषु॒ गावो॒ नाशिरं॑ दु॒ह्रे न त॑पन्ति घ॒र्मम् ।
आ नो॑ भर॒ प्रम॑गन्दस्य॒ वेदो॑ नैचाशा॒खं म॑घवन्रन्धया नः ॥

କୀକଟ ଦେଶରେ ଗାଈମାନେ ତୁମ ପାଇଁ କ'ଣ କରିବେ? ସେମାନେ ସ୍ତନରୁ ଦୁଗ୍ଧ ଦୁହନ୍ତି ନାହିଁ, ଉଷ୍ଣ ଆହୁତିକୁ ମଧ୍ୟ ଗରମ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ହେ ଦାତା ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରମଗନ୍ଦଙ୍କ ଧନ ଓ ନୈଚାଶାଖଙ୍କ ଧନ ଏଠାକୁ ଆଣି ଆମ ପାଇଁ ଖୋଲି ଦିଅ।

3.53.15

स॒स॒र्प॒रीरम॑तिं॒ बाध॑माना बृ॒हन्मि॑माय ज॒मद॑ग्निदत्ता ।
आ सूर्य॑स्य दुहि॒ता त॑तान॒ श्रवो॑ दे॒वेष्व॒मृत॑मजु॒र्यम् ॥

ଶତ୍ରୁତାକୁ ଦୂର କରି ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଆସେ; ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ଦତ୍ତ ସେ ମହତ୍ତ୍ୱରେ ରୂପ ଦିଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କନ୍ୟା ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯଶ ବିସ୍ତାର କଲା, ଅମର ଓ ଅଜର ଯଶ।

3.53.16

स॒स॒र्प॒रीर॑भर॒त्तूय॑मे॒भ्योऽधि॒ श्रवः॒ पाञ्च॑जन्यासु कृ॒ष्टिषु॑ ।
सा प॒क्ष्या॑ नव्य॒मायु॒र्दधा॑ना॒ यां मे॑ पलस्तिजमद॒ग्नयो॑ द॒दुः ॥

ସରି ଆସିଥିବା ସେ ଶୀଘ୍ର ଏମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପାଞ୍ଚ ଜନ ଓ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯଶ ଆଣିଲା। ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟା, ନୂତନ ଆୟୁ ଧାରଣକାରିଣୀ ଯାହାକୁ ପଲସ୍ତି ଓ ଜମଦଗ୍ନିମାନେ ମୋତେ ଦେଲେ।

3.53.17

स्थि॒रौ गावौ॑ भवतां वी॒ळुरक्षो॒ मेषा वि व॑र्हि॒ मा यु॒गं वि शा॑रि ।
इन्द्रः॑ पात॒ल्ये॑ ददतां॒ शरी॑तो॒ररि॑ष्टनेमे अ॒भि नः॑ सचस्व ॥

ସ୍ଥିର ହେଉ ଦୁଇ ଗାଈ (ରଥ ଟାଣନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ); ଅକ୍ଷ ଦୃଢ଼ ରହୁ, ଯୁଆଳି-କିଲ୍ ଖସି ନ ପଡ଼ୁ; ଯୁଆଳି ଅଲଗା ନ ହେଉ। ଇନ୍ଦ୍ର ଦୁଇ ଚକ୍ରର ନାଭି ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ; ହେ ଅରିଷ୍ଟନେମି, ଆମ ସହିତ ରୁହ।

3.53.18

बलं॑ धेहि त॒नूषु॑ नो॒ बल॑मिन्द्रान॒ळुत्सु॑ नः ।
बलं॑ तो॒काय॒ तन॑याय जी॒वसे॒ त्वं हि ब॑ल॒दा असि॑ ॥

ଆମ ଶରୀରରେ ବଳ ରଖ; ଆମ ବଳଦମାନଙ୍କରେ ବଳ ରଖ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର। ଆମ ସନ୍ତାନ ଓ ବଂଶଧରମାନେ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ବଳ ଦିଅ, କାରଣ ତୁମେ ହିଁ ବଳଦାତା।

3.53.19

अ॒भि व्य॑यस्व खदि॒रस्य॒ सार॒मोजो॑ धेहि स्पन्द॒ने शिं॒शपा॑याम् ।
अक्ष॑ वीळो वीळित वी॒ळय॑स्व॒ मा यामा॑द॒स्मादव॑ जीहिपो नः ॥

ଖଦିର ବୃକ୍ଷର ସାର ସହ ପ୍ରହାର କର; କମ୍ପନରେ ଓ ଶିଂଶପା ବୃକ୍ଷରେ ବଳ ସ୍ଥାପନ କର। ହେ ଅକ୍ଷ, ହେ ବଳବାନ, ଦୃଢ଼ ହୁଅ; ଏ ଯାତ୍ରାରୁ ଆମକୁ ଦୂରେ ଛାଡ଼ ନାହିଁ।

3.53.20

अ॒यम॒स्मान्वन॒स्पति॒र्मा च॒ हा मा च॑ रीरिषत् ।
स्व॒स्त्या गृ॒हेभ्य॒ आव॒सा आ वि॒मोच॑नात् ॥

ଏ ବନସ୍ପତି ଆମକୁ ନ ମାରୁ, ନ ହାନି କରୁ। ଘରୁ କଲ୍ୟାଣ ହେଉ, ରକ୍ଷା ପାଇଁ; ମୁକ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଲ୍ୟାଣ ହେଉ।

3.53.21

इन्द्रो॒तिभि॑र्बहु॒लाभि॑र्नो अ॒द्य या॑च्छ्रे॒ष्ठाभि॑र्मघवञ्च्छूर जिन्व ।
यो नो॒ द्वेष्ट्यध॑रः॒ सस्प॑दीष्ट॒ यमु॑ द्वि॒ष्मस्तमु॑ प्रा॒णो ज॑हातु ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଜି ଆମ ପାଇଁ ବହୁ ସହାୟତା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହାୟତା ସହ ପ୍ରେରଣା ଦିଅ। ହେ ଧନବାନ, ହେ ବୀର, ଯେ ଆମକୁ ଘୃଣା କରେ ସେ ତଳେ ପଡ଼ୁ; ଆଉ ଯାହାକୁ ଆମେ ଘୃଣା କରୁ ତାର ପ୍ରାଣ ହିଁ ତାକୁ ଛାଡ଼ୁ।

3.53.22

प॒र॒शुं चि॒द्वि त॑पति शिम्ब॒लं चि॒द्वि वृ॑श्चति ।
उ॒खा चि॑दिन्द्र॒ येष॑न्ती॒ प्रय॑स्ता॒ फेन॑मस्यति ॥

କୁରାଢ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ତପାଏ; ଶିମ୍ବଳକୁ ମଧ୍ୟ କାଟେ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ପାତ୍ର ମଧ୍ୟ ଫୁଟିବା ବେଳେ ଉଚ୍ଚକୁ ଉଠି ଫେଣ ଫିଙ୍ଗେ।

3.53.23

न साय॑कस्य चिकिते जनासो लो॒धं न॑यन्ति॒ पशु॒ मन्य॑मानाः ।
नावा॑जिनं वा॒जिना॑ हासयन्ति॒ न ग॑र्द॒भं पु॒रो अश्वा॑न्नयन्ति ॥

ବାଣର ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ, ହେ ଲୋକମାନେ; ଲୋକେ ପଶୁ ଭାବି ଆମିଷ ନିଅନ୍ତି। ଘୋଡ଼ାବିହୀନଙ୍କୁ ଘୋଡ଼ାଧାରୀମାନେ ହସାନ୍ତି ନାହିଁ; ଗଧକୁ ଘୋଡ଼ା ଆଗରେ ନିଅନ୍ତି ନାହିଁ।

3.53.24

इ॒म इ॑न्द्र भर॒तस्य॑ पु॒त्रा अ॑पपि॒त्वं चि॑कितु॒र्न प्र॑पि॒त्वम् ।
हि॒न्वन्त्यश्व॒मर॑णं॒ न नित्यं॒ ज्या॑वाजं॒ परि॑ णयन्त्या॒जौ ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏମାନେ ଭରତଙ୍କ ପୁତ୍ର; ଅପପିତ୍ବ (ସୁରକ୍ଷିତତା) ଜାଣନ୍ତି, ପ୍ରପିତ୍ବ (ରକ୍ଷକହୀନତା) ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ। ଅଚଳ, ଦୌଡ଼ରେ ସଦା ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଅନ୍ତି; ଯୁଦ୍ଧରେ ଘୋଡ଼ାକୁ ଚାରିପଟେ ଚଳାନ୍ତି।