Upaniṣads · Kaṭha 2.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Kaṭha 2.3.1
ऊर्ध्वमूलोऽवाक्शाख एषोऽश्वत्थः सनातनः ।
तदेव शुक्रं तद्ब्रह्म तदेवामृतमुच्यते ।
तस्मिँल्लोकाः श्रिताः सर्वे तदु नात्येति कश्चन ।
एतद्वै तत् ॥ २.३.१ ॥
Este árbol higuera eterno tiene sus raíces arriba y sus ramas abajo. Eso es lo brillante, eso es brahman, eso se llama lo inmortal. En él descansan todos los mundos; nadie lo trasciende. Esto es precisamente aquello.
Kaṭha 2.3.2
यदिदं किं च जगत् सर्वं प्राण एजति निःसृतम् ।
महद्भयं वज्रमुद्यतं य एतद्विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥ २.३.२ ॥
Todo lo que existe en este mundo, todo ello, ha surgido del prāṇa y se mueve por él. Es un gran temor, como un rayo alzado. Quienes lo conocen se vuelven inmortales.
Kaṭha 2.3.3
भयादस्याग्निस्तपति भयात्तपति सूर्यः ।
भयादिन्द्रश्च वायुश्च मृत्युर्धावति पञ्चमः ॥ २.३.३ ॥
Por temor a él arde el fuego; por temor brilla el sol con calor. Por temor corren Indra y Vāyu, y la muerte como quinta.
Kaṭha 2.3.4
इह चेदशकद्बोद्धुं प्राक्षरीरस्य विस्रसः ।
ततः सर्गेषु लोकेषु शरीरत्वाय कल्पते ॥ २.३.४ ॥
Si uno logra comprender esto aquí, antes de la liberación del cuerpo, entonces no está destinado a encarnarse de nuevo en las creaciones y en los mundos.
Kaṭha 2.3.5
यथाऽऽदर्शे तथाऽऽत्मनि यथा स्वप्ने तथा पितृलोके ।
यथाऽप्सु परीव ददृशे तथा गन्धर्वलोके
छायातपयोरिव ब्रह्मलोके ॥ २.३.५ ॥
Como en un espejo, así en el ātman; como en un sueño, así en el mundo de los padres; como un reflejo se ve en el agua, así en el mundo de los gandharvas; y como la sombra y la luz, así en el mundo de Brahmā.
Kaṭha 2.3.6
इन्द्रियाणां पृथग्भावमुदयास्तमयौ च यत् ।
पृथगुत्पद्यमानानां मत्वा धीरो न शोचति ॥ २.३.६ ॥
Habiendo comprendido la naturaleza separada de los sentidos, su aparecer y desaparecer, y que surgen por separado, el sabio firme no se aflige.
Kaṭha 2.3.7
इन्द्रियेभ्यः परं मनो मनसः सत्त्वमुत्तमम् ।
सत्त्वादधि महानात्मा महतोऽव्यक्तमुत्तमम् ॥ २.३.७ ॥
Más allá de los sentidos está la mente; más allá de la mente, el sattva superior (el intelecto); más allá del sattva, el gran ātman; y más allá del grande, lo no manifestado supremo.
Kaṭha 2.3.8
अव्यक्तात्तु परः पुरुषो व्यापकोऽलिङ्ग एव च ।
यं ज्ञात्वा मुच्यते जन्तुरमृतत्वं च गच्छति ॥ २.३.८ ॥
Más allá incluso de lo no manifestado está el Puruṣa, omnipresente y sin marca alguna. Al conocerlo, el ser viviente se libera y alcanza la inmortalidad.
Kaṭha 2.3.9
न संदृशे तिष्ठति रूपमस्य
न चक्षुषा पश्यति कश्चनैनम् ।
हृदा मनीषा मनसाऽभिक्लृप्तो
य एतद्विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥ २.३.९ ॥
Su forma no permanece al alcance de la vista; nadie lo ve con el ojo. Aprehendido por el corazón, por el discernimiento y por la mente, quienes esto conocen se vuelven inmortales.
Kaṭha 2.3.10
यदा पञ्चावतिष्ठन्ते ज्ञानानि मनसा सह ।
बुद्धिश्च न विचेष्टते तामाहुः परमां गतिम् ॥ २.३.१० ॥
Cuando los cinco sentidos del conocimiento permanecen quietos junto con la mente, y el intelecto ya no se agita, a eso llaman el estado supremo.
Kaṭha 2.3.11
तां योगमिति मन्यन्ते स्थिरामिन्द्रियधारणाम् ।
अप्रमत्तस्तदा भवति योगो हि प्रभवाप्ययौ ॥ २.३.११ ॥
A esa firme contención de los sentidos la consideran yoga. Entonces uno se vuelve vigilante, pues el yoga es ciertamente el origen y la disolución.
Kaṭha 2.3.12
नैव वाचा न मनसा प्राप्तुं शक्यो न चक्षुषा ।
अस्तीति ब्रुवतोऽन्यत्र कथं तदुपलभ्यते ॥ २.३.१२ ॥
No se le puede alcanzar por la palabra, ni por la mente, ni por el ojo. ¿Cómo puede ser conocido por otro que no sea quien dice: «Él es»?
Kaṭha 2.3.13
अस्तीत्येवोपलब्धव्यस्तत्त्वभावेन चोभयोः ।
अस्तीत्येवोपलब्धस्य तत्त्वभावः प्रसीदति ॥ २.३.१३ ॥
Debe ser conocido como «Él es», y de ambas maneras, por su naturaleza verdadera. Para quien lo ha conocido como «Él es», su naturaleza verdadera se hace clara.
Kaṭha 2.3.14
यदा सर्वे प्रमुच्यन्ते कामा येऽस्य हृदि श्रिताः ।
अथ मर्त्योऽमृतो भवत्यत्र ब्रह्म समश्नुते ॥ २.३.१४ ॥
Cuando todos los deseos que habitan en su corazón son liberados, entonces el mortal se vuelve inmortal y alcanza aquí el brahman.
Kaṭha 2.3.15
यथा सर्वे प्रभिद्यन्ते हृदयस्येह ग्रन्थयः ।
अथ मर्त्योऽमृतो भवत्येतावद्ध्यनुशासनम् ॥ २.३.१५ ॥
Así como todos los nudos del corazón se desatan aquí, así el mortal se vuelve inmortal. Esta es la enseñanza completa.
Kaṭha 2.3.16
शतं चैका च हृदयस्य नाड्य-
स्तासां मूर्धानमभिनिःसृतैका ।
तयोर्ध्वमायन्नमृतत्वमेति
विष्वङ्ङन्या उत्क्रमणे भवन्ति ॥ २.३.१६ ॥
Hay ciento una nāḍīs del corazón; una de ellas sale hacia la coronilla. Quien asciende por ella alcanza la inmortalidad. Las otras, en el momento de la partida, se dispersan en todas direcciones.
Kaṭha 2.3.17
अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषोऽन्तरात्मा
सदा जनानां हृदये संनिविष्टः ।
तं स्वाच्छरीरात्प्रवृहेन्मुञ्जादिवेषीकां धैर्येण ।
तं विद्याच्छुक्रममृतं तं विद्याच्छुक्रममृतमिति ॥ २.३.१७ ॥
La persona del tamaño de un pulgar, el ātman interior, siempre asentada en los corazones de los seres humanos: uno debe extraerlo de su propio cuerpo con firmeza, como se saca un tallo de la hierba muñja. Hay que conocerlo como puro e inmortal; hay que conocerlo como puro e inmortal.
Kaṭha 2.3.18
मृत्युप्रोक्तां नचिकेतोऽथ लब्ध्वा
विद्यामेतां योगविधिं च कृत्स्नम् ।
ब्रह्मप्राप्तो विरजोऽभूद्विमृत्यु-
रन्योऽप्येवं यो विदध्यात्ममेव ॥ २.३.१८ ॥
Naciketas, tras obtener este conocimiento enseñado por la Muerte y el método completo del yoga, alcanzó brahman; se volvió libre de pasión y libre de la muerte. Del mismo modo, otro que conozca así el ātman también llegará a serlo.