อุปนิษัท · Kaṭha 1.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Kaṭha 1.3.1
ऋतं पिबन्तौ सुकृतस्य लोके
गुहां प्रविष्टौ परमे परार्धे ।
छायातपौ ब्रह्मविदो वदन्ति
पञ्चाग्नयो ये च त्रिणाचिकेताः ॥ १.३.१ ॥
ผู้ดื่มรตะ (ความจริง) ในโลกแห่งกุศลกรรม สองผู้เข้าไปอยู่ในถ้ำ ณ ขอบเขตสูงสุด ผู้รู้พรหมเรียกทั้งสองว่าแสงและเงา และเรียกไฟห้ากองกับไฟตรีนาจิเกตะด้วย
Kaṭha 1.3.2
यः सेतुरीजानानामक्षरं ब्रह्म यत् परम् ।
अभयं तितीर्षतां पारं शकेमहि ॥ १.३.२ ॥
สิ่งที่เป็นสะพานแก่ผู้บูชายัญ คือพรหมันอักษรผู้สูงสุด ไร้ความกลัว เป็นฝั่งโน้นแก่ผู้ปรารถนาจะข้ามไป ขอให้เราได้ถึงสิ่งนั้น
Kaṭha 1.3.3
आत्मानँ रथिनं विद्धि शरीरँ रथमेव तु ।
बुद्धिं तु सारथिं विद्धि मनः प्रग्रहमेव च ॥ १.३.३ ॥
จงรู้อาตมันว่าเป็นเจ้าของรถศึก และจงรู้กายว่าเป็นรถศึกนั้นเอง จงรู้ปัญญาว่าเป็นสารถี และจงรู้ใจว่าเป็นบังเหียน
Kaṭha 1.3.4
इन्द्रियाणि हयानाहुर्विषयाँ स्तेषु गोचरान् ।
आत्मेन्द्रियमनोयुक्तं भोक्तेत्याहुर्मनीषिणः ॥ १.३.४ ॥
เขาเรียกอินทรีย์ทั้งหลายว่าม้า และเรียกอารมณ์ของอินทรีย์ว่าทุ่งหญ้าของม้า ผู้มีปัญญากล่าวว่าตัวตนที่ประกอบด้วยอินทรีย์และใจ คือผู้เสวย (โภกตา)
Kaṭha 1.3.5
यस्त्वविज्ञानवान्भवत्ययुक्तेन मनसा सदा ।
तस्येन्द्रियाण्यवश्यानि दुष्टाश्वा इव सारथेः ॥ १.३.५ ॥
แต่ผู้ที่ขาดวิจารณญาณ และมีใจไม่สงบอยู่เสมอ อินทรีย์ของเขาย่อมควบคุมไม่ได้ ดุจม้าพยศของสารถี
Kaṭha 1.3.6
यस्तु विज्ञानवान्भवति युक्तेन मनसा सदा ।
तस्येन्द्रियाणि वश्यानि सदश्वा इव सारथेः ॥ १.३.६ ॥
ส่วนผู้ที่มีวิจารณญาณ และมีใจสงบอยู่เสมอ อินทรีย์ของเขาย่อมอยู่ในอำนาจ ดุจม้าดีของสารถี
Kaṭha 1.3.7
यस्त्वविज्ञानवान्भवत्यमनस्कः सदाऽशुचिः ।
न स तत्पदमाप्नोति संसारं चाधिगच्छति ॥ १.३.७ ॥
ผู้ที่ขาดวิจารณญาณ ใจไม่มั่นคง และไม่บริสุทธิ์อยู่เสมอ ย่อมไม่ถึงสภาวะนั้น แต่ต้องท่องเที่ยวอยู่ในสังสารวัฏ
Kaṭha 1.3.8
यस्तु विज्ञानवान्भवति समनस्कः सदा शुचिः ।
स तु तत्पदमाप्नोति यस्माद्भूयो न जायते ॥ १.३.८ ॥
ส่วนผู้ที่มีวิจารณญาณ ใจมั่นคง และบริสุทธิ์อยู่เสมอ ย่อมถึงสภาวะนั้น ซึ่งเขาจะไม่เกิดอีกต่อไป
Kaṭha 1.3.9
विज्ञानसारथिर्यस्तु मनः प्रग्रहवान्नरः ।
सोऽध्वनः पारमाप्नोति तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ १.३.९ ॥
ผู้ที่มีวิจารณญาณเป็นสารถี และถือบังเหียนคือใจไว้ได้ ย่อมถึงฝั่งปลายทางของหนทาง คือฐานะอันสูงสุดของพระวิษณุนั้น
Kaṭha 1.3.10
इन्द्रियेभ्यः परा ह्यर्था अर्थेभ्यश्च परं मनः ।
मनसस्तु परा बुद्धिर्बुद्धेरात्मा महान्परः ॥ १.३.१० ॥
เหนืออินทรีย์ขึ้นไปคืออารมณ์ เหนืออารมณ์ขึ้นไปคือใจ เหนือใจขึ้นไปคือปัญญา และเหนือปัญญาขึ้นไปคืออาตมันอันยิ่งใหญ่ ซึ่งสูงกว่า
Kaṭha 1.3.11
महतः परमव्यक्तमव्यक्तात्पुरुषः परः ।
पुरुषान्न परं किंचित्सा सा परा गतिः ॥ १.३.११ ॥
เหนือสิ่งยิ่งใหญ่นั้นขึ้นไปคืออวยกตะ (สิ่งที่ไม่ปรากฏ) เหนืออวยกตะขึ้นไปคือบุรุษ ไม่มีสิ่งใดสูงกว่าบุรุษ นั่นคือเป้าหมายอันสูงสุด
Kaṭha 1.3.12
एष सर्वेषु भूतेषु गूढोऽऽत्मा न प्रकाशते ।
दृश्यते त्वग्र्यया बुद्ध्या सूक्ष्मया सूक्ष्मदर्शिभिः ॥ १.३.१२ ॥
อาตมันนี้ซ่อนอยู่ในสรรพสัตว์ทั้งปวง จึงไม่ปรากฏออกมา แต่ย่อมถูกเห็นได้ด้วยปัญญาอันแหลมคมและละเอียดอ่อน โดยผู้ที่มีการมองเห็นอันละเอียด
Kaṭha 1.3.13
यच्छेद्वाङ्मनसी प्राज्ञस्तद्यच्छेज्ज्ञान आत्मनि ।
ज्ञानमात्मनि महति नियच्छेत्तद्यच्छेच्छान्त आत्मनि ॥ १.३.१३ ॥
ผู้มีปัญญาพึงสะกดวาจาและใจไว้ในความรู้ พึงสะกดความรู้ไว้ในอาตมันอันยิ่งใหญ่ และพึงสะกดสิ่งนั้นไว้ในอาตมันอันสงบ
Kaṭha 1.3.14
उत्तिष्ठत जाग्रत
प्राप्य वरान्निबोधत ।
क्षुरस्य धारा निशिता दुरत्यया
दुर्गं पथस्तत्कवयो वदन्ति ॥ १.३.१४ ॥
จงลุกขึ้น จงตื่นเถิด เมื่อได้พบครูผู้ประเสริฐแล้ว จงเข้าใจเถิด ปราชญ์ทั้งหลายกล่าวว่าหนทางนั้นเหมือนคมมีดโกนที่ลับแล้ว ยากที่จะข้าม ยากที่จะเดินผ่าน
Kaṭha 1.3.15
अशब्दमस्पर्शमरूपमव्ययं
तथाऽरसं नित्यमगन्धवच्च यत् ।
अनाद्यनन्तं महतः परं ध्रुवं
निचाय्य तन्मृत्युमुखात् प्रमुच्यते ॥ १.३.१५ ॥
สิ่งที่ปราศจากเสียง ปราศจากการสัมผัส ปราศจากรูป ไม่เสื่อมสลาย เช่นเดียวกันปราศจากรส เที่ยงแท้ และปราศจากกลิ่น สิ่งนั้นไม่มีต้นและปลาย สูงกว่าสิ่งยิ่งใหญ่ มั่นคง เมื่อรู้แจ้งสิ่งนั้นแล้ว ย่อมพ้นจากปากแห่งความตาย
Kaṭha 1.3.16
नाचिकेतमुपाख्यानं मृत्युप्रोक्तँ सनातनम् ।
उक्त्वा श्रुत्वा च मेधावी ब्रह्मलोके महीयते ॥ १.३.१६ ॥
เมื่อได้เล่าและได้ฟังเรื่องเล่าโบราณเกี่ยวกับนจิเกตัสนี้ ซึ่งยมะเป็นผู้กล่าวไว้ ผู้มีปัญญาย่อมได้รับการยกย่องในพรหมโลก
Kaṭha 1.3.17
य इमं परमं गुह्यं श्रावयेद् ब्रह्मसंसदि ।
प्रयतः श्राद्धकाले वा तदानन्त्याय कल्पते ।
तदानन्त्याय कल्पत इति ॥ १.३.१७ ॥
ผู้ใดพึงสวดความลับอันสูงสุดนี้ในที่ประชุมของผู้รู้พรหม หรือในเวลาพิธีศราทธะด้วยการสำรวมตน ผู้นั้นย่อมสมควรแก่ผลบุญอันไพศาล ย่อมสมควรแก่ความไม่มีที่สิ้นสุด ดังที่กล่าวไว้ว่า สมควรแก่ความไม่มีที่สิ้นสุดเช่นนี้แล