ഉപനിഷത്തുകൾ · Kaṭha 1.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Kaṭha 1.3.1
ऋतं पिबन्तौ सुकृतस्य लोके
गुहां प्रविष्टौ परमे परार्धे ।
छायातपौ ब्रह्मविदो वदन्ति
पञ्चाग्नयो ये च त्रिणाचिकेताः ॥ १.३.१ ॥
സുകൃതലോകത്തിൽ ഋതം പാനം ചെയ്യുന്ന, പരമപരാർദ്ധത്തിൽ ഗുഹയിൽ പ്രവേശിച്ച ഇരുവരെ — ഛായയെന്നും ആതപമെന്നും ബ്രഹ്മജ്ഞർ പറയുന്നു; പഞ്ചാഗ്നികളും ത്രിണാചികേതരും.
Kaṭha 1.3.2
यः सेतुरीजानानामक्षरं ब्रह्म यत् परम् ।
अभयं तितीर्षतां पारं शकेमहि ॥ १.३.२ ॥
യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവർക്ക് സേതുവായ, അക്ഷരവും പരവുമായ ബ്രഹ്മം, അഭയമായ, കടക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് പാരമായത് — അതിനെ നമുക്ക് പ്രാപിക്കാൻ കഴിയട്ടെ.
Kaṭha 1.3.3
आत्मानँ रथिनं विद्धि शरीरँ रथमेव तु ।
बुद्धिं तु सारथिं विद्धि मनः प्रग्रहमेव च ॥ १.३.३ ॥
ആത്മാവിനെ രഥത്തിന്റെ ഉടമയായി അറിയുക; ശരീരത്തെത്തന്നെ രഥമായി അറിയുക. ബുദ്ധിയെ സാരഥിയായി അറിയുക; മനസ്സിനെ കടിഞ്ഞാണായി അറിയുക.
Kaṭha 1.3.4
इन्द्रियाणि हयानाहुर्विषयाँ स्तेषु गोचरान् ।
आत्मेन्द्रियमनोयुक्तं भोक्तेत्याहुर्मनीषिणः ॥ १.३.४ ॥
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ കുതിരകളെന്നും വിഷയങ്ങളെ അവ മേയുന്ന പുൽമേടുകളെന്നും പറയുന്നു. ഇന്ദ്രിയങ്ങളും മനസ്സും ചേർന്ന ആത്മാവ് ഭോക്താവാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
Kaṭha 1.3.5
यस्त्वविज्ञानवान्भवत्ययुक्तेन मनसा सदा ।
तस्येन्द्रियाण्यवश्यानि दुष्टाश्वा इव सारथेः ॥ १.३.५ ॥
ആരാണോ വിവേകമില്ലാത്തവനായി എപ്പോഴും നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത മനസ്സോടെ ഇരിക്കുന്നത്, അവന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ സാരഥിയുടെ ദുഷ്ടക്കുതിരകളെപ്പോലെ അടക്കാൻ കഴിയാത്തവയാകുന്നു.
Kaṭha 1.3.6
यस्तु विज्ञानवान्भवति युक्तेन मनसा सदा ।
तस्येन्द्रियाणि वश्यानि सदश्वा इव सारथेः ॥ १.३.६ ॥
ആരാണോ വിവേകമുള്ളവനായി എപ്പോഴും നിയന്ത്രിതമനസ്സോടെ ഇരിക്കുന്നത്, അവന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ സാരഥിയുടെ നല്ല കുതിരകളെപ്പോലെ വശത്തിലാകുന്നു.
Kaṭha 1.3.7
यस्त्वविज्ञानवान्भवत्यमनस्कः सदाऽशुचिः ।
न स तत्पदमाप्नोति संसारं चाधिगच्छति ॥ १.३.७ ॥
ആരാണോ വിവേകമില്ലാത്തവനും മനസ്സ് നിലയ്ക്കാത്തവനും എപ്പോഴും അശുദ്ധനുമായിരിക്കുന്നത്, അവൻ ആ പദം നേടുന്നില്ല; അവൻ സംസാരത്തിൽത്തന്നെ തിരിച്ചെത്തുന്നു.
Kaṭha 1.3.8
यस्तु विज्ञानवान्भवति समनस्कः सदा शुचिः ।
स तु तत्पदमाप्नोति यस्माद्भूयो न जायते ॥ १.३.८ ॥
എന്നാൽ ആരാണോ വിവേകമുള്ളവനും മനസ്സ് ഏകാഗ്രമായവനും എപ്പോഴും ശുദ്ധനുമായിരിക്കുന്നത്, അവൻ ആ പദം നേടുന്നു; അതിൽനിന്ന് അവൻ വീണ്ടും ജനിക്കുന്നില്ല.
Kaṭha 1.3.9
विज्ञानसारथिर्यस्तु मनः प्रग्रहवान्नरः ।
सोऽध्वनः पारमाप्नोति तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ १.३.९ ॥
വിവേകത്തെ സാരഥിയാക്കി മനസ്സിന്റെ കടിഞ്ഞാൺ പിടിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ വഴിയുടെ മറുകരയെത്തുന്നു; അത് വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം.
Kaṭha 1.3.10
इन्द्रियेभ्यः परा ह्यर्था अर्थेभ्यश्च परं मनः ।
मनसस्तु परा बुद्धिर्बुद्धेरात्मा महान्परः ॥ १.३.१० ॥
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെക്കാൾ വിഷയങ്ങൾ ഉയർന്നവയാണ്; വിഷയങ്ങളെക്കാൾ മനസ്സ് ഉയർന്നതാണ്. മനസ്സിനെക്കാൾ ബുദ്ധി ഉയർന്നതാണ്; ബുദ്ധിയെക്കാൾ മഹാനായ ആത്മാവ് ഉയർന്നതാണ്.
Kaṭha 1.3.11
महतः परमव्यक्तमव्यक्तात्पुरुषः परः ।
पुरुषान्न परं किंचित्सा सा परा गतिः ॥ १.३.११ ॥
മഹത്തിനേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമായത് അവ്യക്തം; അവ്യക്തത്തേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠൻ പുരുഷൻ. പുരുഷനേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമായി ഒന്നുമില്ല; അതാണ് പരമഗതി.
Kaṭha 1.3.12
एष सर्वेषु भूतेषु गूढोऽऽत्मा न प्रकाशते ।
दृश्यते त्वग्र्यया बुद्ध्या सूक्ष्मया सूक्ष्मदर्शिभिः ॥ १.३.१२ ॥
ഈ ആത്മാവ് എല്ലാ ഭൂതങ്ങളിലും ഗൂഢമായി ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ പ്രകാശിക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ സൂക്ഷ്മദർശികൾ അഗ്ര്യവും സൂക്ഷ്മവുമായ ബുദ്ധികൊണ്ട് അതിനെ കാണുന്നു.
Kaṭha 1.3.13
यच्छेद्वाङ्मनसी प्राज्ञस्तद्यच्छेज्ज्ञान आत्मनि ।
ज्ञानमात्मनि महति नियच्छेत्तद्यच्छेच्छान्त आत्मनि ॥ १.३.१३ ॥
ജ്ഞാനി വാക്കിനെയും മനസ്സിനെയും അടക്കണം; അതിനെ ജ്ഞാനത്തിൽ അടക്കണം. ജ്ഞാനത്തെ മഹാനായ ആത്മാവിൽ അടക്കണം; അതിനെ ശാന്തമായ ആത്മാവിൽ അടക്കണം.
Kaṭha 1.3.14
उत्तिष्ठत जाग्रत
प्राप्य वरान्निबोधत ।
क्षुरस्य धारा निशिता दुरत्यया
दुर्गं पथस्तत्कवयो वदन्ति ॥ १.३.१४ ॥
എഴുന്നേൽക്കുക, ഉണരുക; ശ്രേഷ്ഠരെ പ്രാപിച്ച് അറിയുക. ആ വഴി മൂർച്ചയുള്ള ക്ഷുരകത്തിയുടെ വക്കുപോലെ കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതും ദുർഗമവുമാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
Kaṭha 1.3.15
अशब्दमस्पर्शमरूपमव्ययं
तथाऽरसं नित्यमगन्धवच्च यत् ।
अनाद्यनन्तं महतः परं ध्रुवं
निचाय्य तन्मृत्युमुखात् प्रमुच्यते ॥ १.३.१५ ॥
ഏതു ശബ്ദരഹിതവും സ്പർശരഹിതവും രൂപരഹിതവും അവ്യയവുമോ, അതുപോലെ രസരഹിതവും നിത്യവും ഗന്ധരഹിതവുമോ, ഏതു ആദ്യന്തരഹിതവും മഹത്തിനപ്പുറവും സ്ഥിരവുമോ, അതിനെ അറിഞ്ഞ് മനുഷ്യൻ മൃത്യുവിന്റെ വായിൽനിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.
Kaṭha 1.3.16
नाचिकेतमुपाख्यानं मृत्युप्रोक्तँ सनातनम् ।
उक्त्वा श्रुत्वा च मेधावी ब्रह्मलोके महीयते ॥ १.३.१६ ॥
മൃത്യു പറഞ്ഞ നാചികേതത്തിന്റെ ഈ സനാതന ആഖ്യാനം പറഞ്ഞും കേട്ടും ബുദ്ധിമാൻ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ മഹിമ പ്രാപിക്കുന്നു.
Kaṭha 1.3.17
य इमं परमं गुह्यं श्रावयेद् ब्रह्मसंसदि ।
प्रयतः श्राद्धकाले वा तदानन्त्याय कल्पते ।
तदानन्त्याय कल्पत इति ॥ १.३.१७ ॥
ഈ പരമരഹസ്യം ബ്രഹ്മസഭയിൽ ചൊല്ലുന്നവൻ, അല്ലെങ്കിൽ സംയമത്തോടെ ശ്രാദ്ധകാലത്ത് ചൊല്ലുന്നവൻ, അത് അനന്ത ഫലത്തിന് യോഗ്യനാകുന്നു; അനന്ത ഫലത്തിന് യോഗ്യനാകുന്നു.